Những điểm mới trên nền tảng chipset Z690 và lưu ý cho anh em định nâng cấp Alder Lake

Dòng Alder Lake sẽ đi với chipset 600 series và như thường lệ Intel đã giới thiệu dòng Z690 với tất cả các tính năng mới. Ngoài việc hỗ trợ DRR5 và PCIe 5.0 thì có những điểm đáng chú ý dưới đây mà anh em cần lưu ý khi sắp tới có ráp dàn Alder Lake.

Alder Lake-S có tương thích ngược với bo mạch cũ?

Với sự thay đổi lớn về kiến trúc hybrid gồm các nhân to nhân nhỏ, tiến trình Intel 7 và nhiều thứ khác thì Intel cũng đã thay đổi kích thước die, tăng số chân tiếp xúc. CPU không còn có hình dạng vuông như các thế hệ trước mà là hình chữ nhật, kích thước toàn package của Alder Lake-S là 37,5 x 45 mm trong khi Comet Lake-S hay Rocket Lake-S là 37,5 x 37,5 mm. Kích thước lớn hơn cũng đồng nghĩa với việc Alder Lake-S có nhiều nhân tiếp xúc hơn nên socket mới là LGA 1700 (1700 chân) trong khi Comet Lake-S/Rocket Lake-S là LGA 1200.


Nói tới đây thì anh em tự hiểu hen, Alder Lake-S sẽ không tương thích ngược với các bo mạch chủ thế hệ trước dùng chipset 400/500 series với socket LGA 1200. Anh em muốn xài Alder Lake-S bắt buộc phải mua bo mạch chủ dùng chipset 600 series với socket LGA 1700.

Quảng cáo

Liệu tản nhiệt cũ có xài lại được với Alder Lake-S?

Có và không! Hầu hết các tản nhiệt khí/nước AIO hay block nước của tản open-loop hiện có trên thị trường được thiết kế để tương thích với các socket như LGA115x/1200, với thế hệ socket này thì vị trí lỗ gắn bracket phía sau bo để bắt cố định tản nhiệt không có sự khác biệt vì cơ bản LGA 115x/1200 vẫn có thiết kế socket hình vuông. Thêm vào đó là độ cao z-height của CPU không chênh lệch nhiều nên các tản nhiệt đời cũ vẫn có thể gắn vừa và tản nhiệt hiệu quả cho các CPU dùng hệ socket này.


Chuyển sang LGA 1700, vì thiết kế vật lý của socket đã là hình chữ nhật nên vị trí các lỗ để bắt bracket sau bo buộc phải thay đổi. Anh em có thể thấy trong hình trên là 2 chiếc bo Z590-A Pro với socket LGA 1200 và Z690-A Pro với socket LGA 1700, vị trí các lỗ bắt bracket nằm trên đường đỏ. Vì vậy tản nhiệt đời cũ nếu muốn dùng lại cho Alder Lake sẽ có 2 giải pháp:

1. Hãng sản xuất tản nhiệt bán thêm/tặng thêm bracket hay ngàm chuyển để có thể bắt tản/block tản vào đúng vị trí trên bo mạch chủ 600 series dùng socket LGA 1700.


2. Hãng làm bo thiết kế lại lỗ bắt bracket cho tản nhiệt cũ sao cho tương thích mà không cần đổi bracket, ngàm chuyển. Hiện tại mình thấy chỉ có ASUS làm được điều này khi tại vị trí các lỗ bắt bracket tiêu chuẩn quanh socket LGA 1700, hãng đã cơi nới ra để tản nhiệt cũ bắt vừa. Các hãng khác như MSI, Gigabyte, ASRock thiết kế các lỗ bắt bracket cho tản theo tiêu chuẩn nên nếu anh em xài bo 600 series của 3 hãng này thì phải cần chuẩn bị thêm ngàm chuyển/bracket mới nếu muốn xài lại tản nhiệt cũ.


Một yếu tố nữa là hiệu quả tản nhiệt của tản nhiệt cũ trên Alder Lake-S vì độ cao z-height của dòng CPU này đã thấp hơn so với các thế hệ trước. Khi CPU mỏng hơn, nắp IHS thấp hơn và rộng hơn thì các tản nhiệt đời cũ với thiết kế coldplate vốn tối ưu cho các thế hệ socket trước liệu sẽ có thể áp sát nắp IHS và lấy nhiệt đều từ CPU hay không.

Quảng cáo

Người ta đã thử nghiệm độ tiếp xúc giữa coldplate của tản nhiệt AIO đời trước với nắp IHS của CPU Alder Lake-S thì kết quả không phải tản nhiệt nào cũng cho chất lượng tiếp xúc tốt từ đó đảm bảo được hiệu quả tản nhiệt. Không ngoại trưgf khả năng là anh em sẽ phải mua tản nhiệt mới thiết kế dành cho LGA 1700.

LGA 1700 có "trường thọ"?

Dù không nói một cách chính thức nhưng có thông tin cho rằng LGA 1700 sẽ được Intel sử dụng trong ít nhất là 3 thế hệ vi xử lý. Nếu đúng như vậy thì sau Alder Lake-S thì LGA 1700 sẽ tiếp tục được sử dụng với Raptor Lake-S và Meteor Lake-S. Chúng ta có thể kỳ vọng nền tảng chipset 600 series hiện tại cũng sẽ hỗ trợ các vi xử lý thế hệ sau.

Những dòng bo mạch chủ 600 series

Trước mắt Intel chỉ mới giới thiệu Z690 flagship ở phân khúc mainstream và sẽ là dòng bo lý tưởng nhất cho những phiên bản Alder Lake dòng K và KF.

Trong thời gian tới sẽ có thêm các dòng như B660, H670 cho phân khúc trung cấp, vẫn hỗ trợ OC RAM nhưng không hỗ trợ OC CPU. H610 thay thế cho H510 giá rẻ. X699 dành cho phân khúc HEDT với Sapphire Rapids-X và cũng có W680/685 cho workstation. Như thường lệ thì dòng B660 và H610 mới là dòng bo "nồi cơm" của Intel và trong những năm gần đây khi mà các hãng làm bo đều đã cải tiến về thiết kế, chipset tầm trung giờ đã nhiều tính năng hơn thì mình nghĩ những chiếc bo B660 sẽ rất hấp dẫn cả về hình thức lẫn thông số.

Z690 có gì mới so với Z590?

Ngoài việc nó mang cái socket LGA 1700 để hỗ trợ Alder Lake-S thì nó còn có những thứ mới đi kèm với thế hệ CPU trong đó có 2 thứ đáng lưu tâm là DDR5 và PCIe 5.0.

Quảng cáo

Alder Lake-S là dòng vi xử lý đầu tiên hỗ trợ bộ nhớ DDR5 lẫn DDR4. DDR5 là thế hệ bộ nhớ Double Data Rate tiếp theo với nhiều cải tiến như băng thông gấp đôi so với DDR4 và điện áp thấp hơn. Một thanh RAM DDR5 mức xung tiêu chuẩn theo cấu hình của JEDEC đã là 4800 MHz (4800 MT/s), điện áp hoạt động ở 1,1 V thấp hơn 0,1 V so với DDR4, độ trẽ cũng thấp hơn và dung lượng thanh RAM cũng cao hơn, có thể đạt mật độ die tối đa 64 GB mỗi thanh trong khi DDR4 là 32 GB.


DDR5 dù vẫn có 288 pin như DDR4 nhưng bố trí các chân pin khác nhau do kiến trúc DIMM đã khác. Thay đổi quan trọng nhất là hệ thống quản lý nguồn cho mỗi thanh RAM giờ được chuyển lên chip IC (PMIC) trên thanh RAM thay vì bo mạch chủ. Vì vậy, những chiếc bo mạch 600 series trên lý thuyết có thể hỗ trợ cả DDR4 lẫn DDR5 nhưng các hãng sẽ không làm như vậy vì phải thiết kế lại đường điện khác nhau cho từng loại RAM, tăng độ phức tạp và chi phí.


Hiện tại các hãng MSI, ASUS, Gigabyte đều đã tung ra các dòng bo Z690 với lưu ý hỗ trợ DDR4 hoặc DDR5 khác nhau. Chẳng hạn như dòng MSI MAG Tomahawk có cả phiên bản dùng DDR5 lẫn DDR4 hay dòng Gigabyte AORUS Pro/Elite cũng chia ra 2 phiên bản DDR4 hoặc DDR5. Vì vậy khi anh em mua bo mạch chủ 600 series thì cũng cần phải xác định luôn loại RAM muốn xài.

DDR5 vẫn là công nghệ RAM mới, giá của các module này sẽ đắt trong giai đoạn đầu, chưa kể là yếu tố có hàng hay không. Thế nên nếu anh em thích chơi "đụng nóc" thì có thể chọn những chiếc bo Z690 dùng RAM DDR5. Trong khi đó nếu anh em chỉ muốn nâng cấp, tận dụng lại các phần cứng đã có thì nên chọn bo dùng DDR4 cho tiết kiệm.

CPU Alder Lake-S sẽ cấp 16 lane PCIe 5.0 với thiết lập 1 x 16 hoặc 2 x 8 cùng với 4 lane PCIe 4.0 dành cho SSD. Tuy nhiên, đã có thông tin cho biết việc hỗ trợ PCIe 5.0 chỉ có trên các phiên bản CPU dòng K/KF tức hỗ trợ OC, các phiên bản còn lại chỉ hỗ trợ PCIe 4.0.

Băng thông của PCIe 5.0 một lần nữa gấp đôi so với thế hệ thứ 4. Trong khi PCIe 3.0 vẫn rất phổ biến, băng thông mỗi lane đạt gần 1 GB/s (985 MB/s) thì PCIe 4.0 cho băng thông mỗi lane gần 2 GB/s (1,97 GB/s) và với thế hệ thứ 5 thì băng thông mỗi lane gần 4 GB/s (3,94 GB/s).

PCIe 5.0 tương thích ngược với PCIe 4.0 và 3.0. Trong khi các phần cứng PCIe 5.0 vẫn chưa xuất hiện thì việc hỗ trợ đến 16 lane PCIe 5.0 từ CPU sẽ mở ra nhiều tình huống sử dụng mới với các phần cứng hiện tại. 16 lane PCIe 5.0 từ CPU sẽ dành cho GPU, có thể chạy đơn PCIe 5.0 x16 hoặc chạy đôi PCIe 5.0 x8 x8. Như vậy băng thông PCIe 5.0 x8 = PCIe 4.0 x16 > anh em sẽ có thể gắn 2 card chạy ở PCIe 4.0 x16.


CPU kết nối với chipset qua DMI 4.0 x8 như vậy băng thông là 15,76 GB/, gấp đôi so với 7,7 GB/s trên Z590 DMI 3.0 x8. Đây là nâng cấp rất cần thiết bởi chipset Z690 giờ đây cung cấp nhiều kết nối tốc độ cao hơn so với thế hệ trước.

Z690 sẽ cấp 12 lane PCIe 4.0 hoặc tối đa 16 lane PCIe 3.0. Đây là thế hệ chipset đầu tiên của Intel cấp lane PCIe 4.0. Như vậy với 4 lane PCIe 4.0 cấp bởi CPU và 12 lane PCIe 4.0 từ chipset, một chiếc bo Z690 sẽ có thể cho anh em gắn tối đa 4 ổ SSD PCIe 4.0 x4 chay toàn tốc.

CHUYÊN MỤC NGHỆ THUẬT LÀM GIÀU BỀN VỮNG

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !