Arm vừa phá vỡ 35 năm lịch sử của mình: từ cấp phép sở hữu trí tuệ tới làm chip không nhà máy

Có một câu đùa trong cuộc trò chuyện gần đây giữa Ben Thompson (Stratechery) và Rene Haas, CEO của Arm, mà mình nghĩ tóm gọn khá trọn vẹn chuyện đang xảy ra: Thompson nói đại ý rằng Haas từng là CEO duy nhất ông phỏng vấn mà công ty không làm gì khác ngoài cấp phép sở hữu trí tuệ (IP), còn giờ thì Haas "chỉ là một gã làm chip không nhà máy khác, giống Jensen Huang của NVIDIA hay Cristiano Amon của Qualcomm". Haas cười, rồi thừa nhận đúng là như vậy thật.

Đó chính là điều khiến câu chuyện này đáng để mình ngồi lại phân tích kỹ. Arm, công ty suốt 35 năm chỉ sống bằng việc cấp phép kiến trúc vi xử lý (ISA - Instruction Set Architecture) cho người khác đi sản xuất, giờ tự thiết kế và bán ra một con chip hoàn chỉnh của chính mình. Với một hãng mà mô hình kinh doanh vốn được xây trên nguyên tắc "không cạnh tranh với khách hàng", đây không phải một bước đi nhỏ.

Từ liên doanh làm CPU cho PDA đến trái tim của mọi thiết bị di động

Arm ra đời từ một liên doanh giữa Acorn Computer, Apple và VLSI Technology, với mục tiêu ban đầu chỉ là thiết kế một CPU tiêu thụ điện năng thấp để chạy trên các thiết bị hỗ trợ cá nhân (PDA) đời đầu. Vì đó là một kiến trúc CPU đa dụng, không được tối ưu cho riêng một tác vụ nào, Arm buộc phải mò mẫm tìm ra thế mạnh của mình theo thời gian, giống như nhiều startup thành công khác vẫn hay đi theo con đường đó: cứ làm, tìm ra thứ mình giỏi, rồi bám vào khách hàng nào cần đúng thứ đó.


Arm khởi điểm bằng việc làm CPU cho PDA. Nguồn ảnh: XDA

Thế mạnh ấy hóa ra là hiệu năng trên mỗi watt điện tiêu thụ. Amazon là bên đặt cược sớm nhất khi ra mắt dòng chip Graviton dùng kiến trúc Arm cho trung tâm dữ liệu vào năm 2019, sau đó Google có Axion và Microsoft có Cobalt. Theo Haas, hơn 50% khối lượng triển khai mới trên nền tảng đám mây của Amazon hiện nay đã chạy trên nền Arm, một phần lớn nhờ làn sóng phần mềm “cloud-native”, tức phần mềm được viết mới hoàn toàn để chạy trên hạ tầng đám mây, không phải các hệ thống cũ vẫn còn cõng theo mã COBOL hay chạy tại chỗ (on-prem) như trước.

Từ cấp phép IP đến CSS, rồi đến việc tự làm chip cho Meta

Bước trung gian trước khi Arm quyết định tự sản xuất chip là mô hình CSS: Compute Subsystem, tức thay vì chỉ bán từng khối thiết kế rời rạc, Arm gói toàn bộ hệ thống con điện toán thành một gói hoàn chỉnh hơn để khách hàng tích hợp nhanh hơn vào chip hệ thống trên chip (SoC) của họ.


Để rồi mối quan hệ hợp tác với Meta đã mở ra một hướng đi mới cho ARM

Câu chuyện với Meta (Facebook) bắt đầu từ CSS. Theo lời Haas, khoảng giữa năm 2025, Meta tìm đến Arm để bàn về việc triển khai CSS cho trung tâm dữ liệu AI của họ, nhưng cuộc trò chuyện dần chuyển hướng sang một câu hỏi khác: thay vì Meta tự cấp phép rồi tự thiết kế, liệu Arm có thể trực tiếp làm luôn con chip đó không. Lý do, theo Haas, đơn giản là bài toán lợi tức đầu tư (ROI): Meta đã có nhiều đội ngũ làm những dự án chip nội bộ khác như MTIA: chip tăng tốc AI tự phát triển của Meta, nên câu hỏi đặt ra là có đáng để tự làm thêm một con chip nữa hay để Arm làm thay. Kết quả là con chip đầu tiên theo mô hình mới, được gọi là Arm AGI CPU, ra đời, và nó hoạt động ngay từ lần đầu, sẵn sàng đưa vào sản xuất.

Arm công bố bước ngoặt này tại sự kiện mang tên "Arm Everywhere", buổi giới thiệu sản phẩm độc lập đầu tiên trong lịch sử công ty, thay vì đi ké các sự kiện như Computex như thường lệ. Haas mô tả đây là "một ngày mang tính bước ngoặt" đối với Arm.

Vì sao CPU vẫn quan trọng trong thời đại mà mọi người chỉ nói về GPU

Một phần lý do Arm tin vào canh bạc này nằm ở niềm tin rằng CPU vẫn giữ vai trò then chốt trong hạ tầng AI, dù phần lớn sự chú ý của ngành đổ dồn vào các bộ tăng tốc AI (GPU) như của NVIDIA. Haas dùng một hình ảnh khá đắt: khối lượng token được sinh ra giờ nhiều đến mức phải tính "theo cân, theo xe tải", và ông tin rằng trong tương lai gần, mỗi nhân xử lý trong CPU có thể sẽ tự chạy một tác nhân AI riêng, khởi động một tiến trình ảo hóa, xử lý xong việc rồi nghỉ, nghĩa là số lượng nhân và hiệu năng trên mỗi nhân sẽ ngày càng quan trọng hơn.

Quảng cáo

Ngoài ra, việc so sánh với NVIDIA cũng thú vị: NVIDIA có Vera, con CPU đồng hành với GPU Rubin của họ, sử dụng kết nối chuyên dụng NVLink Fusion và bộ nhớ LPDDR, bộ nhớ tốc độ thấp tối ưu cho tiết kiệm điện, để thiết kế cho các cụm máy chủ làm mát bằng chất lỏng quy mô lớn mà cụ thể là cụm 256 CPU của NVIDIA được Haas nhắc tới như một ví dụ. Trong khi đó, con chip đầu tiên Arm làm cùng Meta lại nhỏ hơn nhiều, làm mát bằng khí, và dùng bộ nhớ DRAM tiêu chuẩn thay vì LPDDR. Đây là một lựa chọn thiên về chi phí và băng thông, chứ không chạy theo hướng "càng mạnh càng tốt" ngay từ đầu.

Rủi ro: Arm không có nhà máy, và xung đột lợi ích không thể tránh khỏi

Cái giá phải trả cho bước đi này là rủi ro thực sự. Arm không sở hữu nhà máy sản xuất bán dẫn, nên phải làm việc qua một đối tác thiết kế chip chuyên dụng (ASIC) để giữ chỗ sản lượng gia công. Khi được hỏi liệu có lo ngại nếu mảng kinh doanh chip này phát triển vượt quá khả năng sản xuất hay không, Haas thừa nhận đó là một rủi ro có thật, đặc biệt trong bối cảnh bộ nhớ băng thông cao (HBM - High Bandwidth Memory) đang là điểm nghẽn chung của toàn ngành khi nhu cầu CPU tăng kéo theo nhu cầu bộ nhớ tăng theo.



Nhưng rủi ro lớn hơn, theo mình, nằm ở vị thế mới của Arm trong chuỗi giá trị. Khi được hỏi thẳng liệu khách hàng cấp phép duy nhất có khả năng thực sự cạnh tranh với Arm về mặt thiết kế chip là Qualcomm có khó chịu không, Haas nửa đùa nửa thật xin "off the record", rồi khẳng định Arm chỉ bước vào mảng này vì chính Meta là bên chủ động đề nghị, không phải Arm tự ý đi tìm khách hàng để cạnh tranh với chính hệ sinh thái cấp phép của mình. Đó là một lời giải thích hợp lý, nhưng nó không xóa được thực tế rằng ranh giới giữa "công ty cấp phép kiến trúc trung lập" và "công ty bán chip cạnh tranh trực tiếp" giờ đã mờ đi đáng kể, và mỗi khách hàng cấp phép còn lại của Arm, từ Qualcomm đến Samsung, MediaTek, chắc chắn đang phải tính lại xem quan hệ với Arm trong 5-10 năm tới sẽ trông như thế nào.

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học “Thiết kế bài giảng điện tử”, Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế