Hầu hết mọi hệ sao trong vũ trụ đều có các vệ tinh xoay quanh mình. Tuy nhiên, phần lớn quỹ đạo của các hành tinh không đồng nhất và rất khó để chúng lặp lại một cách đều đặn. Mới đây, các nhà thiên văn đã phát hiện ra một trường hợp hết sức đặc biệt.
Tên của ngôi sao được phát hiện là HD110067, nằm cách chúng ta khoảng 100 năm ánh sáng trong chòm sao phương bắc Coma Berenices. Xoay quanh nó là 6 hành tinh có tỉ lệ quỹ đạo hết sức nhịp nhàng, tới mức chúng gần như có thể tạo nên điệu nhạc. Đây là trường hợp hết sức thú vị vì cần yêu cầu cao về "khoá trọng trường". Nó cũng là ví dụ để các nhà thiên văn hiểu hơn về quá trình tiến hoá của một hệ sao - hành tinh.
Ảnh concept mô tả quỹ đạo hài hoà của 6 hành tinh 😁
Rafael Luque, nhà nghiên cứu thuộc ĐH Chicago, phát biểu trên tạp chí Nature hôm 29/11: "Trông nó giống như một bản hoá thạch. Quỹ đạo các hành tinh (trên) ngày nay vẫn y như hồi 1 tỉ năm trước". "Phát hiện này sẽ trở thành một tiêu chuẩn đánh giá để nghiên cứu những hành tinh cỡ dưới Neptune, là loại hành tinh phổ biến nhất bên ngoài Thái Dương Hệ. Về cách mà chúng đã hình thành, tiến hoá, cũng như thành phần cấu tạo và liệu chúng có đủ điều kiện để duy trì nước ở trạng thái lỏng trên bề mặt hay không".
Hệ hành tinh của HD110067 được phát hiện lầu đầu vào 2020, thông qua Vệ tinh Khảo sát Ngoại hành tinh bằng Phương pháp dịch chuyển (TESS) của NASA. Trong đó sự biến thiên độ sáng của ngôi sao mẹ là chỉ dấu cho thấy một hành tinh đang bay ngang trước mặt kính viễn vọng. Sau đó nhóm nghiên cứu đã kết hợp thêm dữ liệu từ nhiều vệ tinh khác, gồm cả Vệ tinh Phân loại Ngoại hành tinh (Cheops) của ESA, để ra được kết quả phát hiện mà chúng ta đọc hôm nay.
Tên của ngôi sao được phát hiện là HD110067, nằm cách chúng ta khoảng 100 năm ánh sáng trong chòm sao phương bắc Coma Berenices. Xoay quanh nó là 6 hành tinh có tỉ lệ quỹ đạo hết sức nhịp nhàng, tới mức chúng gần như có thể tạo nên điệu nhạc. Đây là trường hợp hết sức thú vị vì cần yêu cầu cao về "khoá trọng trường". Nó cũng là ví dụ để các nhà thiên văn hiểu hơn về quá trình tiến hoá của một hệ sao - hành tinh.
Ảnh concept mô tả quỹ đạo hài hoà của 6 hành tinh 😁
Rafael Luque, nhà nghiên cứu thuộc ĐH Chicago, phát biểu trên tạp chí Nature hôm 29/11: "Trông nó giống như một bản hoá thạch. Quỹ đạo các hành tinh (trên) ngày nay vẫn y như hồi 1 tỉ năm trước". "Phát hiện này sẽ trở thành một tiêu chuẩn đánh giá để nghiên cứu những hành tinh cỡ dưới Neptune, là loại hành tinh phổ biến nhất bên ngoài Thái Dương Hệ. Về cách mà chúng đã hình thành, tiến hoá, cũng như thành phần cấu tạo và liệu chúng có đủ điều kiện để duy trì nước ở trạng thái lỏng trên bề mặt hay không".
Hệ hành tinh của HD110067 được phát hiện lầu đầu vào 2020, thông qua Vệ tinh Khảo sát Ngoại hành tinh bằng Phương pháp dịch chuyển (TESS) của NASA. Trong đó sự biến thiên độ sáng của ngôi sao mẹ là chỉ dấu cho thấy một hành tinh đang bay ngang trước mặt kính viễn vọng. Sau đó nhóm nghiên cứu đã kết hợp thêm dữ liệu từ nhiều vệ tinh khác, gồm cả Vệ tinh Phân loại Ngoại hành tinh (Cheops) của ESA, để ra được kết quả phát hiện mà chúng ta đọc hôm nay.
Cụ thể, hành tinh gần HD110067 nhất mất 3 lượt quỹ đạo thì hành tinh thứ 2 chỉ mất có 2 lượt, gọi là sự cộng hưởng 3/2. Con số 3/2 này tiếp tục lặp lại cho hành tinh thứ 3 rồi thứ 4. Từ hành tinh thứ 4 sang hành tinh thứ 5 là 4/3 và thứ 5 sang thứ 6 cũng là 4/3 (4 quỹ đạo hành tinh trong = 3 quỹ đạo hành tinh ngoài). Điều đáng nói là sự cộng hưởng quỹ đạo như trên cực kỳ hiếm thấy trong Giải Ngân Hà. Việc tìm thấy 2 hành tinh có quỹ đạo cộng hưởng thôi cũng đã ít khi gặp chứ đừng nói tới 6 hành tinh như HD110067.
Video mô phỏng quỹ đạo 6 hành tinh quanh HD110067 (không phản ánh kích thước thật)
Luque ước tính: "Chúng tôi cho rằng chỉ có khoảng 1% hệ sao - hành tinh là có hiện tượng cộng hưởng quỹ đạo, và còn ít hơn cho cả chuỗi hành tinh có được cấu hình quỹ đạo như thế. Nó cho chúng ta thấy cấu hình cổ xưa của một hệ sao - hành tinh trông như thế nào khi chúng có thể sống sót ngoạn mục (qua hàng tỉ năm) mà không bị chạm đến".
Theo lý thuyết về sự hình thành của hệ sao - hành tinh, khi đám tinh vân sao bắt đầu xoay tròn và tạo thành đĩa tinh vân hành tinh xoay quanh ngôi sao (hoặc tiền sao) chủ, thì hạt giống cho các tiền hành tinh cũng bắt đầu hình thành. Nếu đây là hệ sao đơn (chỉ có 1 sao chủ) thì theo nguyên lý bảo toàn moment động năng góc, vận tốc góc cho chiếc đĩa tinh vân hành tinh sẽ tăng dần từ ngoài vào trong. Vấn đề nảy sinh ở chỗ mỗi hành tinh ra đời sau đó sẽ có thành phần cấu tạo và khối lượng như thế nào.
Nhìn chung trong phần lớn trường hợp, không có hành tinh nào giống nhau hoàn toàn. Ví dụ như Jupiter (sao Mộc) nặng gấp 318 lần Trái Đất, còn Mars (sao Hoả) chỉ nặng bằng 11% Trái Đất. Những khác biệt "lệch pha" trên dẫn tới ảnh hưởng trọng trường của từng thiên thể là khác nhau và sau cùng khiến quỹ đạo của chúng không thể ổn định được.
Ngoài ra, kể cả khi các hành tinh của hệ đã có sự cộng hưởng quỹ đạo, chúng vẫn có thể dễ dàng bị "lung lay" khi có sự xuất hiện của yếu tố khác. Lấy ví dụ 2 hệ sao bay gần với nhau (các ngôi sao chiếm phần lớn khối lượng của cả hệ), hoặc một hành tinh khổng lồ "đi lạc" sang (rogue planet); hoặc các hành tinh va chạm lẫn nhau "bùm bùm" (như trường hợp Theia đâm vào Trái Đất) đều có thể gây xáo trộn quỹ đạo của mọi thứ.
"Kể cả trong hệ Mặt Trời của chúng ta, sự cộng hưởng quỹ đạo này cũng không tồn tại được lâu". Và bằng cách nghiên cứu một hệ quỹ đạo nguyên thuỷ như trên, "chúng ta có thể học được rất nhiều về lý do tại sao đa số các hệ sao không thể tồn tại được lâu như vậy", Luque nhận định.
Quảng cáo
Theo Nature
Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI 
==***==
Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP 
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán 
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay. 
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp 
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu 
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ 
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel 
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio 
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP 
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍 
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng 
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử 
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công 
==***== Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột 
Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế
Topics: Công nghệ mới
