Hằng năm nông dân toàn thế giới bón cho cây trồng khoảng 200 triệu tấn phân NPK, là 3 vi chất dinh dưỡng thiết yếu cho cây trồng, đặc biệt là cây lương thực và ngũ cốc. Trong NPK thì phân đạm nitơ (N) chiếm tỉ lệ nhiều nhất trong phân bón vô cơ được sử dụng trên toàn thế giới, N chiếm 58% sản lượng vào năm 2023.
Trong phân bón NPK, N (Nitơ) là phân đạm mà dân gian gọi là phân Urê, P là phốt-pho (phân Lân) và K là Kali. Phân đạm (Urê) là một loại phân vô cơ đơn thuần, nghĩa là nó chỉ cung cấp nitơ cho cây trồng mà không đi kèm với P hoặc K như phân NPK.
Nitơ cần thiết cho cây trồng giống như con người cần có canxi vậy, thiếu nitơ thì cây trồng sẽ bị èo uột, thấp bé. Cây trồng có thể hấp thụ nitơ trong không khí khi trời mưa và có sấm sét xảy ra, lúc này tia sét sẽ điện phân không khí thành nitơ oxit (NO) và nitơ dioxit (NO2), các chất này sẽ phản ứng với nước mưa, tạo thành đạm nitơ NO3 để thành dinh dưỡng cho cây trồng.
Tuy nhiên nếu trời không có mưa và sấm sét thì phản ứng đó không xảy ra, con người phải bổ sung nitơ cho cây trồng thông qua phân bón, ví dụ phân Urê.
Cuối tháng 2 vừa rồi, chiến tranh ở Iran nổ ra kéo theo khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Bên cạnh dầu thô thì Iran còn là một trong những nước xuất khẩu khí đốt thiên nhiên nhiều nhất thế giới, khí đốt không chỉ để bật bếp gas nấu ăn và đốt lò để sưởi ấm, mà nó còn là nguyên liệu tối quan trọng để sản xuất phân bón Urê.
Trong phân bón NPK, N (Nitơ) là phân đạm mà dân gian gọi là phân Urê, P là phốt-pho (phân Lân) và K là Kali. Phân đạm (Urê) là một loại phân vô cơ đơn thuần, nghĩa là nó chỉ cung cấp nitơ cho cây trồng mà không đi kèm với P hoặc K như phân NPK.
Nitơ cần thiết cho cây trồng giống như con người cần có canxi vậy, thiếu nitơ thì cây trồng sẽ bị èo uột, thấp bé. Cây trồng có thể hấp thụ nitơ trong không khí khi trời mưa và có sấm sét xảy ra, lúc này tia sét sẽ điện phân không khí thành nitơ oxit (NO) và nitơ dioxit (NO2), các chất này sẽ phản ứng với nước mưa, tạo thành đạm nitơ NO3 để thành dinh dưỡng cho cây trồng.
Tuy nhiên nếu trời không có mưa và sấm sét thì phản ứng đó không xảy ra, con người phải bổ sung nitơ cho cây trồng thông qua phân bón, ví dụ phân Urê.
Cuối tháng 2 vừa rồi, chiến tranh ở Iran nổ ra kéo theo khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Bên cạnh dầu thô thì Iran còn là một trong những nước xuất khẩu khí đốt thiên nhiên nhiều nhất thế giới, khí đốt không chỉ để bật bếp gas nấu ăn và đốt lò để sưởi ấm, mà nó còn là nguyên liệu tối quan trọng để sản xuất phân bón Urê.
- Giải thích nhanh về quy trình sản xuất phân đạm Urê từ khí đốt thiên nhiên (sau khi khử lưu huỳnh sẽ thu được metan - CH4)
- CH4 được pha trộn với hơi nước để tạo thành hydro (H2) và cacbonic (CO2).
- H2 thu được ở bước 1 sẽ được pha trộn với nitơ (N2) có trong không khí (vì 78% không khí là N2), thông qua quy trình Haber-Bosch để tạo thành amoniac lỏng (NH3): N2 3H2 = 2NH3
- Tiếp tục lấy NH3 và CO2 (thu được ở bước 1) để tạo ra Amoni cacbamat: 2NH3 CO2 = NH2COONH4.
- Amoni cacbamat được khử nước để tạo thành Urê lỏng: NH2COONH4 = NH2CONH2 H2O. Cuối cùng, làm lạnh Urê lỏng để thu được các hạt Urê rắn → phân đạm.
Eo biển Hormuz là tuyến đường biển đóng góp vai trò lên tới 30% sản lượng phân đạm Urê của thế giới (vì Iran và các nước lân cận xuất khẩu khí đốt thiên nhiên CH4, nguyên liệu chính để sản xuất ra Urê), điều này khiến cho giá bán phân bón trên thế giới tăng 70%. Ngược lại, Trung Quốc đã tìm cách sử dụng than đá để thay thế cho CH4 để sản xuất phân Urê, giúp cho nước này có thể tự chủ được nguồn phân đạm trong bối cảnh giá cả thế giới tăng mạnh.
Trung Quốc là nước xuất khẩu ⅓ tổng lượng phân bón Urê toàn thế giới, khi khủng hoảng năng lượng ở Iran xảy ra, TQ đã hạn chế xuất khẩu Urê, đồng thời chủ động nguồn sản xuất Urê nhờ có sẵn nguồn than đá dồi dào trong nước, việc Trung Quốc không phụ thuộc vào khí đốt thiên nhiên (CH4) để sản xuất Urê được Tổ chức Lương-Nông thế giới đánh giá là lợi thế mà ít quốc gia nào có được.
Ngành công nghiệp sản xuất phân bón của TQ phát triển song song với ngành công nghiệp nặng dựa trên khai thác than đá, chứ không phải dựa trên khí đốt thiên nhiên (metan - CH4). Hiện nay trên thế giới TQ đang là nước sản xuất nhiều nhất, cũng như tiêu thụ phân đạm Urê nhiều nhất.
- Tiếp tục giải thích ngắn gọn về quy trình sản xuất Urê từ than đá:
- Than đá được đốt cháy trong lò kín chung với oxy và hơi nước để tạo ra khí H2, CO và CO2.
- Khí H2 thu được ở bước 1 sẽ được đem pha trộn với N2 trong không khí để tạo ra amoniac NH3.
- Có được NH3 thì quy trình tương tự sản xuất Urê tương tự với với khí thiên nhiên.
Theo số liệu của Trung tâm Thương mại quốc tế, năm 2025 Trung Quốc đã xuất khẩu 1/5 nhu cầu phân bón (tất cả các loại phân bón) cho các nước như Brazil, Indonesia, Thái Lan. Đặc biệt các nước như Malaysia và New Zealand thì có tới ⅓ lượng phân bón mà họ nhập khẩu có xuất xứ từ Trung Quốc. Về phía Ấn Độ, 16% lượng phân bón nhập khẩu đến từ TQ.
Khi chiến sự Iran xảy ra, có từ 50 - 80% lượng phân bón kể trên đang bị Trung Quốc hạn chế xuất khẩu, để dành phục vụ nhu cầu trong nước - Reuters “soi” được số liệu này từ dữ liệu của Hải quan TQ.
Bảng này là thống kê tỉ lệ của riêng 2 loại phân đạm Urê và phân NPK mà các nước nhập khẩu từ TQ, cho thấy có những nước nhập khẩu tới ⅔ phân bón từ TQ:
Theo các nguồn tin trong ngành, TQ siết xuất khẩu phân bón để bảo vệ ngành nông nghiệp nội địa, đồng thời gián tiếp gây ra áp lực lên thị trường phân bón toàn cầu. Năm ngoái, ngành phân bón của TQ đạt giá trị xuất khẩu 13 tỷ đôla - và nước này có lịch sử kiểm soát nguồn xuất khẩu để giữ giá thấp cho nông dân trong nước.
Quảng cáo
PS: Tại sao đầu bài viết nhắc về phân NPK nhưng nội dung chỉ tập trung phân đạm Urê (N) mà không có P và K?
Trả lời: 2 loại phân bón P và K được sản xuất từ việc khai thác mỏ thiên nhiên (Phân Lân khai thác từ mỏ Apatit/Photphorit, phân Kali khai thác ở các mỏ muối Kali), trong khi đó phân N đạm Urê được sản xuất từ khí thiên nhiên hoặc than đá, là 2 sản phẩm của nhiên liệu hóa thạch → giá phân Urê bị phụ thuộc trực tiếp với giá khí đốt thiên nhiên và than đá.
Theo reuters
==***==
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay
Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học “Thiết kế bài giảng điện tử”, Video, hoạt hình
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế


































