HỌC VIỆN ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN-TẬN TÂM-CHẤT LƯỢNG: "Sinh nhật" lần thứ 30 của Hubble: Những cột mốc lịch sử

Kính thiên văn vũ trụ Hubble đã tròn "30 tuổi" vào ngày 24/04 vừa qua. Dưới đây là một số cột mốc lịch sử của chiếc kính thiên văn vũ trụ tưởng chừng như không có khả năng thành trở thành sự thật này.

1923: Ý tưởng về kính viễn vọng không gian của Hermann Oberth

Được xem là một trong những nhà sáng lập ra tên lửa hiện đại, Hermann Orberth được coi là người đã nghĩ ra ý tưởng đưa một chiếc kính viễn vọng vào vũ trụ. Ông cho rằng kính viễn vọng không gian có một lợi thế rất lớn so với kính viễn vọng đặt ở Trái Đất, chính là chúng sẽ bắt được bước sóng của ánh sáng chiếu trực tiếp vào bầu khí quyển của hành tinh chúng ta.

1946: Lyman Spitzer Jr. và kính viễn vọng không gian

Ông dựa trên sáng kiến của Hermann Oberth, và vào năm 1946 đã đưa ra một báo cáo gây chấn động thế giới về "những lợi thế giới thiên văn sẽ có được khi quan sát từ ngoài vũ trụ". Chính tuyên bố này đã khởi động cho sự kiện đặt kính viễn vọng lên quỹ đạo Trái Đất để thực hiện các quan sát thiên văn; Spitzer cũng phát biểu rằng nếu kế hoạch này thành công, nó sẽ tạo ra cuộc cách mạng trong giới thiên văn học, đồng thời mở ra những triển vọng mới cho các nghiên cứu thiên văn sau này.

1966: OAO 1 - Kết thúc nhiệm vụ trong tiếc nuối

Vào những năm 1960, NASA bắt đầu thực hiện Orbiting Astronomical Observatory (OAO) – một chương trình với mục đích phóng các vệ tinh vào không gian để "quan sát" vũ trụ… OAO 1 – tiền thân của các loại kính thiên văn vũ trụ hiện nay, bắt đầu nhiệm vụ của mình vào ngày 08/04/1966.

Quá trình khởi hành có vẻ rất thuận lợi, mang lại kỳ vọng rằng nhiệm vụ này sẽ kết thúc thành công mỹ mãn. Thế nhưng, chỉ 7 phút sau khi OAO 1 tách khỏi tên lửa, bộ phận điều khiển dưới mặt đất đã nhận được tín hiệu cảnh báo. Động cơ thứ nhất của OAO 1 đã gặp vấn đề. Chỉ với 20 vòng bay quanh quỹ đạo Trái Đất và 3 ngày lơ lửng ngoài vũ trụ, NASA đã phải cho OAO 1 kết thúc nhiệm vụ sớm hơn dự kiến.

1968: OAO 2 chinh phục vũ trụ

Chiếc kính viễn vọng này bắt đầu nhiệm vụ vào ngày 07/12/1968, và cũng là thiết bị đầu tiên hoàn thành nhiệm vụ "khám phá các vì sao". OAO 2 chính là một thiết bị với đầy những "bài học xương máu" khi để hoàn thành công trình này, các nhà khoa học đã phải nghĩ cách làm sao để cố định nó hướng về một vật thể trong khoảng nửa giờ đồng hồ hoặc hơn nữa.

OAO 2 thực hiện nhiệm vụ bằng ánh sáng tia cực tím, bao gồm quan sát sao chổi, các thiên hà và các ngôi sao trong vũ trụ. Nó đã chụp được 8.500 bức ảnh khác nhau của các ngôi sao, và quan sat được hơn 1.200 ngôi sao khác nhau. Năm 1973, OAO 2 chính thức kết thúc nhiệm vụ.

1972: OAO 3 cất cánh

Vệ tinh thứ ba và cũng là vệ tinh cuối cũng thuộc chương trình OAO – OAO 3 (Copernicus) cất cánh ngày 21/08/1972 và đã hoàn thành nhiệm vụ với thời gian 9 năm rưỡi, ghi lại những vị trí xa xôi của vũ trụ… trước khi ngừng hoạt động vào 02/1981.

1977: Quốc hội quyết định tài trợ cho Quỹ Xây dựng Kính viễn vọng không gian

Năm 1971, NASA bắt đầu thực hiện các kế hoạch để vận động Quốc hội tài trợ cho chương trình xây dựng kính viễn vọng không gian. Spitzer – cha đẻ của thế hệ kính viễn vọng không gian hiện đại, lúc bấy giờ đã tự mình đi khắp đất nước để kêu gọi sự ủng hộ cho chương trình này. Ban đầu, mọi lời kêu gọi tài trợ đều bị từ chối, thế nhưng sau khi ESA (European Space Agency) ngỏ ý muốn hỗ trợ nhưng phải được sở hữu 15% thời gian sử dụng, Quốc hội Mỹ cuối cùng cũng nhận tài trợ cho chương trình Kính viễn vọng không gian vào năm 1977.

1979: Bắt đầu thực hiện công trình

Phụ trách chính trong thiết kế, phát triển và xây dựng kính viễn vọng không gian này là Trung tâm MAshall Space Flight của NASA tại Huntsville, Alabama; nhiệm vụ đưa thiết bị này lên không gian và đặt nó vào quỹ đạo do Trung tâm Goddard Space Flight phụ trách chính. Các phi hành gia của NASA cũng trải qua các huấn luyện phù hợp để hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ này. Thời gian khởi hành ban đầu được định vào năm 1983, thế nhưng hàng loạt những trì hoãn đã khiến NASA phải dời lại ngày khởi hành.

1983: Đặt tên

Kính viễn vọng không gian mới này được đặt cho một cái tên mới - Hubble. Tên này được đặt theo tên của nhà vật lý và thiên văn học người Mỹ - Edwin Powell Hubble, người đã khám phá ra sự tồn tại của những thiên hà khác ngoài Dải Ngân Hà, đồng thời đưa ra những bằng chứng chứng minh cho sự giãn nở của vũ trụ.

1985: Kết thúc quá trình xây dựng

Quá trình xây dựng Hubble chính thức kết thúc vào năm 1985. Với chiều dài hơn 13m, trọng lượng hơn 12 tấn, đường kính lớn nhất là hơn 4m, sở hữu 2 tấm pin năng lượng mặt trời dài gần 8m – là nguồn cung cấp năng lượng để Hubble hoạt động, nhưng chỉ yêu cầu lượng công suất gấp 2 lần công suất để một cái máy sấy tóc hoạt động – khoảng 2.100W. Phần gương/kính chính của Hubble nặng gần 830kg, và được thiết kế để thu thập dữ liệu về vũ trụ bằng cách sử dụng tia UV thông qua các bước sóng hồng ngoại.

1986: Tàu con thoi Challenger phát nổ và những bài học xương máu

Sự kiện Tàu con thoi Challenger phát nổ đã khiến NASA cũng như toàn nước Mỹ phải nhìn nhận lại những vấn đề và rủi ro có thể gặp phải khi thực hiện các chương trình khám phá vũ trụ. Hubble đã phải dời thời gian khởi hành vài lần, chủ yếu để cải thiện một số thiết bị. Các kỹ thuật viên đã thay đổi tấm che phía đuôi tàu nhằm giúp Hubble thực hiện nhiệm vụ dễ dàng hơn, đồng thời họ cũng nâng cấp hai tấm pin năng lượng mặt trời. Mọi thứ được thực hiện chỉ với một mục đích: giảm thiểu tối đa các rủi ro có thể xảy ra và giúp Hubble thực hiện sứ vụ cách tốt nhất có thể.

1990: Hubble tiếp cận bầu trời

Cuối cùng, sau nhiều năm trì hoãn, Hubble chính thức "cất cánh" vào ngày 24/04/1990. Hành trình khám phá vũ trụ của Hubble bắt đầu từ đây.

24/04/2020: 30 năm hoạt động và những số liệu đáng tự hào

Bức ảnh chụp Tinh vân khổng lồ NGC 2014 cùng với "hàng xóm" của nó là Tinh vân NGC 2020 đã được NASA công bố vào dịp kỷ niệm 30 năm hoạt động của Hubble.

Mặc dù được dự kiến chỉ hoạt động trong vòng 15 năm, thế nhưng sau vài lần gặp trục trặc khá nghiêm trọng (bao gồm sự cố nứt/vỡ gương), trải qua 4 lần bảo dưỡng, thực hiện hơn 1.4 triệu quan sát, Hubble vẫn tiếp tục nhiệm vụ khám phá vũ trụ của mình, và tới nay đã được 30 năm kể từ khi Hubble bắt đầu thực hiện sứ vụ cao cả của nó - khám phá vũ trụ.

Theo Popularmechanics