Thảm kịch tàu con thoi Challenger: Một bài học lớn của NASA

Từ khi thành lập vào năm 1958, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã phát triển và thực hiện hàng loạt sứ mệnh không gian mà ban đầu sử dụng các tên lửa sử dụng một lần như Saturn V, Titan và Atlas V. Tuy thành công nhưng chúng cũng khá lãng phí, vì vậy các tên lửa này đã nhường chỗ cho một loại tàu có thể tái sử dụng: Tàu con thoi. Ra mắt năm 1976, nó nhanh chóng trở thành một biểu tượng của Mỹ và đã thực hiện 135 sứ mệnh từ năm 1976 đến 2011. Tuy nhiên, NASA đã chịu một tổn thất lớn vào ngày 28/1/1986 khi tàu con thoi Challenger nổ tung sau khi cất cánh trong Sứ mệnh STS-51L, khiến 7 người trên tàu thiệt mạng.

Khi sứ mệnh Apollo đưa con người lên Mặt trăng kết thúc thì các đề xuất về sự thay thế đã được thảo luận tại NASA. Ý tưởng về tàu vũ trụ có thể tái sử dụng bắt nguồn từ một thiết kế của Đức có được trong Chiến dịch Paperclip cuối Thế chiến II, khi Mỹ đưa về nước nhiều khoa học gia Đức. Dự án được phê duyệt và bắt đầu năm 1972.

Sau nhiều năm phát triển và thử nghiệm, các chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của Enterprise - tàu con thoi đầu tiên - đã diễn ra vào năm 1977 và con tàu này chỉ dành để thử nghiệm. Sau đó đã có thêm các tàu Columbia, Challenger, Discovery, Atlantis và Endeavour. Chương trình Tàu con thoi là một thành công nữa của NASA và đã giúp nâng cao kiến thức của nhân loại về không gian.


Tàu Challenger được lắp ráp để chuẩn bị phóng 1 tháng trước thảm họa.

Tháng 8/1984, Tổng thống Reagan công bố Chương trình Teacher In Space của NASA để cung cấp kiến thức cho người Mỹ về không gian. Đầu năm 1986, chương trình Tàu con thoi đã hoàn thành 23 sứ mệnh và trong lần phóng tàu Challenger này có một giáo viên trên tàu.

Bi kịch ở Mũi Canaveral

Lúc 11:38 sáng, quy trình phóng tàu Challenger bắt đầu bằng cách khởi động các hệ thống của tàu Challenger và phương tiện phóng. Khi tên lửa rời khỏi bệ phóng thì mọi hệ thống đều báo cáo tình trạng bình thường. Thông tin liên lạc giữa tàu con thoi và bộ chỉ huy sứ mệnh hoàn toàn thông suốt và quá trình phóng ban đầu diễn ra bình thường như 23 lần phóng trước đó. Nhưng 72 giây sau khi phóng, những dấu hiệu đầu tiên của sự cố đã xuất hiện ở một bên thùng nhiên liệu chính.

Camera theo dõi đã phát hiện một quả cầu lửa nằm trên thành thùng nhiên liệu chính, gần cabin của Challenger. Sau diễn biến này mọi thứ tệ đi nhanh chóng. Khi áp suất oxy lỏng bắt đầu giảm, lời nói cuối cùng trong cabin được ghi lại là của phi hành gia Mike J. Smith: "uh, oh" - phản ứng tuyệt vọng trước chỉ số áp suất giảm.



Trong vòng vài giây, tàu Challenger đang di chuyển ở tốc độ Mach 2 (2.469 km/giờ) đã vỡ tung và chìm trong biển lửa, sau cùng nó rơi xuống biển. Thảm họa này đã được truyền hình trực tiếp tới các lớp học của 2,5 triệu học sinh Mỹ.

Một ủy ban đã được thành lập để điều tra bao gồm 13 thành viên, trong đó có nhà vật lý đoạt giải Nobel Richard Feynman. Trong các phiên điều trần, Feynman đã chứng minh nhiệt độ lạnh có thể ảnh hưởng đến một bộ phận duy nhất trên phương tiện phóng: Vòng cao su O-ring.

Vòng O-ring

Ủy ban đã gửi báo cáo cho Tổng thống vào ngày 6/6. Báo cáo nêu chi tiết những sai sót góp phần gây ra thảm họa và đưa ra nhiều khuyến nghị để cải thiện quy trình, kiểm soát độ an toàn và nâng cấp khớp nối liên quan đến vòng O-ring.

Quảng cáo

Phương tiện phóng bao gồm một động cơ đẩy lớn và 2 tên lửa đẩy, mỗi bộ phận có thùng nhiên liệu riêng. Các thùng nhiên liệu rắn của 2 tên lửa đẩy được ráp thành nhiều phần với các khớp nối ở giữa mỗi phần, chúng được bịt kín bằng hai vòng cao su O-ring và lớp bột trét chịu nhiệt ở vòng đệm bên trong. Chúng có vai trò ngăn chặn sự thoát ra của luồng khí được đốt nóng. Nhiều cuộc thử nghiệm đã chỉ ra vật liệu được dùng để làm ra những vòng này sẽ không hoạt động tốt trong nhiệt độ lạnh.


Một tên lửa đẩy được thử lửa tĩnh năm 1978.

Vào buổi sáng lạnh lẽo ngày 28/1, độ đàn hồi và linh hoạt của các vòng O-ring đã giảm đi. Trong quá trình phóng, đã có một lỗ nhỏ xuất hiện trên thân tên lửa đẩy do áp suất phóng mạnh và các vòng O-ring đúng ra sẽ dịch chuyển và uốn cong theo các bộ phận khác mà vẫn đảm bảo việc bịt kín. Nhưng nhiệt độ thấp đã làm các vòng O-ring quá kém linh hoạt, cuối cùng một lượng nhỏ khí đã lọt qua lỗ và ngày càng mở rộng hơn. Chưa kể sáng hôm đó gió đã thổi mạnh quá mức. Khi tàu tiếp tục bay lên, cả hai vòng O-ring đều cháy trụi và toàn bộ nhiên liệu dễ cháy lọt hết ra bên ngoài. Khi nhiên liệu bốc cháy thì ngọn lửa nhỏ nhanh chóng trở thành quả cầu lửa bao trùm khiến tàu con thoi vỡ tung.

Khoảnh khắc tàu Challenger nổ tung. Nguồn: YT.

Các nguyên nhân khác

Báo cáo của Ủy ban cho biết tuy vòng chữ O là nguyên nhân chính nhưng không phải duy nhất. Ủy ban này còn nhận thấy các giao thức an toàn và tiêu chuẩn nghiêm ngặt của NASA đã sa sút từ vài năm trước và quá trình ra quyết định của các quản trị viên cấp cao còn thiếu sót.

Quảng cáo

Ủy ban nhận định lỗi vòng O-ring xảy ra do tồn tại tâm lý "mất bò mới lo làm chuồng". Trong các lần phóng trước đây, người ta đã quan sát thấy khí đốt lọt qua vòng O-ring thứ cấp. Nhưng do tốn chi phí và thời gian để thiết kế lại khớp nối, NASA đã từ bỏ vài yêu cầu đối với vòng O-ring và chọn chấp nhận rủi ro cao hơn. Cho tới lúc đó, vẫn chưa xảy ra sự cố nào nên họ đinh ninh rằng nó có thể tiếp tục hoạt động như cũ.

Ngoài ra, còn có áp lực công chúng quanh Sứ mệnh STS-51L: Phi hành gia dân sự đầu tiên trên tàu, một bài học khoa học trực tiếp từ không gian, sự cạnh tranh của nước ngoài và mong muốn của Tổng thống đưa nó vào các bài phát biểu đều tạo áp lực lên NASA. Cuối cùng yêu cầu phóng đúng lịch trình đã được ưu tiên hơn sự an toàn.

Nhiều tháng trước khi phóng tàu thì Roger Boisjoly, một kỹ sư của Morton Thiokol (MT) - nhà thầu chế tạo tên lửa đẩy rắn cho Challenger - đã cảnh báo về nguy cơ vòng O-ring trên tên lửa đẩy có thể bị hỏng. Tháng 7/1985, ông viết một bản ghi nhớ nội bộ gửi cho các quan chức MT để cảnh báo về vấn đề xói mòn vòng O-ring, đồng thời nhấn mạnh rằng việc tiếp tục phóng mà không đánh giá chuyện này kỹ càng sẽ gây ra thảm họa ở mức cao nhất: nhân mạng.

Khi gần tới ngày 28/1, Boisjoly và đội kỹ thuật đề nghị nên hoãn việc phóng đến khi trời ấm hơn, vì vòng O-ring sẽ không hoạt động tốt khi trời lạnh. Song NASA đã bác bỏ và tiếp tục tìm kiếm sự chấp thuận cho việc phóng. Tuy thiếu sự ủng hộ của đội kỹ thuật, nhưng các nhà quản lý hàng đầu của MT vẫn bất chấp ký chấp thuận để không chậm trễ hơn nữa và tránh sự giận dữ của NASA - khách hàng lớn của họ.


Khói xám thoát ra từ tên lửa đẩy trước khi phóng.

Challenger đã thay đổi NASA

Sau thảm họa Challenger, Mỹ đã mất đi nhiều phi hành gia tài năng và một người giáo viên tận tâm. Khi chương trình Tàu con thoi tiếp tục, NASA đã đầu tư 2 tỷ USD vào khoảng 400 cải tiến. Chẳng hạn, tên lửa đẩy rắn nhận được các chốt kim loại bên trong giữ các phần lại với nhau, một vòng O-ring thứ ba được bổ sung với lớp cách nhiệt được cải tiến và các vòng đệm được làm nóng bằng điện để giữ chúng ở nhiệt độ tối ưu trong khi phóng. Tàu con thoi cũng có hệ thống thoát hiểm mới.


7 phi hành gia có mặt trên tàu, ngoài cùng bên trái là nữ giáo viên McAuliffe.

Nhiều nhà quản lý tại thời điểm xảy ra thảm họa Challenger đã bị thuyên chuyển hoặc sa thải và thay bằng cơ cấu quản lý mới. Các nhà thầu nhận nhiều sự giám sát hơn và hợp đồng thầu được trao cho nhiều công ty hơn. Nhờ nỗ lực của tân giám đốc NASA Richard Truly, được bổ nhiệm năm 1989, NASA đã trở lại vai trò là cơ quan vũ trụ hàng đầu thế giới.

Challenger có ý nghĩa lớn trong câu chuyện của người Mỹ vì đây là lần đầu một sứ mệnh của NASA xảy ra thiệt hại nhân mạng, một điều khá trớ trêu vì họ đã từng hoạt động rất tốt trước đó. Ngày nay, nhiều trường học ở Mỹ được đặt tên là Challenger hoặc McAuliffe để tri ân người giáo viên có mặt trên tàu. Tuy vậy thảm họa này chưa phải là cuối cùng, vào năm 2003 một tàu con thoi khác là Columbia đã nổ tung khi quay trở lại bầu khí quyển.

Theo [1], [2].

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !