Tại Trung Quốc, con đập khổng lồ Tam Hiệp có kích thước to lớn đến mức nó ảnh hưởng, dù rất nhỏ, đến tốc độ quay của trái đất. Tại sao lại như vậy?
Đập Tam Hiệp, 三峡大坝, Three Gorges Dam, nằm trên sông Dương Tử ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, là một trong những công trình đồ sộ nhất từng được xây dựng. Đây thậm chí là đập thủy điện lớn nhất thế giới. Hoàn thành vào năm 2012 sau gần hai thập kỷ thi công, công trình này dài khoảng 2,3 km và cao 183 mét. Với khả năng giữ lại 39 tỷ mét khối nước, “gã khổng lồ” này sản xuất tới 22.500 megawatt điện, đủ để cung cấp năng lượng cho hàng triệu hộ gia đình tại Trung Quốc. Nhưng ngoài vai trò trong sản xuất năng lượng và kiểm soát lũ lụt, con đập này còn có một "tác dụng phụ" khác: nó ảnh hưởng đến vòng quay của trái đất.
Đập Tam Hiệp tháng 9/2009. Ảnh nguồn: Wikipedia
Điều này giống như khi một vận động viên trượt băng co vào hoặc dang rộng cánh tay để điều chỉnh tốc độ xoay của mình. Với đập Tam Hiệp, lượng nước khổng lồ được tích trữ ở độ cao 175 mét so với mực nước biển có khối lượng lên tới hơn 42 tỷ tấn, khiến mômen quán tính của trái đất tăng lên, theo giải thích từ trang tin Snopes. Chính điều này đã dẫn đến sự làm chậm đi tốc độ quay của hành tinh, theo một nghiên cứu của NASA vào năm 2005.
Đập Tam Hiệp, 三峡大坝, Three Gorges Dam, nằm trên sông Dương Tử ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, là một trong những công trình đồ sộ nhất từng được xây dựng. Đây thậm chí là đập thủy điện lớn nhất thế giới. Hoàn thành vào năm 2012 sau gần hai thập kỷ thi công, công trình này dài khoảng 2,3 km và cao 183 mét. Với khả năng giữ lại 39 tỷ mét khối nước, “gã khổng lồ” này sản xuất tới 22.500 megawatt điện, đủ để cung cấp năng lượng cho hàng triệu hộ gia đình tại Trung Quốc. Nhưng ngoài vai trò trong sản xuất năng lượng và kiểm soát lũ lụt, con đập này còn có một "tác dụng phụ" khác: nó ảnh hưởng đến vòng quay của trái đất.
Mối liên hệ giữa khối lượng và sự quay của Trái Đất
Làm sao một con đập như hạt cát giữa sa mạc lại có thể ảnh hưởng đến sự quay của hành tinh? Hiện tượng này được lý giải bằng khái niệm vật lý gọi là moment of inertia - mômen quán tính, khi những khối lượng lớn, như nước, bị di chuyển hoặc tái phân bố không còn như mặc định ban đầu xung quanh trục quay của trái đất, nó sẽ thay đổi cách quay của hành tinh. Đập Tam Hiệp tháng 9/2009. Ảnh nguồn: Wikipedia
Điều này giống như khi một vận động viên trượt băng co vào hoặc dang rộng cánh tay để điều chỉnh tốc độ xoay của mình. Với đập Tam Hiệp, lượng nước khổng lồ được tích trữ ở độ cao 175 mét so với mực nước biển có khối lượng lên tới hơn 42 tỷ tấn, khiến mômen quán tính của trái đất tăng lên, theo giải thích từ trang tin Snopes. Chính điều này đã dẫn đến sự làm chậm đi tốc độ quay của hành tinh, theo một nghiên cứu của NASA vào năm 2005.
0,06 micro giây mỗi ngày
Sự chậm lại do con đập gây ra là vô cùng nhỏ. NASA đã tính toán rằng, mỗi ngày, tốc độ quay của trái đất chậm đi 0,06 micro giây do tác động từ con đập. Một sự khác biệt quá nhỏ để nhận thấy trong cuộc sống hằng ngày, nhưng đó là một thực tế không thể phủ nhận. Ngoài ra, khi hoạt động ở mức tối đa, công trình này còn làm hai cực của trái đất dịch chuyển nhẹ khoảng hai centimet. Quả là ấn tượng.Dù vậy, đây không phải lần đầu tiên chúng ta quan sát thấy sự ảnh hưởng lên tốc độ quay của trái đất bởi những dịch chuyển khối lượng khổng lồ. Vào tháng 12 năm 2004, một trận động đất mạnh 9,1 độ richter đã tấn công dữ dội Indonesia, khiến 230.000 người thiệt mạng, theo báo cáo của World Division. Trận động đất tàn khốc này, ngoài việc kích hoạt một cơn sóng thần chết chóc, còn tác động đến sự quay của trái đất.
Theo các nhà khoa học của NASA, trận động đất đã dịch chuyển một lượng lớn khối vật chất bên trong lớp vỏ trái đất, làm giảm thời gian của một ngày xuống 2,68 micro giây. Động đất, biến đổi khí hậu, hay sự tan chảy của các tảng băng cũng có thể gây xáo trộn mômen quán tính của trái đất, dù những thay đổi này thường chỉ mang tính tạm thời.
Một con đập với những hệ lụy nặng nề
Dù tác động của đập Tam Hiệp lên sự quay của trái đất là rất nhỏ, nhưng sụ ra đời của nó mang đến những hậu quả khác lại nghiêm trọng hơn rất nhiều. Với khả năng sản xuất 22.500 megawatt điện, nó trở thành nhà máy thủy điện lớn nhất thế giới, một kỷ lục đáng buồn cho một gã khổng lồ là việc xây dựng nó đã buộc 1,2 triệu người dân phải di dời đi nơi khác, theo báo cáo của tổ chức Climate Diplomacy.Hậu quả sinh thái cũng không kém phần nghiêm trọng: hàng ngàn loài sinh vật dưới nước và trên cạn, như cá heo sông Dương Tử, giờ đây được coi là tuyệt chủng, đã bị mất môi trường sống tự nhiên bị phá hủy do hồ chứa khổng lồ của đập Tam Hiệp. Không chỉ vậy, đập còn phải đối mặt với nguy cơ bị tắc nghẽn bởi hàng tấn rác thải tích tụ về đây. Năm 2010, suýt chút nữa nó đã bị nghẹt cứng khi rác thải chặn đứng các cổng xả, theo tờ China Daily. Mỗi ngày, gần ba tấn rác được thu gom quanh khu vực đập. Những trận mưa lớn liên tiếp quét qua khu vực này chỉ làm cho mọi thứ càng thêm tồi tệ, chứ không hề thuyên giảm.
Sức nặng của kỹ thuật nhân tạo lên hành tinh có đáng kể không?
Dù nhân loại có thể tưởng rằng chúng ta có thể thay đổi sự quay của trái đất với những công trình đồ sộ như vậy, tác động thực tế cần được đặt trong bối cảnh lớn hơn. Những sự kiện tự nhiên, chẳng hạn như trận động đất lên đến 9,0 độ richter xảy ra ở Nhật Bản năm 2011, trận động đất lớn nhất từng được ghi nhận tại quốc gia này, đã khiến độ dài của một ngày ngắn lại 1,8 micro giây khi nó làm dịch chuyển trục của trái đất 10 centimet vì quán tính, theo tờ Le Nouvel Obs. Hiệu ứng này mạnh hơn nhiều so với tác động của đập Tam Hiệp, cho thấy sức mạnh của tự nhiên áp đảo so với khả năng của con người.
Burj Khalifa
Tác động của đập Tam Hiệp lên sự quay của trái đất tuy nhỏ, nhưng vẫn mang tính biểu tượng. Đây là công trình nhân tạo duy nhất đủ lớn để có một ảnh hưởng và đo đạc được lên sự chuyển động của hành tinh, ít nhất là cho đến bây giờ. Điều thú vị là, những nghiên cứu gần đây cho rằng các công trình khổng lồ khác, như tòa nhà chọc trời Burj Khalifa ở Dubai, cũng có thể ảnh hưởng nhẹ đến sự phân bổ khối lượng của trái đất. Và chắc chắn rằng những công trình khổng lồ khác mà con người tạo ra sẽ tiếp tục tác động đến thiên nhiên trong tương lai.
Quảng cáo
Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI
==***==
Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay
Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
Khóa học “Thiết kế bài giảng điện tử”, Video, hoạt hình
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế
