Cuộc chiến viễn thông phương Tây – Trung Quốc, và kẻ chịu hậu quả trực tiếp: Huawei

Trung Quốc và phương Tây đang có một cuộc chạy đua công nghệ viễn thông trong tương lai gần, thông qua công nghệ 5G. Những chuyên gia dự đoán rằng, 5G không chỉ giúp tăng tốc độ kết nối internet của người sử dụng các thiết bị, mà còn cho phép chúng ta kết nối với nhau tốt hơn nhiều so với ở thời điểm hiện tại, khi 4G vẫn đang thịnh hành. Và ở trung tâm cuộc đua đó, không ai khác chính là Huawei.

Nếu anh em quan tâm tới khía cạnh công nghệ của 5G, mời anh em tham khảo thêm bài viết: Thế hệ mạng 5G: những điều cơ bản mà anh em cần biết



Cho đến vài tháng trước, mọi con mắt đều đổ dồn về Huawei như một ứng cử viên cho chức vô địch cuộc đua này, dù nó còn chưa thèm bắt đầu. Tập đoàn khổng lồ của Trung Quốc đã có hơn 50 quốc gia ký thỏa thuận sử dụng các thiết bị cơ sở hạ tầng của Huawei để triển khai mạng 5G. Tháng 03/2018, Huawei đến Mobile World Congress như một ông vua.

Nhưng rồi, mọi con mắt cũng lại đổ dồn về phía Huawei, nhưng với thái cực trái ngược 180 độ. Những quốc gia, những chuyên gia kinh tế, công nghệ, an ninh mạng, an ninh quốc gia bắt đầu suy nghĩ lại xem liệu rằng Huawei có phải là một con ngựa thành Troy mà Trung Quốc đang sử dụng để kiểm soát hệ thống viễn thông toàn cầu hay không.



Dấu hiệu đầu tiên: Ngày 01/12/2018, bà Mạnh Vãn Châu, giám đốc tài chính Huawei bị phía Canada bắt khi đang quá cảnh tại Vancouver để chuẩn bị sang Mexico. Mặc dù vụ bắt giữ, theo thông tin chính thức chẳng liên quan gì tới 5G, nhưng nó cũng đủ để khiến cho phó chủ tịch của Huawei Canada, Scott Bradley phải nghỉ việc ngày 12/01 vừa rồi. Trước khi rời ghế phó chủ tịch, Bradley có một ghế trong Hội đồng 5G Canada, những người quyết định việc triển khai cơ sở hạ tầng mạng 5G tại đất nước này ra sao, dùng thiết bị của hãng nào…

Tuần trước, Sở Thương mại Mỹ chặn một chuyến hàng của Huawei từ Hong Kong đến chi nhánh của Huawei ở California, Futurewei. Sở Thương mại gọi những thiết bị trong chuyến hàng này tiềm ẩn nguy cơ tới an ninh quốc gia. Cuối cùng, cuối tuần trước, Wang Weijing, một quan chức của Huawei bị bắt ở Ba Lan vì nghi làm gián điệp. Tờ Wall Street Journal cho biết Wang là một giám đốc mảng quan hệ công chúng và mảng sale. Wang bị bắt ở Ba Lan cùng một quan chức ngành công nghệ thông tin của nước này. Phía Ba Lan cáo buộc Wang cùng quan chức nói trên âm mưu thu thập thông tin về chính phủ Ba Lan, sử dụng thiết bị của Huawei.



Cũng cần nhắc lại, chủ tịch Huawei, Nhậm Chính Phi là đảng viên, và là một kỹ sư của quân đội Trung Quốc trước khi thành lập Huawei năm 1987. Kể từ đó, Huawei trở thành đầu tàu cho ngành công nghiệp công nghệ của Trung Quốc, góp công tạo ra những khu phức hợp công nghệ dành cho quân đội và cả Vạn Lý Trường Thành ảo mà Trung Quốc đang sử dụng. Các cơ quan phản gián trên thế giới đều nghi Huawei giúp tạo ra những thiết bị cho phép tình báo Trung Quốc can thiệp vào đường truyền internet của nhiều quốc gia, cùng với đó là bán thiết bị cho các quốc gia bị Mỹ cấm vận.

Chính cáo buộc sử dụng công ty con để bán thiết bị cho Iran đã khiến bà Mạnh bị bắt đầu tháng 12 vừa rồi ở Canada.

Nếu chuỗi sự kiện kể trên không xảy ra, gần như chắc chắn Huawei sẽ trở thành ông vua của thời kỳ viễn thông 5G khi các quốc gia cứ điềm nhiên ứng dụng thiết bị và giải pháp của họ để triển khai mạng 5G cho người dân sử dụng. Tuy nhiên giờ các chuyên gia và các nhà phân tích, cũng như các quan chức chính phủ lại đang phải tập trung vào vấn đề khác: Sự trả đũa của Bắc Kinh.



Kể từ khi bà Mạnh bị bắt, Trung Quốc đã trả đũa, bắt giữ 13 người Canada, và thậm chí xử Robert Lloyd Schellenberg tội tử hình vì buôn lậu ma túy. Vẫn chưa biết Ba Lan sẽ phải đối mặt với hậu quả gì sau khi bắt giữ Wang Weijing. Tuy nhiên mới đây bộ trưởng nội vụ Ba Lan, Joachim Brudzinski đã phải tham gia cuộc họp của Liên minh Châu Âu và NATO để xác định có nên cấm các thiết bị của Huawei hay không. Các quốc gia phương Tây cũng lần lượt quay lưng lại với Huawei, từ Cộng Hòa Séc, Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc. Nhà mạng Anh British Telecom cũng có động thái tương tự, ngừng bán các smartphone Huawei thông qua nhà mạng EE, cũng như tháo dỡ các thiết bị cơ sở hạ tầng 3G và 4G của Huawei đã được lắp đặt trước đó.



Trong số ít nhất 22 hợp đồng triển khai 5G mà Huawei đã ký được, 5 nước đến từ khu vực Trung Đông. Trong khi đó, châu Phi, nơi có 1,3 tỷ thuê bao di động, cũng như Mỹ Latin vẫn là những thị trường hết sức tiềm năng cho Huawei. Thông điệp đầu năm mới của chủ tịch Huawei có đoạn: "Khó khăn chỉ khiến chúng ta quả cảm hơn, và việc bị đối xử bất công sẽ là động lực để chúng ta trở thành số 1 toàn cầu."

Gọi tình huống này là "trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết" thì không đúng một chút nào. Huawei không chỉ đơn thuần là kẻ bị ảnh hưởng giữa cuộc chiến viễn thông giữa phương Tây, đứng đầu là Mỹ, và Trung Quốc. Công nghệ 5G ngày càng đến gần với những thiết bị smartphone và những đồ chơi công nghệ khác, và chỉ có thời gian mới có thể trả lời cho chúng ta xem cuộc chiến này sẽ đem lại những hệ quả gì đến với những người sử dụng dịch vụ của các nhà mạng trên toàn thế giới.

Arthur Herman - Forbes​