Tàu R.M.S. Lusitania bị đánh chìm, thay đổi cục diện Thế chiến 1, tạo tiền đề để Mỹ tham chiến

Vụ chìm tàu R.M.S. Lusitania năm 1915 là một trong những thảm kịch hàng hải gây chấn động nhất đầu thế kỷ 20. Nó không chỉ là một tai nạn, mà là khoảnh khắc mà chiến tranh, vốn tưởng như xa xôi bỗng bước thẳng vào đời sống dân thường. Và từ đó, cả dư luận thế giới lẫn bàn cờ chính trị quốc tế đã thay đổi theo những cách mà không ai ngờ tới.

Bối cảnh lịch sử

R.M.S. Lusitania từng là biểu tượng của thời đại, của thế kỷ 20: một con tàu sang trọng, gần như nhanh nhất thế giới, thuộc hãng Cunard Line của Anh. Được hạ thủy trong giai đoạn 1904–1906, con tàu dài gần 240 mét, có thể chở hơn 2.000 hành khách và khoảng 800 thủy thủ, từng giữ danh hiệu một trong những tàu khách lớn nhất thế giới.


Con tàu Lusitania huyền thoại của thế kỷ 20

Hiểu nôm na thì con tàu này giống như "máy bay siêu thanh" của thời đó, chỉ mất hơn 5 ngày để băng qua Đại Tây Dương, nối New York với Liverpool trong cảm giác an toàn của một thế giới thời kỳ toàn cầu hóa sơ khai. Khi Thế chiến thứ nhất nổ ra năm 1914, nhiều người vẫn tin rằng tàu chở khách là vùng "ngoài chiến tranh", nơi những bữa tối mặc lễ phục và dàn nhạc trên boong vẫn diễn ra như chưa hề có pháo nổ ở châu Âu.

Dù Đức đã cảnh báo rằng vùng biển quanh Anh là khu vực chiến sự, hành khách vẫn lên tàu với niềm tin vào luật quốc tế: tàu dân sự sẽ không bị tấn công, nhất là khi Lusitania còn được đồn là đủ nhanh để bỏ xa mọi tàu ngầm Đức và nếu có chuyện gì thì Hải quân Hoàng gia Anh sẽ xuất hiện đúng lúc. Đó là niềm tin được xây dựng từ thời kỳ chiến tranh còn giữ "luật chơi", và cũng là lý do khiến sự kiện Lusitania trở nên quá đỗi choáng váng khi thực tế tàn nhẫn phá vỡ ảo giác an toàn đó chỉ trong vài phút.

Nhưng Đức vẫn quyết định tấn công

Đức khi đó bị hải quân Anh phong tỏa, và tàu ngầm U-boat trở thành "vũ khí mới" để phá thế bao vây. Từ tháng 2/1915, dưới sức ép của giới quân sự, Hoàng đế Wilhelm II chấp thuận chính sách chiến tranh tàu ngầm không giới hạn: U-boat được phép đánh chìm tàu buôn Anh, kể cả tàu treo cờ trung lập, nếu bị coi là đang tiếp tay cho đối phương.



Bức vẽ mô tả tàu Đức chạy trốn sau khi đánh chìm con tàu

Điều này bắt nguồn từ niềm tin rằng Anh đang dùng tàu dân sự để vận chuyển đạn dược và nhu yếu phẩm, biến những con tàu sang trọng thành "con la" thồ hàng cho chiến tranh; Lusitania trên thực tế có chở hàng nghìn thùng đạn súng trường, vỏ đạn pháo và vật tư quân sự hạng nhẹ trong khoang hàng. Đức thậm chí còn cho đăng quảng cáo cảnh báo hành khách Mỹ trên báo ngay trước chuyến đi: thông báo này được đặt ngay dưới lịch khởi hành của Lusitania, như một lời nhắn lạnh lùng: "Ai đi tàu Anh là tự chịu rủi ro."

Từ góc nhìn chiến lược, việc tấn công các tuyến hàng hải được xem là cách nhanh nhất để làm suy yếu Anh, buộc một đế quốc hải quân phải quỳ xuống vì đói và thiếu nhiên liệu; nhưng nó cũng mở ra vùng xám về mặt đạo đức, nơi những người trên boong tàu nhâm nhi trà chiều bỗng trở thành "mục tiêu hợp lệ" trong mắt các sĩ quan ngồi trong khoang thép ẩm ướt của U-boat.

Lusitania bị tấn công và chìm tàu

Ngày 7/5/1915, khi Lusitania còn cách bờ biển Ireland không xa, tàu ngầm U-20 do Kapitänleutnant Walther Schwieger chỉ huy đã phóng một quả ngư lôi. Buổi trưa hôm đó, biển êm và tầm nhìn đã quang trở lại sau màn sương buổi sáng, khiến thân tàu khổng lồ của Lusitania hiện rõ trên mặt nước xanh xám: một mục tiêu gần như hoàn hảo trong ống ngắm periscope của Schwieger ở khoảng cách chừng 700 mét.

Quảng cáo

Trước khi chạm trán với Lusitania, tàu ngầm Đức U-20 đã đánh chìm ba con tàu Anh khác ngoài khơi bờ biển phía nam Ireland. Một trong số đó là chiếc thuyền buồm Earl of Lathom. Người Đức buộc con tàu phải dừng lại, ra lệnh cho toàn bộ thủy thủ rời tàu, rồi bắn 12 phát đạn pháo để đánh chìm nó.

Trên boong, nhiều hành khách vẫn đang ngắm bờ biển Ireland hiện dần ở đường chân trời, vài người chơi bài, vài người đọc sách, không hề biết rằng một vệt bong bóng trắng đang lao tới từ dưới đáy biển. Sau cú va chạm đầu tiên, nhiều nhân chứng kể lại họ nghe thấy "một tiếng nổ thứ hai còn dữ dội hơn", con tàu chao nghiêng hẳn sang mạn phải, đồ đạc, người, nước và bụi than cuộn vào nhau trong hỗn loạn. Chỉ trong khoảng 18 phút, một khoảng thời gian quá ngắn để chuẩn bị xuồng cứu sinh, con tàu chìm xuống biển; nhiều xuồng bị kẹt do tàu nghiêng, số khác rơi chỏng chơ xuống nước hoặc vỡ tung khi va vào thân tàu.


Julian de Ayala, hành khách trên tàu Lusitania, được cứu sống bởi xuồng cứu sinh nhưng xuồng bị lật úp. Ông nhanh chóng được vớt lên và đưa đến Queenstown, Ireland

1.198 người thiệt mạng trên tổng số hơn 1.900 người, trong đó có 128 người Mỹ và gần một trăm trẻ em; những câu chuyện sống sót như một số người bị hất văng khỏi boong rồi bám được vào mảnh gỗ, hay các bà mẹ phải buông tay khỏi con vì không đủ sức, sau đó ám ảnh báo chí trong nhiều tháng liền. Nhiều gia đình tan nát chỉ sau vài khoảnh khắc. Và Đại Tây Dương lạnh lẽo trở thành nghĩa địa của hy vọng, với những chiếc mũ phao, vali, đồ chơi trẻ con trôi dạt trên mặt nước nơi chỉ một giờ trước đó vẫn là sân chơi của tầng lớp trung lưu và thượng lưu hai bờ Đại Tây Dương.

Khủng hoảng chính trị từ vụ tấn công

Vụ tấn công này khiến cả thế giới chấn động. Báo chí mô tả đây là hành động "tàn bạo chống lại nền văn minh", các tờ báo lớn như The New York Times chạy tít trang nhất gọi đây là "tội ác chống lại nhân loại". Ở Anh, đám đông phẫn nộ đập phá cửa hàng của người Đức, còn tại Đức, một số tờ báo thân đế chế lại hả hê ca ngợi đây là đòn đánh mẫu mực vào "chiếc tàu chở đạn trá hình".

Quảng cáo

Trang nhất tờ New York về vụ chìm tàu



Tại Mỹ, nơi dư luận vốn đang chia rẽ về việc có nên tham gia chiến tranh hay không, cái chết của hàng trăm công dân Mỹ trở thành cơn bão cảm xúc; những bức poster tuyên truyền với hình ảnh người mẹ ôm con chìm dưới nước và dòng chữ "Remember the Lusitania!" xuất hiện khắp nơi, biến con tàu thành biểu tượng cho sự vô tội bị tàn sát. Tổng thống Woodrow Wilson vẫn cố gắng giữ thái độ trung lập, nhấn mạnh rằng nước Mỹ "quá vĩ đại để vội vã nổi giận", nhưng cơn sóng phẫn nộ thì không dễ dập tắt, và hình ảnh nước Mỹ "đứng ngoài cuộc" bắt đầu rạn nứt từ những đám tang tập thể và những bức điện chia buồn.

Cuộc chiến, từ chỗ "ở châu Âu, chuyện của châu Âu", giờ đã chạm vào trái tim người Mỹ, và mỗi lần tranh luận về việc có nên tham chiến hay không, cái tên Lusitania luôn được nhắc lại như một cái gai không thể rút ra.

Những câu hỏi còn bỏ ngỏ

Và từ đây, câu chuyện càng trở nên mờ ảo với nhiều câu hỏi: Có phải Lusitania đang chở đạn dược? Nhiều tài liệu sau này cho thấy con tàu thực sự chở vật liệu quân sự hạng nhẹ: hàng nghìn thùng đạn súng trường, vỏ đạn pháo và cả bột kim loại dùng trong chất nổ, dù Anh lúc đầu phủ nhận rồi mới thừa nhận phần nhỏ trong số đó.



Poster kêu gọi Mỹ thực hiện công lý

Hay vụ nổ thứ hai có phải do đạn dược cháy? Hay do nồi hơi? Hay là do một loại bột nhôm mịn phát nổ khi bị hất tung trong khoang kín? Cho đến nay, các cuộc khảo sát xác tàu vẫn chưa tìm được khối thuốc nổ lớn nào, khiến bí ẩn này càng dày thêm. Thậm chí còn có giả thuyết rằng Anh biết tàu đang gặp nguy hiểm nhưng vẫn không hộ tống, để tạo đòn bẩy lôi kéo Mỹ, được đổ thêm dầu vào lửa bởi những câu chữ lạnh lùng trong thư từ của các quan chức thời đó, trong khi lời giải thích "chính thống" là hạm đội Anh đang vướng bận ở Dardanelles và tin rằng tốc độ của Lusitania là tấm khiên tốt nhất.

Những câu hỏi ấy khiến Lusitania không chỉ là bi kịch, mà còn là bí ẩn lịch sử kéo dài hơn một thế kỷ, nơi mỗi thế hệ sử gia lại thử ghép các mảnh ghép cũ theo một cách mới mà vẫn chưa thể kết luận dứt khoát.

Tại sao vụ tấn công này thay đổi chiến tranh

Vụ chìm Lusitania không ngay lập tức đưa Mỹ vào chiến tranh khi phải đến năm 1917 điều đó mới xảy ra. Tuy nhiên, nó tạo ra một vết nứt tâm lý chạy dọc qua xã hội Mỹ và cả thế giới. Sự kiện này phá tan ảo tưởng rằng người dân có thể đứng ngoài cuộc chiến: nếu một người mẹ bế con lên tàu đi châu Âu cũng có thể chết bởi ngư lôi, thì chiến tranh không còn là chuyện của chiến hào và binh lính nữa.


Vụ tấn công và hệ quả của nó giúp hình thành bước ngoặt trong nhận thức công chúng, làm nghiêng cán cân địa chính trị, biến Đức trong mắt nhiều người Anh – Mỹ thành kẻ thù "không còn biết đến luật lệ nào ngoài sức mạnh vũ lực." Và đến khi Mỹ thực sự tham chiến, sau khi Đức tái khởi động chiến tranh tàu ngầm không giới hạn và bức điện Zimmermann bị lộ, ký ức về Lusitania trở thành một trong những lý do đạo đức để giải thích trước công chúng tại sao nước Mỹ không thể mãi đứng ngoài; từ đó, cục diện Thế chiến thứ nhất đã thay đổi hoàn toàn, khép lại thời đại mà người ta còn có thể tin rằng những con tàu chở khách xa xỉ có thể trôi qua giữa chiến tranh mà không bị chiến tranh đụng tới.

Nguồn: [1][2][3][4]

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !