Không chỉ do Mặt Trời, đá basalt hút sạch nước đã khiến sao Hỏa khô cằn như ngày nay

Sao Hỏa rất khô và lạnh giá bởi nước không còn tồn tại trên hành tinh này. Theo nhiều nghiên cứu trước đây thì một lượng nước khổng lồ trên hành tinh đỏ đã biến mất khi từ trường của sao Hỏa bị phá vỡ, lớp khiêng chống các tia năng lượng từ Mặt Trời từ đó cũng không còn khiến nước bị phân tách và bốc hơi vào không gian. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho rằng nước trên sao Hỏa còn bị mất đi do thấm vào đá!

Tại sao sao Hỏa trở nên khô hạn như vậy luôn là câu hỏi gợi trí tò mò của giới khoa học. Giả thuyết phổ biến nhất là nước mất đi do hiện tượng quang phân li trong đó ánh sáng mặt trời đã phân tách liên kết giũa oxygen và hydrogen trong nước và khi từ trường của sao Hỏa sụp đổ, các tia mặt trời có thể xâm nhập sâu hơn, phá hủy nhiều hơn khiến nước mất đi nhanh hơn.

Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở đây khi một nhóm các nhà vật lý tại đại học Oxford trong khi nghiên cứu về cách các khoáng vật trong đá sao Hỏa tương tác với nước lỏng, họ đã phát hiện ra rằng đá có thể hút nước. Dựa trên một mô hình phân tích nhiều điều kiện như nhiệt độ đá, áp suất bán bề mặt và thành phần, các nhà khoa học cho rằng đá basalt trên sao Hỏa giống như một miếng bọt biển.

Trên thực tế đá basalt trên sao Hỏa có thể ngậm được nhiều hơn 25% lượng nước so với đá cùng loại trên Trái Đất. Các nhà khoa học cho biết: "Những tính toán của chúng tôi gợi ý rằng hơn 9% thể tích lớp phủ của sao Hỏa có thể chứa các loại khoáng vật ngậm nước. Đây là kết quả từ các phản ứng bề mặt trong khi vỏ Trái Đất chỉ chứa khoảng 4%."

​

Jon Wade - nhà nghiên cứu đến từ Hội đồng nghiên cứu môi trường tự nhiên của Anh tại đại học Oxford cho biết các khoáng vật có thể là chìa khóa giải thích tại sao sao Hỏa không hỗ trợ sự sống. Ông nói: "Mọi người vẫn nghĩ về câu hỏi này từ lâu nhưng chưa từng kiểm chứng giả thuyết nước bị hấp thụ bởi đá. Tính chất hóa học của các thiên thạch có nguồn gốc từ sao Hỏa mà chúng ta có đã giảm đi rất nhiều nếu so với đá trên bề mặt của hành tinh đỏ và thậm chí thành phần của chúng cũng rất khác nhau. Tại sao sao Hỏa mất hết nước, bí mật có thể nằm trong thành phần khoáng vật của nó."

Theo Wade, điều may mắn là khoáng vật tạo thành Trái Đất lại khác biệt so với sao Hỏa, cho phép chúng giữ nước. Ngược lại sao Hỏa lại nhỏ hơn, nằm xa Mặt Trời hơn và có nhiều sắt trong lớp phủ hơn. "Đây chỉ là những khác biệt nhỏ nhưng gây tác động lớn qua thời gian. Chúng đã khiến bề mặt sao Hỏa dễ phản ứng với nước trên bề mặt, từ đó hình thành các khoáng vật ngậm nước. Những yếu tố này khiến quá trình hóa học địa chất tự nhiên của sao Hỏa đưa nước xuống lớp phủ trong khi đá trên bề mặt Trái Đất thời kỳ đầu lại có xu hướng nổi đến khi chúng mất nước và chìm xuống," Wade kết luận.

Theo: The Register​