Thuyết "internet chết": 90% nội dung internet là sáo rỗng để chiều thuật toán, hoặc do bot tạo ra

Thuyết "internet chết" (Dead Internet Theory) là một giả thuyết gây tranh cãi, nổi lên mạnh mẽ vào cuối năm 2018 và tiếp tục lan rộng trên các nền tảng mạng xã hội như Twitter, Reddit và TikTok.

Điều đáng sợ là càng đọc về thuyết âm mưu này, và áp với những trải nghiệm của chúng ta trên mạng internet, xem những nội dung trên MXH, sẽ càng lúc càng thấy thuyết này đúng.

Đầu tiên, thuyết "internet chết" khẳng định rằng phần lớn nội dung trực tuyến mà chúng ta thấy ngày nay không được tạo ra bởi con người thực, mà là do trí tuệ nhân tạo và bot tạo ra, nhằm mục đích thao túng, kiểm soát thông tin và duy trì một hệ thống giả tạo. Thuyết này không chỉ đơn thuần là nghi ngờ về tính xác thực của nội dung trực tuyến, mà còn đặt câu hỏi về bản chất của kết nối xã hội và sự tồn tại của "thực tế" trong kỷ nguyên số.



Ý tưởng về một Internet bị chi phối bởi hàng tỷ tài khoản bot, rồi sau đó là nội dung tạo ra bằng AI hoàn toàn không phải là những lo ngại vừa mới hiện diện gần đây. Từ lâu, các nhà nghiên cứu đã cảnh báo về nguy cơ của việc lạm dụng bot để lan truyền thông tin sai lệch, thao túng dư luận và tạo ra những "bong bóng lọc" (filter bubble), hay "buồng vang" (echo chamber).

Ở đó, là những cộng đồng đơn lẻ bị bó buộc trong một góc nhìn và quan điểm duy nhất, đôi khi đối nghịch tới mức sẵn sàng có những lời lẽ thô tục, hằn học và công kích đối với những người tin vào điều khác biệt.



Tuy nhiên, thuyết internet chết đi xa hơn giới hạn của echo chamber, vốn là vấn đề đã được chứng minh là một trong những tình trạng nhức nhối của mạng internet cả chục năm qua. Những người ủng hộ thuyết âm mưu này khẳng định rằng tình trạng này đã đạt đến mức nghiêm trọng, khiến cho phần lớn nội dung trực tuyến trở nên vô nghĩa và không phản ánh thực tế.

Nguồn gốc của lý thuyết thường được truy nguyên về một bài đăng trên MXH Twitter vào tháng 12/2018 bởi người dùng có nickname "The Real Neo". Bài đăng này đặt ra câu hỏi liệu Internet có đang dần trở thành một "vườn thú" do AI điều khiển, nơi con người chỉ là những khán giả thụ động. Từ đó, ý tưởng này nhanh chóng lan rộng và được phát triển bởi nhiều người dùng khác trên các nền tảng mạng xã hội.

Những biểu hiện chứng minh cho thuyết internet chết

• Sự gia tăng đột biến của nội dung "rỗng": Thuyết này chỉ ra rằng ngày càng có nhiều nội dung trực tuyến không có giá trị thực sự, như những bài viết lặp đi lặp lại, những bình luận vô nghĩa, hoặc những hình ảnh và video được tạo ra một cách máy móc. Nội dung này thường được cho là do bot tạo ra để tăng lượng truy cập, tương tác và thu hút quảng cáo. Hoặc, những nội dung này được tạo ra để nhằm mục đích chiều lòng thuật toán hiển thị nội dung. Thông tin ở mức vừa đủ, giọng đọc thì của máy, hình minh họa thì của AI để sản xuất nội dung số lượng lớn với tần suất cao, mỗi ngày vài clip cũng có.

• Sự phát triển của AI: Sự tiến bộ nhanh chóng của công nghệ AI và học máy đã tạo điều kiện cho việc tạo ra những nội dung trực tuyến ngày càng tinh vi và khó phân biệt với nội dung do con người tạo ra. Các mô hình ngôn ngữ lớn như GPT-4 có khả năng viết văn bản, tạo hình ảnh và thậm chí là viết cả code lập trình, khiến chúng trở thành công cụ lý tưởng để tạo ra nội dung hàng loạt. Chưa cần bàn đến việc nội dung đó có chính xác hay không, mà việc tạo sinh nội dung vừa nhiều đang khiến các MXH tràn ngập những nội dung do máy móc tạo ra để bổ sung cho thông tin.

Quảng cáo

• Sự thống trị của các tập đoàn công nghệ: Thuyết internet chết cho rằng, các tập đoàn công nghệ lớn như Google, Meta và Amazon đang kiểm soát phần lớn Internet và sử dụng AI để thao túng thông tin, định hình dư luận và duy trì quyền lực của họ. Họ có thể tạo ra những nội dung giả mạo để quảng bá sản phẩm, ảnh hưởng đến kết quả bầu cử hoặc đàn áp những tiếng nói đối lập.
• Sự suy giảm của sự sáng tạo thực sự: Thuyết này cho rằng việc lạm dụng AI để tạo ra nội dung trực tuyến đã làm suy giảm sự sáng tạo và tính độc đáo của con người, đặc biệt là những content creator. Khi mọi thứ đều có thể được tạo ra một cách dễ dàng bằng AI, thì giá trị của những tác phẩm nghệ thuật và tư tưởng do con người tạo ra sẽ bị hạ thấp.
• Sự thiếu vắng tương tác thực sự: Thuyết internet chết chỉ ra rằng nhiều tài khoản mạng xã hội dường như không hoạt động hoặc chỉ đăng tải nội dung một cách máy móc, cho thấy chúng có thể là bot hoặc tài khoản giả mạo. Điều này dẫn đến việc thiếu đi những tương tác chân thật và ý nghĩa giữa con người trên Internet.

Những ví dụ gần gũi đến đáng sợ

Thuyết này hiện giờ vẫn còn gây ra nhiều tranh cãi, người ủng hộ, người phủ nhận, nhưng trong vòng vài năm trở lại đây, nó đã thu hút được sự quan tâm của nhiều người nhờ vào một số bằng chứng ủng hộ:

• Nghiên cứu về bot và tài khoản giả mạo: Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng có một lượng lớn bot và tài khoản giả mạo hoạt động trên các nền tảng mạng xã hội, tham gia vào các hoạt động như lan truyền thông tin sai lệch, thao túng dư luận và tăng lượng tương tác.
• Sự phát triển của deepfake: Công nghệ deepfake cho phép tạo ra những video và hình ảnh giả mạo cực kỳ chân thực, khiến người xem khó có thể phân biệt được đâu là thật, đâu là giả.
• Các báo cáo về thao túng thông tin trên mạng xã hội: Nhiều báo cáo đã chỉ ra rằng các nền tảng mạng xã hội bị lợi dụng để lan truyền thông tin sai lệch và can thiệp vào các sự kiện chính trị quan trọng.

Ví dụ không đâu xa.

Anh em nếu có thời gian và điều kiện, hãy xin phép để mở tài khoản mạng xã hội của ông bà cha mẹ, từ Facebook đến TikTok xem những bài đăng được hiển thị trên "tường" tài khoản. Lúc nãy mình thử xin mẹ mở điện thoại, mở ứng dụng TikTok trong máy bà, xem nó cho bà xem những gì.

Một phần rất lớn là những câu chuyện theo kiểu "bài học cuộc sống", những ví dụ để trở thành một con người tốt hơn, nhưng những dạng nội dung này có chung một đặc điểm. Giọng đọc thì của máy, người tạo nội dung gõ văn bản vào cho máy đọc thành âm thanh. Hình ảnh thì tạo sinh bằng AI, có khi còn bưng nguyên xi những gì bên Trung Quốc làm, tức là tạo hình bằng AI rồi ném vào những công cụ như KlingAI để tạo chuyển động, tạo ra những đoạn clip ngắn hoàn toàn không phải quay hay dựng:

Quảng cáo

Kế đến là những phân tích thời sự chính luận hay quân sự, kinh tế với giọng điệu có phần gay gắt, thậm chí chợ búa. Những nội dung này cũng lại khiến mình nghĩ tới những nội dung theo kiểu mỳ ăn liền, đẩy người xem vào "buồng vang" để thao túng quan điểm của mỗi người, chính xác là một đặc điểm chứng minh cho thuyết internet chết.

Anh em nhìn cái thông số like ở những screenshot mình chụp trên đây, chứng minh được những đoạn clip (không hẳn là vô giá trị về mặt nội dung) thu hút được hàng trăm nghìn, hàng triệu lượt xem. Sau đó những kênh này làm gì hẳn anh em làm social cũng biết rồi. Hoặc đính link bán hàng, hoặc bán luôn kênh với hàng trăm nghìn follower, nếu người làm kênh "ăn xổi." Vòng lặp sẽ tiếp diễn liên tục, miễn là mọi người vẫn còn chăm chú bỏ hàng giờ liền xem những nội dung như vậy.



Còn với chúng ta, chắc tấm hình trên đây đã quá đủ để nói lên tình hình internet hiện giờ rồi. Đã từng có thời điểm không thiếu những trang Facebook hay Instagram lên ồ ạt những nội dung hình ảnh tạo sinh bằng thuật toán AI, với những caption như kiểu "một like cho nỗ lực của cậu bé nghèo vượt khó." Làm content như thế để làm gì? Để kéo tương tác, bình luận và follow, rồi sau đó bán page đi lấy tiền chứ còn làm gì nữa?

Thuyết internet chết ở Việt Nam thể hiện khác gì so với nước ngoài?

Không khác nhiều như anh em nghĩ đâu. Bên phương Tây, những gì mình mò mẫm đọc và tìm hiểu thường nhắm tới những chủ đề nhức nhối của xã hội các quốc gia, từ chính luận đến việc làm, từ y tế đến kinh tế. Một trong những khía cạnh của thuyết internet chết là lo ngại việc nội dung và tương tác của mạng internet bị kiểm soát bởi hàng chục, hàng trăm nghìn tài khoản bot được tạo ra với số lượng lớn, cho đăng bài và những bình luận đầy tính kích động và định hướng.

Ở một khía cạnh nào đó, internet Việt Nam cũng chẳng thiếu bot, nhưng anh em có thể để ý hầu hết chúng đều được sử dụng để đi comment dạo quảng cáo dịch vụ, hàng hóa, hoặc đi spam comment trên các bài đăng MXH theo ý của một hoặc một nhóm người. Rồi cũng chính dàn bot này cũng đã từng được không ít lần đem ra để report một kênh hay một trang MXH. Cách dùng và tác động khác nhau, nhưng "công cụ" thì giống nhau.



Còn ở thái cực ngược lại là những điểm giống nhau về cách nội dung được thể hiện trên các MXH, nhắm tới đối tượng người xem ở Việt Nam cũng như các quốc gia khác. Từ review đồ công nghệ đến video dài dạng tiểu luận, từ phân tích tin tức đến nội dung giải trí, bắt đầu thấy xu hướng mọi thứ bị gò ép theo một khuôn khổ chung, để chiều lòng thuật toán hiển thị nội dung của YouTube, của Facebook, của Instagram hay của TikTok.

Từ cách nói chuyện, làm thumbnail, cho tới cả thời lượng clip đều đã có những chuẩn chung mà rất nhiều người làm theo, với mục tiêu duy nhất là để thuật toán hiển thị nội dung của họ tới càng nhiều người càng tốt, từ đó kéo view và lượt người đăng ký kênh.



Hệ quả là một thế hệ influencer không tạo ra được bản sắc riêng, chỉ có một vài cá nhân vượt trội hoàn toàn so với mặt bằng chung. Hệ quả là giờ, clip hài giải trí cũng đi mượn kịch bản của nhau để quay, review đồ đạc thì có chung những luận điểm mà cả trăm clip khác đều đã nhắc tới.

Một ví dụ đáng lo ngại khác là sự trỗi dậy của nhiều kênh chia sẻ âm nhạc tạo ra bằng những công cụ AI. Từng có thời điểm mình thử dùng Suno, một công cụ tạo âm nhạc theo prompt, biết chèn cả lời bài hát và kiểm soát được cả thể loại nhạc cũng như nhạc cụ. Giờ đã có những người kiếm view nhờ những công cụ như vậy. Đôi khi họ thừa nhận nhạc làm bằng AI. Nhưng đôi khi họ bỏ qua việc để cập cụ thể:

Rồi tua nhanh tới hiện tại, đã bắt đầu thấy vài tài khoản Instagram hay TikTok toàn "gái ảo" với những bức hình tạo ra bằng AI, càng lúc càng giống thật chứ không có cái tông màu rực rỡ và đậm, nước da thì nhờn bóng như những tấm hình tạo ra bằng Stable Diffusion 1.5 như hai, ba năm trước nữa. Kết hợp hình tạo bằng AI và công cụ biến hình thành video, không thiếu người bị lừa, like và follow các tài khoản "gái xinh".

Đã từng có lúc các nhãn hàng coi "gái ảo" tạo sinh bằng công cụ AI là một giải pháp mới để tiết kiệm chi phí, đặc biệt là với các nhãn hàng thời trang và phong cách sống. Nhưng số lượng tài khoản "influencer AI" thành công không nhiều. Đổi lại, giờ MXH tràn lan nội dung chất lượng thấp, thậm chí là nội dung rác do AI tạo ra.



Anh em cũng có thể nghĩ rằng, một xu hướng gần như vô hại, đó là tạo hình phong cách hoạt hình của Studio Ghibli bằng ChatGPT rồi khoe thành quả lên MXH cũng là một ví dụ điển hình chứng minh cho thuyết này.



Rồi bên TikTok, những nội dung độc hại, không giá trị nhưng có thể giải trí tắt não cũng là một ví dụ điển hình. Chỉ có điều hiện giờ mọi người, trong đó có cả mình lẫn anh em, đều coi đó là một ví dụ của việc các tập đoàn như ByteDance cố gắng giữ chân người dùng MXH ở lại, mở ứng dụng càng lâu càng tốt. Nhưng bản thân những nội dung tắt não như thế, có lúc tạo bằng AI, có lúc đi lấy từ các kênh khác về cũng chứng minh rằng, "nội dung gốc" trên internet giờ càng lúc càng cạn kiệt.

Chưa kể, chính những nội dung ấy cũng đánh thẳng vào sự bất an, cô đơn và hoảng sợ trước thay đổi của thời cuộc. Không phải tự nhiên ông bà cha mẹ dán mắt vào những nội dung theo kiểu "dạy dỗ con cái" hay những "bài học cuộc sống" như ví dụ mình đưa ra trên đây. Nhu cầu tương tác và kéo view luôn dựa vào việc khai thác và lợi dụng cảm xúc của người xem.

Kết cục, người già thì hàng ngày xem nội dung triết học hay Phật pháp, còn người trẻ thì hóng drama, xem clip giật gân để cãi nhau.

Những người phản đối thuyết này nói gì?

Đương nhiên, thuyết internet chết cũng vấp phải nhiều phản bác từ giới chuyên gia. Một phần lý do là nó có phần khá tiêu cực. Nhiều chuyên gia trong ngành công nghệ cho rằng đây chỉ mô tả một phần của toàn bộ nền tảng internet nơi hàng tỷ người trên thế giới tương tác với nhau hàng ngày, hàng giờ.

• Khó chứng minh quy mô của nội dung do AI tạo ra: Mặc dù có bằng chứng về việc sử dụng AI để tạo ra nội dung trực tuyến, nhưng rất khó để xác định chính xác tỷ lệ phần trăm nội dung đó so với tổng lượng nội dung trên internet.
• Con người vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra và tiêu thụ nội dung: Dù AI ngày càng phát triển, con người vẫn là những tác giả, nhà sáng tạo và người tiêu dùng nội dung chủ yếu trên internet.
• Thuyết internet chết có thể dẫn đến sự hoài nghi quá mức và mất niềm tin vào internet: Việc tin tưởng tuyệt đối vào thuyết này có thể khiến mọi người trở nên hoài nghi về tất cả các thông tin trực tuyến và mất đi khả năng phân biệt giữa thật và giả.

Tạm kết

Dù đúng hay sai, chính xác hay chỉ là tưởng tượng, có một điều rõ ràng, thuyết internet chết đã đặt ra những câu hỏi quan trọng về tương lai của Internet và vai trò của con người trong kỷ nguyên số:

• Tăng cường nhận thức về thông tin sai lệch: Thuyết internet chết giúp mọi người nhận thức rõ hơn về nguy cơ của việc lan truyền thông tin sai lệch trên Internet và khuyến khích họ kiểm tra kỹ lưỡng nguồn gốc của thông tin trước khi chia sẻ.
• Thúc đẩy sự phát triển của công nghệ xác thực nội dung: Thuyết này thúc đẩy các nhà nghiên cứu và công ty công nghệ phát triển những công cụ và phương pháp mới để xác thực tính xác thực của nội dung trực tuyến, như sử dụng blockchain hoặc trí tuệ nhân tạo để phát hiện deepfake.
• Khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện: Nó khuyến khích mọi người tập trung vào việc tạo ra những nội dung độc đáo và có giá trị thực sự, đồng thời rèn luyện khả năng tư duy phản biện để đánh giá thông tin một cách khách quan.

Thuyết internet chết là một giả thuyết phức tạp và gây tranh cãi, nhưng nó đã góp phần làm sáng tỏ những vấn đề tiềm ẩn của thế giới trực tuyến. Dù không thể khẳng định chắc chắn rằng Internet đang "chết", nhưng chúng ta cần phải nhận thức rõ về những nguy cơ của việc lạm dụng AI và bot để thao túng thông tin, đồng thời nỗ lực bảo vệ sự sáng tạo, tính xác thực và kết nối xã hội trên Internet.

Trong một thế giới ngày càng bị chi phối bởi công nghệ, việc duy trì tư duy phản biện và khả năng phân biệt giữa thật và giả là vô cùng quan trọng.

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !