Header ads

Header ads
» » Tất tần tật về xăng E5: là gì, so sánh với RON 92, có ảnh hưởng tới xe...?

Kể từ ngày 1/1/2018 thì xăng E5 sẽ chính thức thay thế xăng RON 92 đang rất phổ biến trên thị trường, điều này đồng nghĩa dù muốn hay không thì bạn vẫn phải mua E5 đổ vào xe. E5 là một trong những loại xăng trộn cồn sinh học và trên thế giới có rất nhiều tỉ lệ trộn xăng - cồn cũng như đã phổ biến từ lâu thì khái niệm này còn khá mới mẻ tại Việt Nam, khiến nhiều người hoang mang rằng khi sử dụng có ảnh hưởng gì tới động cơ. Bài viết này nhằm giúp bạn phần nào hiều về E5 và mọi thứ liên quan về nó.

E5 là gì và tại sao E5?

Như chúng ta đã biết xăng mà chúng ta hay dùng hàng ngày (RON 92, 95) là xăng khoáng hay xăng nguyên chất được làm từ dầu thô khai thác ngoài biển. Xăng được sử dụng hàng ngày và nền kinh tế mỗi nước phụ thuộc rất nhiều vào xăng dầu, nó được ví như là máu, chỉ tính riêng tại Mỹ thì nền kinh tế lớn nhất thế giới này tiêu thụ khoảng 500 tỉ lít xăng mỗi năm. Do xăng là nhiên liệu hóa thạch tức là sẽ cạn kiệt theo thời gian nên người ta nghĩ ra các nhiên liệu khác cũng như là tìm cách pha cồn Ethanol vào xăng để giảm sự phụ thuộc vào xăng, đặc biệt những nước phải nhập xăng.

Nhiều nước trên thế giới đã pha cồn sinh học (từ giờ sẽ gọi tắt là Ethanol) vào xăng, con số này được tính theo tỉ lệ % giữa xăng và Ethanol. Ví dụ người ta pha 5% Ethanol với 95% xăng khoáng thì sẽ được nhiên liệu xăng E5 như chúng ta đang thảo luận trong bài viết này. Ngoài E5 thì các quốc gia ở châu Âu và Mỹ đã sử dụng những loại xăng pha tỉ lệ cao hơn như là E10, E25 hay thậm chí là E85 như ở Thụy Điển. E85 đồng nghĩa có tới 85% là Ethanol và chỉ 15% là xăng khoáng mà thôi. Việc Việt Nam tới 2018 mới bắt đầu chuyển sang dùng E5 được cho là chậm so với thế giới khi mà ở Brazil, người ta đã dùng xăng E5 từ 1931, lộ trình hiện tại họ đang dùng E18 đến E25. Trong khi tỉ lệ pha Ethanol lớn hơn 10% đang được áp dụng từ từ thì từ E10 trở xuống, nhiều nước đã coi đó là bắt buộc kể từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973.

Đang tải Brazilian_Honda_Civic_Flex_car_09_2008_logo_&_secondary_gas_tank.jpg…
Chiếc Honda Civic đời 2008 ở Brazil có khả năng chạy nhiên liệu E100 (tức Ethanol hoàn toàn 100%) nhờ một bình xăng thứ 2 theo chiều mũi tên vàng. Những chiếc xe ở Brazil mà có gắn mác Flex tức là nó có thể chạy ở nhiều tỉ lệ pha trộn hỗn hợp khác nhau. Từ năm 2003 thì Brazil đã có những xe như này, tức là có thể chạy nhiên liệu E100 hoặc các tỉ lệ pha trộn khác từ E20 tới E27,5. Hình ảnh: Wikipedia.
Nhiều nước trên thế giới đã bắt buộc người dân phải sử dụng E10 như Colombia, Jamaica, Philippin, Thái Lan, Phần Lan và nhiều tiểu bang của Mỹ. E10 hay còn gọi là Gasohol đang là tỉ lệ pha trộn phổ biến nhất và được nhiều nước ứng dụng trong đó có Mỹ vì không cần phải điều chỉnh lại thiết kế của động cơ mà vẫn sử dụng được.

Người ta phát minh ra việc pha trộn này để giảm sự phụ thuộc vào việc nhập khẩu xăng dầu, ví dụ như ở Mỹ chẳng hạn. Ngoài ra thì xăng trộn với Ethanol còn giúp giảm lượng carbon monoxide (CO) từ 20-30% ở điều kiện tiêu chuẩn so với xăng khoáng. E5 hay E10 cũng giúp giảm lượng khí CO2 có tác động rất tiêu cực tới môi trường và sức khỏe chúng ta khoảng 2% so với xăng khoáng thông thường.

Cồn sinh học Ethanol là gì?

Ethanol được coi là cồn sinh học, tức là nó cũng có tính cháy sinh nhiệt như xăng. Có thể các bạn sẽ hỏi tại sao phải pha xăng với cồn thì câu trả lời là cồn sinh học giúp hạn chế phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch, cũng như hạn chế khí thải độc hại ra môi trường. Ngoài ra, cồn sinh học dễ sản xuất và chi phí thấp hơn là xăng. Ethanol chủ yếu được sản xuất từ sắn, lúa mỳ, tóm lại là nông sản và đó là lợi thế của Việt Nam, đất nước nông nghiệp khi ưu tiên phát triển sắn, ngô, lúa trong tầm nhìn tới năm 2020. Mình được biết ở Dung Quất cũng có nhà máy sản xuất Ethanol từ nguyên liệu sắn và có thể dùng để pha với xăng để cho ra E5. Trong tình hình Việt Nam chủ yếu vẫn phải nhập xăng thành phẩm về bán thì việc pha xăng cồn như này được cho đem lại kinh tế và bảo vệ môi trường cao hơn, điều mà nhiều nước trên thế giới đã áp dụng từ lâu.

Đang tải EthanolBlendsPump_14514315661156.jpg…
Một trạm bán xăng với nhiều tỉ lệ pha trộn Ethanol khác nhau, từ E20, E30 tới E85 là cao nhất. Hình ảnh: Ethanolproducer.
Cồn Ethanol có nhiều lợi thế là vậy nhưng không phải nó không có nhược điểm. Ethanol dù có chỉ số octane, một chỉ số đo tính chống kích nổ của nhiên liệu trong buồng đốt cao hơn so với xăng khoáng nhưng nó chứa ít năng lượng tạo ra nhiệt hơn là xăng. Và điều đó mình sẽ nói ở những mục sau để các bạn có thể phần nào hiểu rõ hơn về nó.

Chỉ số Octane là gì? Có phải chỉ số càng cao thì càng tốt?

Cơ bản thì chúng ta đã biết về xăng pha cồn cũng như cồn Ethanol là gì rồi, giờ tìm hiểu qua về Octane để nói chuyện cho dễ. Chỉ số Octane hay RON (Research Octane Number) nhằm thể hiện tính chống kích nổ của nhiên liệu ở trong buồng đốt, chỉ số này càng cao thì nhiên liệu được nén tốt hơn và nhờ đó sinh công nhiều hơn.

Với động cơ 4 kỳ truyền thống thì 1 trong 4 kỳ đó sẽ là kỳ nén, xảy ra trước kỳ nổ và sau kỳ nạp. Ở kỳ này, nhiên liệu mà cụ thể ở đây là xăng sẽ được pha trộn với không khí và nén lại ở một thể tích nhỏ hơn trước khi được kích nổ. Lượng hỗn hợp nén này được gọi là tỉ số nén của động cơ, thường thường thì động cơ có tỉ số nén như 8:1 hay 9:1... mà các bạn hay nghe tới. Khi xăng được kích nổ bởi việc nén này chứ không phải kích nổ bởi bugi thì sẽ gây ra hiện tượng nổ trong động cơ và đó là điều không mong muốn, sẽ gây ảnh hưởng tới tuổi thọ động cơ, Octane chính là chỉ số để thể hiện cho điều này, tức là chỉ số chống kích nổ trong động cơ. Với xăng có chỉ số Octane càng cao thì nó có thể chống kích nổ ở lượng nén cao hơn và ngược lại. Chỉ số Octane này sẽ phụ thuộc vào tỉ số nén của động cơ và sẽ quyết định xe của bạn nên dùng loại xăng với RON bao nhiêu để kinh tế hơn và hiệu quả hơn. Thường thì xăng có RON cao hơn sẽ đắt hơn, ví dụ RON 95 đắt hơn RON 92.

Đang tải 790412b456b2e786372af785830cd081.jpg…
Hình minh họa kỳ nén xảy ra bên trong buồng đốt. Hỗn hợp gồm xăng và không khí sau khi được trộn thì piston sẽ nén nó lại như hình (a) để chờ bugi đánh lửa kích nổ. Ở hình (b) thì hiện tượng nổ không mong muốn xảy ra do xăng có chỉ số Octane thấp, nó sẽ gây ra hiện tượng knock, giảm hiệu năng động cơ. Hình ảnh: Libretexts.
Nhiều người nhầm lẫn về chỉ số chống kích nổ này và cho rằng chỉ số đó càng cao thì hiệu năng của động cơ sẽ cao hơn nhưng đó chỉ là một phần, chỉ số chống kích nổ cao thì lượng nhiên liệu được đốt triệt để hơn mà thôi. Octane là chỉ số thể hiện lượng năng lượng dùng để kích nổ hỗn hợp xăng chứ không có liên quan tới bao nhiêu năng lượng mà xăng tạo ra.

Ethanol có chỉ số Octane rất lớn, tức là chống kích nổ tốt hơn. Như trường hợp ở Việt Nam, E5 sẽ thay thế RON 92 (xăng có chỉ số Octane là 92) và khi kết hợp ở tỉ lệ 5% này thì theo tính toán, E5 sẽ có chỉ số Octane cao hơn RON 92 từ 1-2 đơn vị, tức là sẽ rơi vào khoảng 93 đến 94. Như vậy xét riêng về yếu tố chống kích nổ thì E5 cao hơn RON 92 mà nó sẽ thay thế. E5 có Octane cao hơn A92 vì thế chống kích nổ tốt hơn và đốt nhiên liệu triệt để hơn nhưng bù lại, Ethanol lại có ít năng lượng nhiệt hơn là xăng khoáng nguyên chất nên về lý thuyết, khi tỉ lệ Ethanol càng cao thì năng lượng tạo ra sẽ càng thấp.

E5 có tiêu thụ nhiên liệu ít hơn RON 92?

Đây là khái niệm gây nhiều mập mờ khi chúng ta tìm hiểu về E5. Mình có đọc những thông tin cho rằng E5 có chỉ số Octane cao hơn nên tiêu hao ít nhiên liệu hơn RON 92 thì điều đó hoàn toàn phiến diện và không hoàn toàn đúng. E5 chống kích nổ tốt hơn nên nhiên liệu cháy triệt để hơn nhưng nó cũng chứa ít năng lượng nhiệt hơn xăng khoáng. Để cho dễ hiểu thì xăng khoáng khi được kích nổ và cháy sẽ tạo ra nhiều nhiệt hơn E5 hay E20, E85... và sinh công nhiều hơn, vì bản chất của động cơ đốt trong là đốt xăng để sinh công.

Đang tải xangsinhhoce5.jpg…
Mình cũng chưa tìm được những tài liệu cụ thể nào nói E5 hay E10 tiêu thụ nhiều hơn đáng kể so với RON 92, một số nguồn thì nói xăng pha cồn dưới 10% (E10 và E5) sẽ tiêu thụ nhiên liệu nhiều hơn, giao động khoảng vài phần trăm. Nói chung 1-3% là con số không đáng kể và nó còn phụ thuộc vào điều kiện đường xá cũng như thói quen chạy xe của mỗi người. Nếu có dịp nào đó thì bọn mình sẽ thử so sánh mức tiêu hao nhiên liệu giữa RON 92 và xăng E5 cho các bạn rõ.

Nói thêm về E20 hay thậm chí là E85, đã có những bài so sánh rằng E85 sẽ tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn xăng khoáng trong những bài khảo sát. Trong bài so sánh của tạp chí Edmunds với xe hơi trong hành trình khoảng 1000 cây số giữa xăng khoáng và E85 (85% Ethanol và 15% xăng khoáng) thì kết quả cho thấy xe chạy xăng khoáng có mức tiêu thụ 12,85 lít/100km so với E85 là 17,42 lít/100km. Đó là một khảo sát mình nói để cho các bạn dễ hình dung bởi E85 là có tỉ lệ pha trộn rất nhiều Ethanol trong khi E5 của VIệt Nam thì chỉ có 5% là Ethanol mà thôi và nếu đúng như kết quả này đi chăng nữa thì mức chênh lệch về khả năng tiêu thụ nhiên liệu cũng không đáng kể.

E5 có gây ảnh hưởng tới động cơ xe?

Khi đã tìm hiểu sơ qua thì giờ là lúc chúng ta sẽ bàn về vấn đề được nhiều người quan tâm nhất là có gây ảnh hưởng cho xe. Lời khuyên của mình là bạn nên yên tâm rằng E5 sẽ không gây bất kỳ ảnh hưởng nào cho động cơ xe của bạn cả. Trên trang web chính thức của PV Oil thì đơn vị này cho biết với những xe sử dụng động cơ loại cũ (trước 1993) thì axit trong Ethanol có thể gây ảnh hưởng tới gioăng cao su, nhựa, kim loại của động cơ nhưng với xe có động cơ sản xuất sau 1993 thì "gần như không xảy ra" do công nghệ cải tiến.

Mình đang đổ RON 92 quen thì có phải đi làm sạch hay thay đổi gì động cơ để dùng với E5 không? Câu trả lời là không cần. Theo thông số kỹ thuật của Brazil kết hợp với số liệu của Volkswagen Brazil thì xăng với tỉ lệ pha trộn Ethanol từ 5 đến 10% (E5 và E10) thì không cần thay đổi thiết kế động cơ cho phù hợp, việc thay đổi thiết kế động cơ chỉ cần với những tỉ lệ pha trộn cao hơn mà thôi. Do đó bạn hoàn toàn yên tâm sử dụng mà không lo ảnh hưởng tới xe của bạn cả. Trên thế giới thậm chí đã có nhiều model xe hơi có thể sử dụng nhiên liệu rất đa dạng, từ xăng khoáng cho tới xăng pha cồn tỉ lệ 85% (E85).

E5 hay RON 95

Với việc bắt buộc sử dụng E5 thì dù bạn muốn hay không vẫn phải dùng nó song song với A95. Các xe máy thông dụng thường có chỉ số nén thấp hơn 11:1 như Dream, Wave, Nouvo, Hayate thì được khuyến cáo dùng A92 là đủ mà không cần tới A95 vì có cao hơn cũng không hiệu quả mà lại tốn tiền cho nên những ai đang đổ A92 thì vẫn yên tâm dùng E5. Với những xe máy tay ga cỡ lớn của Honda, Piaggio hoặc xe hơi được khuyến cáo đổ A95 thì vẫn cứ nên đổ A95 vì nó có chỉ số Octane cao hơn E5. Để cho rõ hơn nên đổ E5 hay A95 mà các bạn còn băn khoăn thì nên tham khảo sánh hướng dẫn đi kèm khi mua xe hoặc liên hệ nhà sản xuất. Ngoài ra, do kích cầu hoặc do chính sách của nhà nước mà E5 đang có giá rẻ hơn A92 vì thế xét về kinh tế thì chúng ta sẽ có lợi phần nào khi nó có giá rẻ hơn. Hy vọng bài viết này sẽ phần nào giúp bạn hiểu rõ hơn về E5 và những thắc mắc xung quanh nó.

Chúc các bạn vui vẻ!

Tham khảo: Wikipedia, PV Oil, RAC, Edmunds, How Stuff Works, Cars Direct
Hình ảnh: VNEEC
 

About Tuấn Đinh Anh

Xinh chào bạn. Tôi là Đinh Anh Tuấn - Thạc sĩ CNTT. Email: dinhanhtuan68@gmail.com .
- Nhận đào tạo trực tuyến lập trình dành cho nhà quản lý, kế toán bằng Foxpro, Access 2010, Excel, Macro Excel, Macro Word, chứng chỉ MOS cao cấp, IC3, tiếng anh, phần mềm, phần cứng .
- Nhận thiết kế phần mềm quản lý, Web, Web ứng dụng, quản lý, bán hàng,... Nhận Thiết kế bài giảng điện tử, số hóa tài liệu...
HỌC VIỆN ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN:TẬN TÂM-CHẤT LƯỢNG.
«
Next
Bài đăng Mới hơn
»
Previous
Bài đăng Cũ hơn