Đánh bắt quá mức (overfishing) nghĩa là con người khai thác hải sản nhanh hơn khả năng sinh sản tự nhiên của chúng. Các nhà khoa học đã cảnh báo chuyện này từ lâu, nhưng phải đến khi hậu quả ngày càng rõ ràng, người ta mới thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề.
Từ đầu thế kỷ 19, cá voi ngoài khơi Cape Cod đã bị săn lùng gần như tuyệt diệt chỉ để lấy mỡ làm dầu thắp sáng. Sang thế kỷ 20, cá tuyết Đại Tây Dương, một số loài cá trích, hay cá mòi California cũng chịu chung số phận. Việc này làm đảo lộn chuỗi thức ăn trong biển, vốn đã rất mong manh.
Cùng thời điểm đó, nhiều quốc gia ồ ạt mở rộng ngành đánh bắt để đảm bảo nguồn protein cho người dân. Chính sách hỗ trợ, trợ cấp và các khoản vay đã thúc đẩy sự ra đời của những đội tàu công nghiệp khổng lồ, dần thay thế ngư dân truyền thống ven biển. Với công nghệ hiện đại, họ có thể khai thác ngày càng nhiều, và cá trở thành món ăn quen thuộc, giá phải chăng với hàng triệu người.
Nhưng đến năm 1989, khi sản lượng toàn cầu đạt đỉnh 90 triệu tấn, nguồn cá bắt đầu chững lại rồi suy giảm. Những loài được ưa chuộng như cá cam, cá tuyết Chile hay cá ngừ vây xanh dần biến mất. Một nghiên cứu năm 2003 cho thấy số lượng cá lớn ngoài đại dương chỉ còn 10% so với trước thời kỳ công nghiệp. Khi cá lớn cạn dần, tàu thuyền bắt đầu khai thác sâu hơn và xuống tận những tầng thấp hơn của hệ sinh thái biển. Cách "đánh bắt xuống tầng dưới" (fishing down) này đã phá vỡ sự cân bằng vốn duy trì hàng ngàn năm.
Từ đầu thế kỷ 19, cá voi ngoài khơi Cape Cod đã bị săn lùng gần như tuyệt diệt chỉ để lấy mỡ làm dầu thắp sáng. Sang thế kỷ 20, cá tuyết Đại Tây Dương, một số loài cá trích, hay cá mòi California cũng chịu chung số phận. Việc này làm đảo lộn chuỗi thức ăn trong biển, vốn đã rất mong manh.
Cùng thời điểm đó, nhiều quốc gia ồ ạt mở rộng ngành đánh bắt để đảm bảo nguồn protein cho người dân. Chính sách hỗ trợ, trợ cấp và các khoản vay đã thúc đẩy sự ra đời của những đội tàu công nghiệp khổng lồ, dần thay thế ngư dân truyền thống ven biển. Với công nghệ hiện đại, họ có thể khai thác ngày càng nhiều, và cá trở thành món ăn quen thuộc, giá phải chăng với hàng triệu người.
Nhưng đến năm 1989, khi sản lượng toàn cầu đạt đỉnh 90 triệu tấn, nguồn cá bắt đầu chững lại rồi suy giảm. Những loài được ưa chuộng như cá cam, cá tuyết Chile hay cá ngừ vây xanh dần biến mất. Một nghiên cứu năm 2003 cho thấy số lượng cá lớn ngoài đại dương chỉ còn 10% so với trước thời kỳ công nghiệp. Khi cá lớn cạn dần, tàu thuyền bắt đầu khai thác sâu hơn và xuống tận những tầng thấp hơn của hệ sinh thái biển. Cách "đánh bắt xuống tầng dưới" (fishing down) này đã phá vỡ sự cân bằng vốn duy trì hàng ngàn năm.
Ví dụ, rạn san hô rất cần cá ăn rong để giữ bề mặt sạch sẽ, giúp hệ sinh thái ổn định. Khi loài cá này bị bắt quá nhiều, rạn san hô trở nên yếu hơn, dễ bị tàn phá bởi biến đổi khí hậu hay những cơn bão. Chưa kể, lưới và rác từ ngư cụ còn trực tiếp phá hủy phần nền móng vốn đã mong manh của san hô.
Ngoài ra, nhiều loài khác cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Lưới cào đáy khổng lồ không chỉ bắt được tôm hay cá ngừ mà cuốn luôn cả những loài đi ngang qua như rùa biển, cá heo, chim biển, hay cá mập. Nhiều loài hiện đang đối diện nguy cơ tuyệt chủng chỉ vì bị mắc lưới ngoài ý muốn.
Sau nhiều năm chứng kiến sản lượng giảm, người ta dần nhận ra đại dương không phải kho tài nguyên vô tận. Các chuyên gia cho rằng nhiều loài cá vẫn có thể phục hồi nếu có biện pháp quản lý chặt chẽ: đặt hạn ngạch, tăng cường thực thi luật và phát triển nuôi trồng thủy sản.
Theo báo cáo năm 2024 của Tổ chức nông nghiệp và lương thực Liên Hiệp Quốc (FAO), tỷ lệ nguồn cá được quản lý bền vững đã đạt mức cao nhất trong giai đoạn 2020-2022. Dù vậy, khó khăn vẫn còn: mức tiêu thụ hải sản năm 2022 tăng gấp đôi tốc độ tăng dân số kể từ 1961, và nhiều nước nghèo ở châu Phi, châu Á vẫn phải dựa vào cách đánh bắt chưa bền vững. Báo cáo nhấn mạnh cần chính sách phù hợp, chuyển giao công nghệ, đào tạo và đầu tư có trách nhiệm, đặc biệt ở châu Phi, để nuôi trồng thủy sản trở thành giải pháp dài hạn.
Công nhân thu hoạch cá nheo Mỹ từ ao nuôi ở Itta Bena, Mississippi.
Một rào cản lớn nằm ở các khoản trợ cấp. Năm 2018, các quốc gia chi khoảng 22 tỷ USD cho những khoản hỗ trợ được xem là "gây hại", tức giúp duy trì hoạt động đánh bắt vốn dĩ không có lợi nhuận, như chi phí nhiên liệu cho tàu cào công nghiệp. So với 2009, con số này đã tăng 6%. Riêng Trung Quốc, trong một thập kỷ qua, đã tăng trợ cấp kiểu này hơn 100%.
Tổ chức thương mại thế giới (WTO) đã bàn về việc cắt giảm trợ cấp từ năm 2001. Đến năm 2021, Tổng giám đốc WTO cảnh báo rằng nếu không đạt được thỏa thuận thì đa dạng sinh học biển sẽ gặp nguy hiểm. Đến tháng 9/2025, WTO cuối cùng cũng đưa ra khung pháp lý mới: cấm các chính phủ hỗ trợ cho việc đánh bắt bất hợp pháp hay khai thác quá mức. Dù còn nhiều việc phía trước, các nhà khoa học tin rằng bước đi này là một nền tảng quan trọng để bảo vệ đại dương khỏi thảm họa đánh bắt quá mức.
Quảng cáo
Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI 
==***==
Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP 
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán 
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay. 
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp 
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu 
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ 
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel 
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio 
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP 
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍 
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng 
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử 
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công 
==***== Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột 
Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế
Topics: Công nghệ mới
