Tetris, BlackBerry, Oppenheimer, và vài cách để phim tiểu sử không bị buồn ngủ

Lấy ba ví dụ này vì ba bộ phim đều nhận được rất nhiều lời khen ngợi từ cộng đồng và giới phê bình, và chúng đều ra mắt trong năm 2023.

Tetris là một trong số 10 phim được xem nhiều nhất trên Apple TV , bất chấp những khuyết điểm khi bộ phim cố gắng kịch tính hóa lịch sử. BlackBerry thì được gọi là phim lấy bối cảnh thế giới công nghệ xuất sắc nhất từ trước tới nay, và là một trong những phim hay nhất năm 2023. Còn Oppenheimer thì khỏi cần bàn rồi. Hàng loạt những lời khen ngợi của cả những nhà phê bình điện ảnh, lẫn anh chị em khán giả ra rạp, Christopher Nolan cùng dàn cast toàn hàng khủng đã có một màn trình diễn xuất sắc, và cũng bắt đầu láng máng nghe thấy cụm từ Oscar dành cho bộ phim này rồi.

Có một điểm chung giữa cả ba bộ phim này, không chỉ đơn thuần chúng thuộc thể loại tiểu sử kịch tính (biographic drama). Kịch bản của cả ba phim có vẻ đều dựa trên những cuốn sách được viết trước kia:

• Tetris hiện đang vướng vào tố tụng dân sự bên Mỹ khi tác giả cuốn The Tetris Effect: The Game That Hypnotized the World khởi kiện hãng phim, biên kịch và Apple, cho rằng kịch bản phim dựa hoàn toàn vào nội dung của tác phẩm. Ở thời điểm hiện tại, những đánh giá của công chúng có vẻ đứng về phía tác giả sách, vì chưa từng có câu chuyện nào về Tetris lại giống cuốn The Tetris Effect như vậy, đặc biệt là ở việc nhấn mạnh sự can thiệp của điệp viên KGB trong quá trình đi mua bản quyền trò chơi xếp hình, thứ không hề được nhân chứng kể lại.
• BlackBerry thì dựa trên cuốn Losing the Signal: The Untold Story Behind the Extraordinary Rise and Spectacular Fall of BlackBerry, kể lại câu chuyện của BlackBerry từ khi thành lập tới quãng năm 2012, khi Mike Lazaridis từ chức CEO, và sự suy tàn của BlackBerry kể từ thời điểm iPhone ra mắt.
• Oppenheimer thì có kịch bản dựa trên cuốn American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer, một góc nhìn rất nhân bản vào cá nhân cha đẻ quả bom nguyên tử, đặc biệt là mối quan hệ giữa Oppenheimer với các nhà khoa học khác, cũng như chính bản thân cuộc điều trần liên quan tới an ninh nước Mỹ.

Nhưng sau khi xem cả ba bộ phim, thì phải thừa nhận, cách để biến ba tác phẩm này trở nên kịch tính và cuốn hút thì khác nhau đến tuyệt đối.

Tetris: "Đẻ" ra chi tiết mới đúng nghĩa đen

Có một khái niệm rất quen thuộc với anh em, đấy là dã sử. Đấy là một thể loại văn chương và các tác phẩm nghệ thuật mượn hiện tượng hoặc nhân vật lịch sử nào đó làm khai triển nhân sinh quan tác giả. Đó chính là cách triển khai cốt truyện của Tetris, biến một sự kiện lịch sử trở nên cuốn hút, gay cấn đến mức nghẹt thở.

Cảm nhận phim Tetris trên Apple TV : Tưởng là lịch sử trò chơi nhưng hóa ra phim trinh thám gay cấn

Mình biết đến câu chuyện người Mỹ và người Anh lặn lội sang tận Liên Xô năm 1989 để mua bản quyền Tetris, trò chơi bán chạy nhất nhì lịch sử nhờ một bộ phim tài liệu trên YouTube. Rồi vì quá ấn tượng với cái drama có thật trong lịch sử…

tinhte.vn

Là một người thực sự quan tâm tới mức độ chân thực của lịch sử, nhất là lịch sử ngành game, mình chỉ thấy bộ phim Tetris thực hiện tốt duy nhất một khía cạnh, đó là màn "ngã giá" đầy kịch tính đã từng diễn ra trong đời thật, khi ELORG, đơn vị nắm giữ bản quyền trò chơi Tetris, vốn là "tài sản Xô Viết" vì khi ấy không có khái niệm tư hữu, khi vị giám đốc Nikolai Belikov làm việc với cả Henk Rogers lẫn Robert Stein.



Khi xem phim, anh em chắc chắn sẽ thấy rối rắm với hàng loạt những cái tên được liệt kê liên tục, thì mình phải thừa nhận, lịch sử đã diễn ra đúng theo cái cách rối rắm ấy. Và nhiệm vụ của các nhà làm phim là đơn giản hóa cái drama ấy, để tạo ra một bộ phim giải trí tốt. Một điểm cộng là phim giải trí thật, nhưng không bị trôi đến cái ranh giới tắt não. Thay vào đó, những chi tiết có thật của thương vụ được chỉnh sửa lại một chút để tạo ra cảm giác hồi hộp, kết hợp với nhịp phim vốn đã rất nhanh.

Những người khó tính thưởng thức tác phẩm này hẳn sẽ thấy phim nhàm, vì việc cố gắng khắc họa bầu không khí Liên Xô trước thời điểm đất nước này sụp đổ, nỗ lực tạo ra một phim trinh thám nghẹt thở tự nhiên lại tự đẩy tác phẩm này vào lối mòn. Khi ấy, nó tự mắc kẹt vào chính cái mạng nhện rối rắm khi cùng lúc phải kết hợp tất cả mọi thứ: Sự kịch tính, sự gay cấn, nội tâm và cảm xúc từng nhân vật, và quan trọng hơn cả là sự tôn trọng những sự kiện có thật đã xảy ra trong quá khứ.



Vì là dã sử, nên phim phải gọi là cực kỳ gay cấn. Nhưng sự gay cấn của Tetris tỷ lệ thuận với những sai lệch của lịch sử, cũng như những chi tiết được thêm thắt vào bộ phim. Hoàn toàn chẳng có điệp viên KGB nào tìm cách phá hoại thương vụ vì tỷ phú Robert Maxwell là bạn của tổng bí thư Mikhail Gorbachev cả. Cùng lúc, cô gái làm nhiệm vụ phiên dịch cho Henk Rogers cũng chẳng có màn quay xe để lộ thân phận là điệp viên KGB. Chính bản thân Rogers từng trả lời phỏng vấn và nói thẳng rằng, một cô gái Nga vừa vồn vã vừa nói tiếng Anh trôi chảy, kiểu gì cũng là người của KGB cử đến để theo dõi ông.

Quảng cáo

Để công bằng thì, chính bản thân người từng trải qua câu chuyện ấy, Henk Rogers cũng thừa nhận là không kỳ vọng nó mô tả hoàn hảo lịch sử. Đôi bạn thân Henk Rogers và Alexey Pajitnov cũng đã tuyên bố rằng, bộ phim tái hiện hoàn hảo bầu không khí đất nước Liên Xô khi ấy, và nói thêm "đạo diễn và biên kịch Hollywood kiểu gì cũng thêm thắt chi tiết, tụi tôi thấy không vấn đề gì."

Đó là cách đầu tiên để một bộ phim tiểu sử không trở nên khô khan mệt mỏi như phim tài liệu, đó là biến nó trở thành dã sử.

BlackBerry: Tập trung vào sự bi hài của sự kiện có thật

Tác giả đánh giá bộ phim Blackberry của trang Engadget viết như thế này:

"BlackBerry có mọi thứ mà bộ phim Tetris của Apple thiếu: Những drama rất nhân bản dựa trên lịch sử có thật, không cần phải thêm mắm muối bằng những cuộc rượt đuổi bằng ô tô hay kể chuyện theo kiểu hư cấu. Ở vẻ bề ngoài, sự trỗi dậy và suy tàn của những chiếc smartphone có bàn phím từ Research in Motion nghe có vẻ không cuốn hút cho lắm. Nhưng sự xuất sắc của bộ phim đạo diễn bởi Matt Johnson, đó là biến được câu chuyện ấy trở thành một tấn bi kịch thực sự.

Câu chuyện ấy được diễn tiến nhờ hai con người khác biệt đến cực hạn: Đồng CEO Mike Lazaridis, một kỹ sư thiên tài nhưng lập dị, và Jim Balsillie, một doanh nhân máu lạnh và thường xuyên cáu bẳn. Họ cũng có những khó khăn, nhưng khi kết hợp lại thì đã thành công trong việc thống trị thị trường di động trong hơn một thập kỷ. Và rồi iPhone xuất hiện và ngay lập tức phá hỏng toàn bộ những gì họ có."

Quảng cáo

Những đánh giá đó dắt chúng ta ngay tới giải pháp thứ hai để biến một bộ phim dựa trên những sự kiện có thật, đó là tập trung vào nội tình những sự kiện đã xảy ra, kết hợp với việc khai thác rất sâu vào cá tính của nhân vật để tạo ra những xung đột, những nút thắt để khiến phim trở nên kịch tính.

Thứ cá tính ấy, nói chính xác hơn là của ba nhân vật Mike Lazaridis, Doug Fregin và Jim Balsillie chính là trung tâm của BlackBerry. Nói đến đây cũng thấy hơi lú lẫn, vì kể cả là bộ phim, hay tập đoàn BlackBerry trong quá khứ, cũng đều đúng hết.

Nhưng xét riêng bộ phim, Blackberry thành công vì nó khiến chúng ta thực sự quan tâm đến Lazaridis và dàn kỹ sư dưới quyền, cùng lúc biến những cư xử của Balsillie trở thành những thứ đủ giải trí trong phim, kể cả khi ông ta thực sự là một gã khốn nạn. Nhưng thứ ấn tượng nhất là nó đã khắc họa câu chuyện của Research in Motion một cách đầy lôi cuốn: Sự trỗi dậy của cái đầu thiên tài, sự thất bại của đối thủ truyền kiếp, và sự suy tàn không thể tránh khỏi.



Người xem được đắm mình trong thứ cảm xúc đa dạng, lúc thì đầy hy vọng, lúc thì đầy sự giận dữ, và cả sự vô kỷ luật, đó là sự kết hợp lý tưởng cho chủ đề của bộ phim. BlackBerry tìm thấy sự hài hước trong nỗ lực của Jim nhằm biến những kẻ lập dị sôi nổi của RIM, những anh chàng chẳng khác gì học sinh trung học, nói chuyện kết hợp cả những khái niệm công nghệ và câu thoại trong phim, trở thành những nhân viên làm việc hiệu quả.

Tổng hợp đánh giá phim BlackBerry: "Tác phẩm điện ảnh hay nhất về chủ đề công nghệ"

Câu chuyện của cái đầu thiên tài Mike Lazaridis và doanh nhân tàn nhẫn Jim Balsillie, cùng đứa con tinh thần của họ mang tên BlackBerry sẽ không bao giờ hết sự kịch tính, cho dù câu chuyện ấy được kể trong hoàn cảnh và thời điểm nào đi chăng nữa.

tinhte.vn

Và chính cái cách xoáy sâu vào hai khía cạnh, thứ nhất là cá tính riêng của từng nhân vật, rồi thậm xưng nó lên để tạo ra kịch tính, và thứ hai là tấn bi hài của thành công mang tên BlackBerry, rồi thất bại cũng mang tên BlackBerry, các nhà làm phim người Canada đã tạo ra một tác phẩm đầy cuốn hút, xem không hề bị mệt, trái lại rất nhân bản. Cái này làm mình nhớ tới câu nói của Steve Allen với tờ tạp chí Cosmopolitan năm 1957:

"Con người nói đùa về những câu chuyện khiến họ suy sụp, nhưng thường họ sẽ chờ một khoảng thời gian kể từ khi câu chuyện đó diễn ra. Tôi nghĩ chúng ta có thể làm được một công thức toán học cho chuyện này. Những tấn bi kịch, cộng thêm thời gian đủ dài, rồi sẽ trở thành hài kịch."

Oppenheimer: Cá nhân hóa những sự kiện lịch sử khô khan

Mình có ông anh bạn, đi xem Oppenheimer về nói suýt ngủ gật trong rạp. Để công bằng thì đối với một vài người xem, nếu âm nhạc của Ludwig Göransson hay diễn xuất xứng đáng giành giải Oscar của vài cái tên nổi bật trong phim, hay những phút cuối đầy kịch tính khi Lewis Strauss, do Robert Downey Jr. sắm vai bị lột trần bộ mặt thật giữa phiên điều trần không phải thứ người xem tìm kiếm, thì chiều dài bộ phim dễ khiến họ nản.

Nhưng chính những dòng trên là thứ mô tả lý do vì sao Oppenheimer của Christopher Nolan là một bộ phim tiểu sử xuất sắc. Thêm vào đó, mạch phim và cách giới thiệu từng nhân vật khiến người xem hoàn toàn không bị ngợp, đơn giản vì mọi cái tên xứng đáng được nêu ra trong bộ phim, trong suốt quãng thời gian 3 tiếng đồng hồ, được mô tả với đủ cả thời lượng lẫn chiều sâu, tới mức cá nhân mình nghĩ rằng, anh em chẳng cần biết hay đọc trước cái gì trước khi ra rạp đâu. Xem xong phim về đọc sau cũng không muộn, không lo bỏ lỡ bất kỳ chi tiết nào đáng chú ý về mặt lịch sử.



Đó là lúc Christopher Nolan, người vừa bấm máy vừa là nhà biên kịch của Oppenheimer phô diễn khả năng tạo ra một kịch bản giữ chúng ta ngồi yên trên ghế rạp phim trong tròn 180 phút đồng hồ, khi mỗi cảnh, mỗi phần vai đều được thể hiện gần như hoàn hảo để xoáy rất sâu vào từng cá nhân, từng lựa chọn, từng lời nói và từng hành động của họ.

Chính nhờ lựa chọn này, khi đặt bộ phim dưới lăng kính soi xét của những người yêu mến lịch sử, muốn mọi chi tiết phải chân thực và chính xác nhất như những gì đã diễn ra, Oppenheimer có rất, rất ít sạn. Có lẽ hạt sạn to nhất là thứ chẳng mấy ai quan tâm, nhưng lại là mấu chốt khiến toàn bộ nửa sau bộ phim diễn ra một cách đầy kịch tính. Chi tiết ấy là gì, anh em ra rạp xem chứ mình không kể đâu, mất vui.



Ngoại trừ hạt sạn ấy, gần như mọi nhân vật khác đều được mô tả vừa đầy sức sống, vừa gần gũi, lại đầy những mảng miếng đa chiều, chứ không hề khô khan nhạt nhẽo như cái cách họ được khắc họa trong những cuốn sách giáo khoa lịch sử. Ở trung tâm của những màn khắc họa ấy chính là cái tâm lý đầy sóng gió và dằn vặt của J. Robert Oppenheimer, được mô tả qua những khung hình đủ ấn tượng để thuyết phục anh em bỏ thêm tiền xem bản IMAX ngoài rạp, và cái đầu đầy mưu mô của Lewis Strauss, được khắc họa qua từng câu thoại.

Nolan tài đến cái mức, ông cứ mặc kệ cho những nhân cách và cá tính va chạm với nhau, hệt như cái cách những hạt neutron tạo ra từ quá trình phân hạch, va đập vào những nguyên tử plutonium khác cho tới mức chạm tới điểm cực hạn. Miễn là những sự va chạm ấy không quá kịch, không quá xa rời với sự thật của lịch sử là được.



Nếu các anh chị em có người đi xem Oppenheimer về mà phàn nàn buồn ngủ, thì cũng không sao cả. Dù sao thì cái cách kịch tính hóa một trong những trang lịch sử quan trọng nhất của nhân loại được Nolan chọn cũng rất khác so với những gì được thể hiện trong Tetris hay BlackBerry. Oppenheimer không có những màn hành động nghẹt thở để đẩy mối nguy mà nhân vật chính đối mặt lên mức tối đa, như màn rượt đuổi chạy ra sân bay như trong Tetris. Phim cũng không cố khắc họa nhân vật nghiêm túc đến mức hóa hề, nhấn mạnh và nói quá những hành động và cảm xúc của nhân vật như BlackBerry, mà thực tế đấy cũng chính là lý do vì sao bộ phim này bị chính những người trong cuộc lên tiếng phủ nhận.

Cái cách thứ ba, cá nhân hóa lịch sử, khiến những con người đã quá quen thuộc trong những cuốn sách trở nên gần gũi và dễ thấu hiểu là một trong những cách khó nhất để biến một tác phẩm phim tiểu sử trở nên xuất sắc và cuốn hút.

Có lẽ đó là lý do có rất ít phim lựa chọn giải pháp này mà thành công: The Pianist với vai diễn nghệ sĩ dương cầm của Adrien Brody là một ví dụ, hay The Aviator, nơi Leonardo Di Caprio sắm vai ông trùm ngành hàng không Howard Hughes. Còn những kiệt tác vượt thời đại khác, như Schindler's List hay Goodfellas đều có những tranh cãi về tính xác thực của các sự kiện xảy ra.

CHUYÊN MỤC NGHỆ THUẬT LÀM GIÀU BỀN VỮNG

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !