Tháp Babel có thật không? Etemenanki được coi là là nguyên mẫu lịch sử của nó

Năm 1913, nhà khảo cổ học người Đức Robert Koldewey đang khai quật một khu vực ở Mesopotamia thì phát hiện thứ mà nhiều nhà nghiên cứu sau này cho là nền móng của một trong những công trình nổi tiếng nhất trong lịch sử tôn giáo nhân loại: Tháp Babel. Hay chính xác hơn: một cái hố lớn giữa sa mạc Iraq, nơi từng đứng một tháp ziggurat cao 90 mét mang tên Etemenanki.

Câu chuyện trong sách Sáng Thế chương 11 kể rằng loài người, lúc đó còn dùng chung một ngôn ngữ, đã cùng nhau xây một thành phố với tòa tháp vươn tới tận trời. Chúa phẫn nộ, xuống trần và "phá lộn" ngôn ngữ của họ, từ đó nhân loại mỗi người nói một thứ tiếng khác nhau, không còn hiểu nhau được nữa, và dự án bị bỏ dở. Tên thành phố đó là Babel, gần với từ balal trong tiếng Hebrew, nghĩa là "trộn lẫn" hay "làm rối loạn".

Nhưng liệu câu chuyện đó có một nguyên mẫu thực sự trong lịch sử?

Etemenanki: Tháp của trời và đất

Etemenanki là một ziggurat, nôm na là kiến trúc tháp bậc thang đặc trưng của nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại. Tên của nó trong tiếng Sumer có nghĩa là "nhà nền tảng của trời và đất". Công trình nằm ngay tại thành Babylon, tức Babel trong tiếng Hebrew, và được dâng cho thần Marduk, vị thần bảo trợ quyền năng nhất của thành phố này.

Theo giáo sư Andrew George, chuyên gia về Babylon học tại SOAS University of London, lý do Etemenanki trở thành ứng viên hàng đầu cho nguyên mẫu của Tháp Babel khá đơn giản: "Đây là một tòa tháp cao trong thành phố mà người Hy Lạp gọi là Babylon, người Hebrew gọi là Babel." Những công trình ziggurat tương tự cũng tồn tại ở nhiều nơi khác tại Mesopotamia, nhưng vị trí địa lý của Etemenanki là yếu tố không thể thay thế.


Sách Sáng Thế nói về 1 toà tháp cao tới tận trời gọi là Babel

Bằng chứng về sự tồn tại của Etemenanki đến từ nhiều nguồn: sử gia Hy Lạp Herodotus có nhắc đến một tòa tháp lớn tại Babylon; nhiều văn bản chữ hình nêm (cuneiform) cũng mô tả công trình này. Quan trọng hơn cả là một tấm bia đá được tìm thấy vào thập niên 1990 trong các hố khai quật, tấm bia này, được gọi là "Tower of Babylon Stele", chứa đầy bản vẽ và chữ khắc mô tả chi tiết về Etemenanki. Từ tấm bia đó, các nhà nghiên cứu đã dựng lại được một mô hình 3D của tòa tháp, với chiều cao và chiều rộng đáy đều là 90 mét.

Giáo sư George ước tính công trình này được xây dựng trong khoảng thời gian từ 1500 đến 1000 TCN, đúng vào giai đoạn nhiều văn bản trong Cựu Ước đang được soạn thảo.

Một cái hố và quá nhiều câu hỏi

Vấn đề là Etemenanki đã không còn gì để nhìn. Lịch sử của nó là một chuỗi xây dựng, phá hủy, và xây lại. Đến năm 331 TCN, Alexander Đại đế chiếm Babylon và ra lệnh phá dỡ phần còn lại của tháp để dọn đường cho một công trình mới. Nhưng ông mất năm 323 TCN trước khi kế hoạch tái thiết được thực hiện và sau đó, dân địa phương tháo dỡ gạch nung dùng cho mục đích khác. Thời gian làm nốt phần còn lại.

Khu vực Etemenanki ngày nay


Kết quả là khi Koldewey khai quật vào năm 1913, những gì còn lại chủ yếu là móng bị đào lấy gạch. Giáo sư George nói thẳng: "Chúng ta chỉ có cái hố này và không có phần nào phía trên còn lại mà lại thiếu đi bằng chứng khảo cổ cụ thể về cấu trúc, hình dạng và lịch sử của công trình."

Quảng cáo

Ngay cả tấm bia với số đo 90×90 mét cũng không phải bằng chứng chắc chắn về kích thước thực tế của tháp. Đây có thể là kích thước lý tưởng, biểu tượng, không nhất thiết là kích thước mà các nhà xây dựng cổ đại thực sự đạt được.

Vì sao người Israelite gọi nó là "tháp"?

Câu hỏi thú vị là tại sao sách Sáng Thế gọi đây là "tháp" chứ không phải “ziggurat”, một từ có gốc Akkadian, nghĩa là "xây cao". Nhà nghiên cứu Cựu Ước John Walton lý giải rằng với người Israelite lần đầu tiếp xúc với nền văn minh Lưỡng Hà, một ziggurat khổng lồ như Etemenanki sẽ là thứ hoàn toàn xa lạ và áp đảo và từ "tháp" là cách tự nhiên nhất để diễn đạt những gì họ nhìn thấy.


Mô phỏng tháp Etemenanki

Đây cũng gợi mở một điều: câu chuyện Babel có thể không phải là tường thuật lịch sử trực tiếp, mà là cách người xưa lý giải và kể lại ký ức tập thể về một công trình hùng vĩ mà họ từng chứng kiến hoặc nghe kể lại. Trong đó, kỳ quan kiến trúc của người Babylon biến thành biểu tượng về sự kiêu ngạo của loài người và hậu quả của nó.

Huyền thoại hay lịch sử?

Quảng cáo

Giáo sư George đưa ra một lưu ý đáng suy nghĩ: "Cần phân biệt rõ những câu chuyện nào trong Sáng Thế Ký thuộc về phạm vi thần thoại và truyền thuyết, và câu chuyện nào thực sự là lịch sử. Đây là một nhiệm vụ rất khó. Theo quan điểm của tôi, việc tìm kiếm bằng chứng khảo cổ để xác nhận thần thoại và truyền thuyết là vô ích."

Nhưng vô ích không có nghĩa là không thú vị. Etemenanki vẫn là một công trình có thật, đứng tại một thành phố có thật, được nhắc đến trong những văn bản lịch sử có thật. Khu vực từng là nền móng của nó hiện là di sản khảo cổ được UNESCO bảo tồn tại Iraq.

Còn câu hỏi liệu Etemenanki và Tháp Babel có phải là một? Câu hỏi đó có lẽ sẽ không bao giờ có đáp án hoàn toàn thỏa đáng. Và cũng có thể, chính sự mơ hồ đó mới là lý do câu chuyện về Babel vẫn sống mãi qua hàng nghìn năm.

Nguồn: National Geographic

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học “Thiết kế bài giảng điện tử”, Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế