Boeing khai trương nhà máy đầu tiên tại Trung Quốc trước căng thẳng thương mại Mỹ - Trung

Boeing đã vừa khánh thành nhà máy đầu tiên tại Trung Quốc thuộc dây chuyền lắp ráp và hoàn thiện dòng máy bay phản lực thương mại thân hẹp 737. Đây cũng là động thái nhấn mạnh cam kết của Boeing đối với thị trường máy bay lớn nhất thế giới trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung ngày một gia tăng.

Phối cảnh nhà máy Boeing tại Chu Sản.
​

Nhà máy được xây dựng trong hơn 1 năm đặt tại Chu Sản thuộc tỉnh Chiết Giang, cách Thượng Hải 145 km về phía đông nam. Đây là thành quả từ liên doanh Boeing - Comac (Commercial Aircraft Corp) của Trung Quốc và cũng là một cột mốc đáng chú ý, một chiến lược hiếm thấy của gã khổng lồ hàng không nước Mỹ. Mặc dù kế hoạch xây dựng nhà máy này có từ trước khi Donald Trump được bầu làm tổng thống Mỹ nhưng mây đen vẫn đang bao trùm lên buổi lễ khánh thành của Boeing khi mà Trung Quốc và Mỹ đang rất căng thẳng về thương mại lẫn chính trị.

Cơ sở tại Chu Sản được xem là biểu tượng của động thái cân bằng đối với Boeing tại Trung Quốc. Vai trò của nó là hoàn thiện những chiếc Boeing 737 được lắp ráp hoàn chỉnh tại nhà máy ở Seattle bay sang trước khi chuyển giao chúng cho khách hàng địa phương, tức những hãng hàng không của Trung Quốc.

Trung Quốc có thật sự là thị trường cực quan trọng đối với Boeing?

Khách hàng của dòng Boeing 737 Max được Boeing công bố tại triển lãm hàng không Farnborough vừa qua.
​

Cứ 4 chiếc máy bay của Boeing ra lò thì 1 chiếc được chuyển đến Trung Quốc và những hãng hàng không Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của dòng 737 - đây cũng là dòng máy bay phản lực thương mại mang lại nhiều lợi nhuận nhất cho Boeing. Trung Quốc kỳ vọng sẽ cần khoảng 7700 máy bay trong vòng 20 năm tới để đáp ứng nhu cầu đi lại ngày một tăng của tầng lớp trung lưu. Điều đó thể hiện cơ hội thị trường có giá trị đến 1 ngàn tỉ USD cho Boeing, Airbus cũng như đối thủ nội địa là Comac.

Việc chuyển giao phần sản xuất phụ cho cơ sở ở Trung Quốc cũng sẽ giải phóng công suất cho dây chuyền sản xuất tại Mỹ trước tình hình Boeing đang tăng tốc sản xuất dòng 737. Hiện tại Boeing chỉ dùng cơ sở duy nhất ở Renton, Washington để chế tạo dòng máy bay thân hẹp. Trong khi đó Airbus có 4 nhà máy như vậy, đặt rải rác trên toàn cầu trong đó có Trung Quốc để sản xuất dòng A320 cạnh tranh trực tiếp với 737.

Một chiếc Boeing 737 đang được lắp ráp tại nhà máy của Boeing ở Renton.
​

Tuy nhiên, hoạt động sản xuất của Boeing tại đất nước tỉ dân có thể sẽ bị đe doạ bởi Airbus với các dự án công nghiệp đầu tư lớn cũng như cuộc chiến thương mại do tổng thống Donald Trump phát động. Mặc dù ngành công nghiệp hàng không không nằm trong danh sách ảnh hưởng trong bão cấm vận nhưng Trung Quốc đã gởi những tín hiệu nhắc nhở rằng ngành công nghiệp này cũng có thể bị đe doạ.

Một chiếc Boeing 737 của Xiamen.
​

Cụ thể là Trung Quốc đã áp thuế lên trên các phiên bản 737 cũ điều này khiến Xiamen Airlines - hãng hàng không thuộc sở hữu của China Southern Airlines và cũng là đối tác khai thác độc quyền máy bay Boeing trong hơn 30 năm qua đã buộc phải đàm phán với Airbus để tìm kiếm giải pháp thay thế.

​

Boeing hiện là nhà xuất khẩu lớn nhất của Mỹ, đã kêu gọi chính phủ 2 nước giải quyết những tranh chấp thương mại và bảo vệ ngành hàng không vũ trụ vốn tạo ra trị giá giao dịch khoảng 80 tỉ USD mỗi năm cho Mỹ. Giám đốc điều hành Boeing - Dennis Muilenburg nói: "Cả 2 quốc gia đều có động lực để sở hữu một hệ sinh thái hàng không vũ trụ lành mạnh. Điều chắc chắn là chúng tôi sẽ kết hợp chặt chẽ với chính phủ 2 nước và chúng tôi sẽ làm những gì có thể để hỗ trợ cũng như giúp đỡ 2 bên đạt được kết quả tích cực."

Airbus đến trước!

​

Boeing vẫn chậm chân so với Airbus khi mà nhà sản xuất máy bay liên doanh 4 nước châu Âu đã đặt nhà máy lắp ráp dòng A320 thân hẹp tại Trung Quốc từ chục năm nay và cũng vừa mới mở rộng cơ cở tại Thiên Tân với trung tâm hoàn thiện và chuyển giao máy bay mới dành cho dòng A320. Cũng giống như cơ sở của Boeing tại Chu Sản, những thứ như ghế ngồi và trang thiết bị trong cabin đều được sản xuất và chuyển từ nơi khác đến trước khi được lắp vào máy bay.

Boeing rất thận trọng trong khâu chuyển giao công nghệ tại Trung Quốc và điều này phản ánh chiến lược sản xuất truyền thống của hãng vốn chỉ xoay quanh khu vực Seattle. Xưa giờ Boeing không có bất cứ nhà máy nào đặt tại nước ngoài mặc dù trước đây khi mua lại McDonnell Douglas năm 1997, hãng đã đầu tư mạnh vào hoạt động sản xuất dòng MD-80 tại Trung Quốc nhưng nỗ lực này bất thành.

​

Mặc dù Boeing đang có doanh số bán tốt hơn so với Airbus tại Trung Quốc nhưng khoảng cách này đang rút ngắn lại. Đến tháng 8 năm nay, Boeing có tổng cộng 1670 chiếc máy bay đang hoạt động tại Trung Quốc và theo sát ngay sau là Airbus với 1598 chiếc theo dữ liệu từ Trung tâm hànhg không CAPA. Airbus cũng đã thuê lại một quan chức kỳ cựu của Trung Quốc làm giám đốc cơ sở tại đây nhằm nâng cao mối quan hệ giữa hãng và chính phủ, khách hàng cũng như vừa khai trương một trung tâm sáng tạo tại Thượng Hải.

Theo giới phân tích, Trung Quốc được kỳ vọng là thị trường trọng điểm của Boeing đối với dòng máy bay phản lực thương mại thân hẹp trong tương lai (797?) và nhà máy tại Chu Sản là nền tảng đầu tiên. Liệu Boeing có bị ảnh hưởng bởi sức ép từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung? Trong tuần này khả năng chúng ta sẽ có phản hồi từ phía Trumb.

Theo: Bloomberg​