Mấy ngày gần đây, mình ngồi đọc mạng xã hội, bỗng nhiên thấy hình ảnh của một trang A4 được mọi người nói là có nguồn gốc từ một slide trình chiếu của tập đoàn IBM hồi năm 1979. Tuyên bố được đưa ra tròn 45 năm về trước bỗng nhiên trở thành một chủ đề bình luận sôi nổi trên mạng xã hội, đơn giản vì tính thời sự của nó.
Nhắc lại câu chuyện AI liên quan tới cái slide của IBM gần nửa thế kỷ trước. Không chỉ đơn thuần góp phần tạo ra những công cụ chatbot, hay những công cụ đầy giá trị phục vụ con người, đặc biệt là ở những công việc cần sự sáng tạo, như làm hình ảnh, video và âm thanh, nguy cơ những mô hình ngôn ngữ tạo nội dung có khả năng thay thế cho nhân sự là con người trong nhiều cơ quan doanh nghiệp là thứ hiện hữu từ thời điểm ChatGPT chính thức ra mắt, tháng 11/2022.
Gần đây nhất có một khảo sát của Beautiful.ai. Họ đã lấy ý kiến của hơn 3 nghìn nhà quản lý và giám đốc về những công cụ AI trong môi trường làm việc, về cách chúng được ứng dụng phục vụ công việc, và những tác động tiềm tàng đối với thị trường lao động trong mắt những người làm quản lý tại các doanh nghiệp.
Không chỉ dùng AI thay thế con người, mà những nhà quản lý các doanh nghiệp còn đưa ra một quan điểm có thể tạo ra tâm lý lo sợ cho người lao động: 48% số giám đốc được hỏi tin rằng, AI sẽ có khả năng giảm chi phí vận hành của doanh nghiệp, nếu có thể thay thế một lượng lớn nhân viên bằng những công cụ AI. 40% thì cho rằng có thể loại bỏ một nhóm nhân sự, thay thế hoàn toàn bằng AI. 45% trong số hơn 3000 quản lý nói rằng họ coi AI là cơ hội để giảm chi phí lương, vì thời gian và sức lao động giảm nhờ sự trợ giúp của AI. Và 12% trong số đó nói rằng, ngay ở thời điểm hiện tại họ đang ứng dụng AI với hy vọng giảm quy mô nhân sự và tiết kiệm quỹ lương.
Nhắc lại câu chuyện AI liên quan tới cái slide của IBM gần nửa thế kỷ trước. Không chỉ đơn thuần góp phần tạo ra những công cụ chatbot, hay những công cụ đầy giá trị phục vụ con người, đặc biệt là ở những công việc cần sự sáng tạo, như làm hình ảnh, video và âm thanh, nguy cơ những mô hình ngôn ngữ tạo nội dung có khả năng thay thế cho nhân sự là con người trong nhiều cơ quan doanh nghiệp là thứ hiện hữu từ thời điểm ChatGPT chính thức ra mắt, tháng 11/2022.
Gần đây nhất có một khảo sát của Beautiful.ai. Họ đã lấy ý kiến của hơn 3 nghìn nhà quản lý và giám đốc về những công cụ AI trong môi trường làm việc, về cách chúng được ứng dụng phục vụ công việc, và những tác động tiềm tàng đối với thị trường lao động trong mắt những người làm quản lý tại các doanh nghiệp.
Không chỉ dùng AI thay thế con người, mà những nhà quản lý các doanh nghiệp còn đưa ra một quan điểm có thể tạo ra tâm lý lo sợ cho người lao động: 48% số giám đốc được hỏi tin rằng, AI sẽ có khả năng giảm chi phí vận hành của doanh nghiệp, nếu có thể thay thế một lượng lớn nhân viên bằng những công cụ AI. 40% thì cho rằng có thể loại bỏ một nhóm nhân sự, thay thế hoàn toàn bằng AI. 45% trong số hơn 3000 quản lý nói rằng họ coi AI là cơ hội để giảm chi phí lương, vì thời gian và sức lao động giảm nhờ sự trợ giúp của AI. Và 12% trong số đó nói rằng, ngay ở thời điểm hiện tại họ đang ứng dụng AI với hy vọng giảm quy mô nhân sự và tiết kiệm quỹ lương.
Khảo sát: Gần nửa số giám đốc và quản lý sẵn sàng dùng AI thay thế cho con người
Khảo sát này được Beautiful.ai, một đơn vị phát triển phần mềm trình chiếu vận hành bằng thuật toán AI. Họ đã lấy ý kiến của hơn 3 nghìn nhà quản lý và giám đốc về những công cụ AI trong môi trường làm việc…
tinhte.vn
Có một điều rõ ràng, nguy cơ AI thay thế con người không chỉ hiện hữu với những vị trí nhân sự cấp thấp, như hỗ trợ khách hàng hay làm content, mà đôi khi cả những người làm công tác quản lý có khi cũng sẽ bị ảnh hưởng, giữa lúc tham vọng cắt giảm chi phí vận hành doanh nghiệp, cũng như chạy đua làm chủ công nghệ giữa lúc cơn sốt AI đang diễn ra của đội ngũ lãnh đạo nhiều công ty và tập đoàn.
Máy tính thực ra đã đưa ra quyết định quản trị từ rất lâu
Thời điểm tuyên bố của IBM được đưa ra, năm 1979, máy tính điện toán vẫn là những cỗ máy to bằng cả căn phòng. Còn bây giờ, cái điện thoại trong túi quần của anh em có sức mạnh còn hơn cả cỗ máy tính đã giúp con người đặt chân lên mặt trăng với nhiệm vụ Apollo 11 năm 1969.
Nhờ sức mạnh điện toán như vậy, những thuật toán vận hành thuần túy qua máy tính để đưa ra lời khuyên cho những người vận hành đưa ra quyết định trong nhiều ngành nghề. Trước cả khi thuật toán machine learning và neural network trở thành xu hướng như ngày hôm nay, những thuật toán như dự báo biên độ thị trường tại các ngân hàng đầu tư, hay đánh giá sức khỏe trong môi trường bảo hiểm hay y tế cũng đã được sử dụng vô cùng rộng rãi.
Có một quan điểm cho rằng, trong câu nói của IBM, nên đổi cụm từ "management decision" thành "eligibility determination", tức là xác định điều kiện. Một ví dụ vô cùng phù hợp cho quan điểm này chính là mẩu tin ngắn trên thời sự ít ngày trước, dẫn lại nguồn báo chí phương Tây:
Algorithms are deciding who gets organ transplants. Are their decisions fair?
Sarah Meredith was in urgent need of a liver when she found out an algorithm would be making the life-or-death decision
ft.com
How a biased test kept thousands of Black patients from getting a new kidney
Jazmin Evans had been waiting for a new kidney for four years when her hospital revealed shocking news: She should have been put on the transplant list in 2015 instead of 2019 — and a racially biased organ test was to blame.
cbsnews.com
Quảng cáo
Thuật toán máy tính là thứ đưa ra quyết định xem ai là người được ưu tiên nhận hiến tạng, chứ không phải lúc nào cũng dựa trên tình trạng bệnh lý của bệnh nhân. Những lo ngại về vấn đề công bằng luôn là thứ được đề cập mỗi khi nhắc đến thuật toán. Rồi tương tự, việc tồn tại những thuật toán xác định việc có nên chi trả bảo hiểm cho khách hàng hay không cũng là thứ được nhiều tập đoàn ứng dụng từ lâu. Đó là trước cả khi AI trở thành xu hướng như bây giờ.
Thuật toán không cần quan tâm tới hậu quả đối với con người
Những chuyên gia trong ngành khoa học máy tính chỉ thẳng vào nguyên nhân trực tiếp khiến thuật toán máy tính dùng để hỗ trợ con người đưa ra những quyết định mang tính lựa chọn: Mức độ tin cậy của dữ liệu đầu vào. Dữ liệu, đặc biệt là thông tin của con người có đầy đủ và chính xác? Dữ liệu đó có chứa những thiên lệch và lỗi sai có thể gây ra sai lệch trong quá trình máy móc đưa ra quyết định?
Rồi sau đó chúng ta mới tính đến mức độ chính xác của thuật toán được con người viết ra. Mô hình dự báo có đưa ra được những kết quả chính xác và đáng tin cậy. Có một lần con người quá tin tưởng mô hình dự báo với biên độ dựa trên những gì đã diễn ra trong quá khứ, cộng thêm với việc quá tin tưởng vào mức độ ổn định của thị trường, để rồi thị trường trái phiếu nhà đất và những phái sinh của chúng sụp đổ, gây ra cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.
Cũng là câu chuyện thị trường chứng khoán. Thuật toán máy tính giờ đã giúp ích cho những nhà đầu tư. Hầu hết những giao dịch đều được máy tính thực hiện tự động, vì đôi khi lệnh mua vào lúc giảm giá chỉ có khoảng thời gian chưa đầy 1 giây là phải thực hiện. Đôi tay và khối óc con người quá chậm để làm điều đó. Nhưng điều này cũng gây ra nguy cơ, nếu hàng chục triệu hệ thống tự động cùng đưa ra quyết định mua vào hay bán ra cùng một lúc, thị trường có thể sập ngay lập tức chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.
The 2010 'flash crash': how it unfolded
In just 20 minutes the New York Stock Exchange had witnessed it's biggest stock plunge in decades, all traced to one gargantuan sell order
theguardian.com
Chuyện đó không phải lo xa, vì nó đã xảy ra năm 2010 rồi. Ngày 6/5/2010, thị trường chứng khoán Mỹ sụp đổ trong vòng… 36 phút, xóa sạch hàng nghìn tỷ USD của nhà đầu tư. Một trong những lý do được dự đoán chính là những thuật toán thực hiện giao dịch tần suất cao, bên cạnh trục trặc kỹ thuật trong hệ thống máy chủ của NYSE.
Quảng cáo
Giờ việc các cơ quan hay thậm chí là các chính quyền sử dụng thuật toán để đưa ra những quyết định hay hoạch định chính sách đã không còn là điều quá mới mẻ lạ lẫm. Một ví dụ cụ thể, thuật toán máy tính được dùng để dự báo những gia đình có thể là môi trường không phù hợp để nuôi dạy trẻ nhỏ, hoặc chúng sẽ bị ngược đãi, hoặc môi trường sống sẽ khiến quá trình phát triển của chúng bị ảnh hưởng tiêu cực, học hành không đến nơi đến chốn rồi sau đó là sa ngã chẳng hạn, rồi từ đó đưa ra những quyết định phù hợp.
Đó cũng là một ví dụ khác dấy lên lo ngại về mặt đạo đức khi con người tận dụng sức mạnh phân tích của những hệ thống máy tính để đưa ra quyết định có thể ảnh hưởng tới cuộc sống của hàng triệu con người.
Nếu máy móc sai, thì ai chịu trách nhiệm? Người viết thuật toán, người chạy thuật toán, người đưa ra quyết định nhờ sự trợ giúp của thuật toán, hay cái máy tính vận hành thuật toán ấy?
Mức độ tin cậy của AI
Hãy tiếp cận vấn đề theo kiểu nhẹ nhàng vui vẻ hơn những ví dụ căng thẳng trên đây. Anh em hãy tưởng tượng một AI bị bắt ngồi họp đánh giá khả năng công việc, sau khi đưa ra quyết định là công ty nên mua 10 nghìn cái fidget spinner về để tăng năng suất lao động. Nếu AI được đặt câu hỏi vì sao lại đưa ra quyết định như vậy, chắc chắn nó sẽ đưa ra câu trả lời là thuật toán machine learning đi đến kết luận ấy nhờ vào dữ liệu thống kê năm 2017, cái thời điểm fidget spinner là món đồ chơi rất hot để phục vụ cho những người tập trung kém.
Vấn đề của AI hiện giờ, nó luôn phải phụ thuộc vào những dữ liệu đã cũ, thời điểm các nhà nghiên cứu tổng hợp cơ sở dữ liệu huấn luyện những mô hình ngôn ngữ vài năm trước.
AI không hiểu những yếu tố cực kỳ cơ bản nhưng lại là thứ tối quan trọng trong mỗi văn phòng làm việc: Thói quen của con người, và quan trọng hơn cả, là mối tương quan giữa từng nhân sự với nhau. Nó chỉ xem được những thống kê máy móc dựa trên KPI được tổng hợp trong văn bản mà con người đưa cho nó đọc.
Goldman Sachs: AI tạo nội dung có thể ảnh hưởng 300 triệu việc làm trên toàn thế giới
Báo cáo mới của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs có thể sẽ khiến vài người lo ngại về việc làm của họ: "Nếu AI tạo nội dung có thể vận hành như hứa hẹn của các nhà phát triển thuật toán, thị trường việc làm có thể gặp những tác động rất lớn.
tinhte.vn
Vậy lấy gì đảm bảo những quyết định mang tính quản trị doanh nghiệp mà AI đưa ra vừa đáng tin cậy, vừa đảm bảo lợi ích cho doanh nghiệp?
Tiếp câu chuyện AI quản trị doanh nghiệp đi. Hãy tưởng tượng tiếp một AI siêu phàm làm nhiệm vụ quản lý thời gian. Nó có thể xếp lịch họp một cách hoàn hảo, tối ưu thời gian cho tất cả mọi người. Rồi nó cũng có thể đưa ra đánh giá khả năng làm việc cho từng nhân sự dựa trên sản phẩm họ tạo ra, từ code đến content.
Nhưng rồi một vấn đề sẽ nảy sinh, mọi thứ trong mắt AI sẽ thuần túy phục vụ hiệu quả làm việc. Máy móc có thể chạy 24/24 không cần nghỉ ngơi, miễn đủ điện và tản nhiệt tốt. Còn trong khi đó, yếu tố con người sẽ là thứ không thể tồn tại, vì AI đơn giản là không hiểu giá trị hữu ích và tích cực khi một người quản lý thực sự hiểu nhân viên của họ, từ đó đưa ra những quyết định để giúp tất cả làm việc với nhau hiệu quả hơn, năng suất hơn.
Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI 
==***==
Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP 
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán 
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay. 
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp 
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu 
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ 
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel 
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio 
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP 
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍 
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng 
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử 
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công 
==***== Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột 
Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế
Topics: Công nghệ mới
