
Điền vào chỗ trống các từ còn thiếu là dạng bài tập chúng ta hay làm khi còn đi học. Các nhà sử học và chuyên gia khảo cổ cũng đương đầu với một vấn đề tương tự, nhưng những gì mà họ phải "điền vào" khó hơn hàng vạn lần. Đó là tái hiện đầy đủ các dòng chữ tiếng Latinh đã bị hao mòn trên những bản khắc La Mã cổ từ hơn 2 ngàn năm trước. Chúng giống như một kiểu bài tập điền khuyết, nhưng đáp án chỉ có người xưa biết và để tìm ra thì họ phải dựa trên kiến thức có sẵn, tra cứu một lượng dữ liệu khổng lồ từ các thư viện và chọn lọc kỹ lưỡng để suy ra những từ còn thiếu.
Cách làm này tuy khoa học nhưng rất mệt mỏi và không ai có thể tra cứu hết tất cả, hơn nữa kiến thức của mỗi nhà khoa học cũng khác nhau. Nên mới đây Google DeepMind đã phát triển một công cụ AI gọi là Aeneas có thể điền vào những chữ còn thiếu trong các bản khắc đó, không chỉ là trên các di tích mà còn là cả những dòng chữ có trên các vật dụng thường ngày như chai, lọ, bàn ghế. Nó dự đoán vị trí và khung thời gian mà những chữ này được khắc, từ đó đưa ra gợi ý về các từ còn thiếu.
Aeneas là thành quả phát triển của sử gia Thea Sommerschield đến từ Đại học Nottingham, phối hợp cùng đội ngũ của Google DeepMind. Nó sẽ hỗ trợ các nhà khoa học phục hồi những văn bản cổ bằng tiếng Latinh nhằm giúp chúng ta biết thêm về đời sống, văn hoá và phong tục thời cổ đại. Chúng do những người thuộc nhiều tầng lớp xã hội viết và xuất hiện ở khắp nơi từ những chữ được khắc trên tường thành, sắc lệnh của Hoàng đế, tranh vẽ, thơ ca, hồ sơ làm ăn cho đến bia mộ. Người ta ước tính mỗi năm có khoảng 1500 bản khắc mới được tìm thấy ở nhiều vùng từng thuộc Đế quốc La Mã.
Sự tàn phá của thời gian đã khiến những bản văn này hao mòn, nhiều khi bể nát nặng tới mức không đọc nổi. Mặt khác nhiều hiện vật còn lưu lạc từ nơi này qua nơi khác, nên là nơi tìm thấy cũng chưa chắc là "nguyên quán" của chúng. Để 'dọn cỗ sẵn' một kho thư viện cho các nhà nghiên cứu, Aeneas được đào tạo từ cơ sở dữ liệu khổng lồ gồm 176 ngàn chữ khắc La Mã đã biết trước, tương đương khoảng 16 triệu ký tự.
Giống như cách một chuyên gia thường làm, Aeneas sẽ lấy văn bản (đôi khi hình ảnh) từ bản khắc đang cần nghiên cứu và vận dụng "hiểu biết" của mình nhằm tạo ra một danh mục các bản khắc có liên quan. Cuối cùng nó đưa ra kết quả chẳng những là các từ còn thiếu, mà còn chỉ ra văn bản đó có nguồn gốc ở đâu trong số 62 tỉnh của La Mã với khung thời gian nằm trong khoảng từ thế kỷ 7 TCN cho đến thế kỷ 8. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng các sử gia đương nhiên là không thể tự mình đối chiếu nổi hàng chục ngàn bản khắc để tìm những điểm giống nhau, trong khi Aeneas chỉ mất vài giây.
Người ta đã làm một số thử nghiệm để kiểm tra năng lực của Aeneas. Chẳng hạn trên một bản khắc mang tên Res Gestae Divi Augusti nằm ở một đền thờ tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), có nội dung thuật lại những thành tựu của Hoàng đế Augustus (63 TCN-14), Aeneas đã đưa ra hai khung thời gian khả thi mà văn bản này được ghi lại: hoặc là từ năm 10 đến năm 1 TCN, hoặc từ năm 10 đến 20. Điều đáng kinh ngạc là chính các nhà sử học cũng đang tranh cãi về đúng 2 khung thời gian đó từ trước rồi. Aeneas cũng phân tích các chữ khắc trên một bàn thờ tại Mogontiacum (Đức) và kết luận rằng nó chịu ảnh hưởng từ một bàn thờ cổ hơn trong cùng khu vực, nhờ những nét tương đồng cực nhỏ trong ngôn ngữ giữa 2 bàn thờ.
Aeneas sẽ giúp các sử gia làm việc hiệu quả hơn và thậm chí biến đổi sâu sắc cách thức mà họ làm nghiên cứu. Nhưng nói gì thì nói, không có gì là tuyệt đối và Aeneas vẫn có thể sai lầm, đưa ra những hiểu biết sai lạc so với sự thật lịch sử. Quyết định sau cùng vẫn nằm ở chúng ta: các chuyên gia phải xem xét những dự đoán nó đưa ra và đánh giá coi cái nào khả thi nhất.
Theo Guardian, X, Economist.
Cách làm này tuy khoa học nhưng rất mệt mỏi và không ai có thể tra cứu hết tất cả, hơn nữa kiến thức của mỗi nhà khoa học cũng khác nhau. Nên mới đây Google DeepMind đã phát triển một công cụ AI gọi là Aeneas có thể điền vào những chữ còn thiếu trong các bản khắc đó, không chỉ là trên các di tích mà còn là cả những dòng chữ có trên các vật dụng thường ngày như chai, lọ, bàn ghế. Nó dự đoán vị trí và khung thời gian mà những chữ này được khắc, từ đó đưa ra gợi ý về các từ còn thiếu.
Aeneas là thành quả phát triển của sử gia Thea Sommerschield đến từ Đại học Nottingham, phối hợp cùng đội ngũ của Google DeepMind. Nó sẽ hỗ trợ các nhà khoa học phục hồi những văn bản cổ bằng tiếng Latinh nhằm giúp chúng ta biết thêm về đời sống, văn hoá và phong tục thời cổ đại. Chúng do những người thuộc nhiều tầng lớp xã hội viết và xuất hiện ở khắp nơi từ những chữ được khắc trên tường thành, sắc lệnh của Hoàng đế, tranh vẽ, thơ ca, hồ sơ làm ăn cho đến bia mộ. Người ta ước tính mỗi năm có khoảng 1500 bản khắc mới được tìm thấy ở nhiều vùng từng thuộc Đế quốc La Mã.
Sự tàn phá của thời gian đã khiến những bản văn này hao mòn, nhiều khi bể nát nặng tới mức không đọc nổi. Mặt khác nhiều hiện vật còn lưu lạc từ nơi này qua nơi khác, nên là nơi tìm thấy cũng chưa chắc là "nguyên quán" của chúng. Để 'dọn cỗ sẵn' một kho thư viện cho các nhà nghiên cứu, Aeneas được đào tạo từ cơ sở dữ liệu khổng lồ gồm 176 ngàn chữ khắc La Mã đã biết trước, tương đương khoảng 16 triệu ký tự.
Giống như cách một chuyên gia thường làm, Aeneas sẽ lấy văn bản (đôi khi hình ảnh) từ bản khắc đang cần nghiên cứu và vận dụng "hiểu biết" của mình nhằm tạo ra một danh mục các bản khắc có liên quan. Cuối cùng nó đưa ra kết quả chẳng những là các từ còn thiếu, mà còn chỉ ra văn bản đó có nguồn gốc ở đâu trong số 62 tỉnh của La Mã với khung thời gian nằm trong khoảng từ thế kỷ 7 TCN cho đến thế kỷ 8. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng các sử gia đương nhiên là không thể tự mình đối chiếu nổi hàng chục ngàn bản khắc để tìm những điểm giống nhau, trong khi Aeneas chỉ mất vài giây.
Người ta đã làm một số thử nghiệm để kiểm tra năng lực của Aeneas. Chẳng hạn trên một bản khắc mang tên Res Gestae Divi Augusti nằm ở một đền thờ tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), có nội dung thuật lại những thành tựu của Hoàng đế Augustus (63 TCN-14), Aeneas đã đưa ra hai khung thời gian khả thi mà văn bản này được ghi lại: hoặc là từ năm 10 đến năm 1 TCN, hoặc từ năm 10 đến 20. Điều đáng kinh ngạc là chính các nhà sử học cũng đang tranh cãi về đúng 2 khung thời gian đó từ trước rồi. Aeneas cũng phân tích các chữ khắc trên một bàn thờ tại Mogontiacum (Đức) và kết luận rằng nó chịu ảnh hưởng từ một bàn thờ cổ hơn trong cùng khu vực, nhờ những nét tương đồng cực nhỏ trong ngôn ngữ giữa 2 bàn thờ.
Aeneas sẽ giúp các sử gia làm việc hiệu quả hơn và thậm chí biến đổi sâu sắc cách thức mà họ làm nghiên cứu. Nhưng nói gì thì nói, không có gì là tuyệt đối và Aeneas vẫn có thể sai lầm, đưa ra những hiểu biết sai lạc so với sự thật lịch sử. Quyết định sau cùng vẫn nằm ở chúng ta: các chuyên gia phải xem xét những dự đoán nó đưa ra và đánh giá coi cái nào khả thi nhất.
Theo Guardian, X, Economist.
==***==
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công ==***== Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế
Topics: Công nghệ mới


































