Hiệu ứng Cánh Bướm có đáng sợ như ta từng nghe?

Hiệu ứng cánh bướm là một hiện tượng thực sự nổi tiếng và mình tin các bạn đã một lần nghe qua. Nhưng có một luận điểm khá hay từ Youtuber chuyên làm về khoa học - minutephysics là hiệu ứng cánh bướm có thật sự phù hợp cho ví dụ về sự hỗn loạn?

Sự hỗn loạn có thể hiệu là một đặc điểm của các hệ thống phi tuyến tính (nonlinear systems). Các hệ thống hỗn loạn có độ nhạy cảm cao đối với các điều kiện ban đầu (high sensitivity to initial conditions). Điều này có nghĩa là một sự thay đổi rất nhỏ ở điểm xuất phát có thể dẫn đến kết quả cuối cùng rất khác biệt.


Edward Lorenz - nhà toán học và khí tượng học người Mỹ đã đưa ra câu nói nổi tiếng về hiệu ứng cánh bướm mà ông khám phá ra trong lúc nhập dữ liệu giúp dự báo thời tiết: "Chỉ cần một con bướm đập cánh ở Brazil có thể gây ra một cơn lốc xoáy ở Texas."

Minutephysics không phủ nhận ví dụ hiệu ứng cánh bướm để giải thích về sự hỗn loạn là không sai, nhưng anh không thích ví dụ này với hai lý do:

• Dùng thời tiết để làm ví dụ thì nó quá phức tạp, tại sao không dùng các hệ thống hỗn loạn đơn giản hơn ví dụ như con lắc kép trong quỷ đạo chuyển động của nó?
• Thứ 2 là hiệu ứng cánh bướm nhấn mạnh vào tính nhân quả, nó thường được miêu tả theo cách từ một tác nhân nhỏ - con bướm đập cánh nhưng nó có thể chuyển biến, tạo ra một hậu quả lớn ví dụ như "một cơn lốc xoáy ở Texas" như Edward Lorenz đề cập. Nhưng nó phức tạp hơn thế, một cơn lốc diễn ra có nhất thiết cần một cánh bướm vỗ mới bắt đầu được không? - Không cần thiết, và thứ 2 là khi một con bướm vỗ cánh, thì có chắc chắn rằng sẽ có một cơn lốc diễn ra không? - Không chắc chắn.

Sự hỗn loạn của con lắc kép

Minutephysics cho rằng mọi người đã bỏ qua vấn đề cốt lỏi của sự hỗn loạn là về một hệ thống rất nhạy cảm với các điều kiện ban đầu và cực kì khó dự đoán. Còn hiệu ứng cánh bướm vô tình lại gợi ý cho khả năng dự đoán, trong khi điểm chính của sự hỗn loạn là không thể dự đoán do không biết chính xác các dữ liệu ban đầu.

Thay vì "Hiệu ứng cánh bướm", Minutephysics đề xuất các ví dụ khác như con lắc đôi với quỷ đạo chuyển động của nó, hoặc "hiệu ứng quá nhiều bướm" (the too many butterflies effect), khái niệm này nhấn mạnh rằng trong hệ thống hỗn loạn, có quá nhiều yếu tố nhỏ bé có thể ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Có quá nhiều "bướm" (quá nhiều biến động nhỏ) để theo dõi, khiến việc dự đoán trở nên bất khả thi do quá nhiều sự không chắc chắn.

Minutephysics cố làm rõ rằng "Hiệu ứng cánh bướm" mặc dù không sai để ví dụ cho "Sự hỗn loạn" hay "Các hệ thống phi tuyến tính" nhưng nó dễ gây ra hiểu nhầm vấn đề cốt lỏi của "Sự hỗn loạn".

Podcast cho anh em nào thích nghe:

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !