Khi tính năng AI chạy ngay trên máy vẫn phải trả phí hàng tháng

Tuần này có hai tin tưởng như không liên quan gì đến nhau, nhưng đọc cạnh nhau thì mình thấy chúng đang nói cùng một câu chuyện. Apple âm thầm ghi vào release notes của macOS 27 beta 3 rằng muốn dùng các tính năng Apple Intelligence trong app Home: như tóm tắt hoạt động camera an ninh bằng ngôn ngữ tự nhiên, tìm kiếm đoạn video theo mô tả, người dùng phải có gói iCloud 2TB, tức 279 ngàn đồng/tháng. Cùng lúc đó, Meta giới hạn tính năng Conversation Focus trên kính Ray-Ban thông minh, vốn giúp lọc và làm rõ giọng nói trong môi trường ồn, xuống còn 3 giờ sử dụng mỗi tháng, trừ khi trả thêm 20 đô (mình không tìm ra được giá tương đương cho Việt Nam) cho gói Meta One Premium để có 15 giờ.

Hai chuyện này bề ngoài giống nhau: cả hai đều là tính năng AI trên phần cứng đã mua, và cả hai đều bị đặt sau một bức tường thu phí. Nhưng đào sâu vào lý do kỹ thuật đằng sau, mình thấy chúng lại là hai câu chuyện rất khác nhau, và chính sự khác nhau đó mới là điều đáng nói.

Apple: chi phí là thật, nhưng vẫn chọn cách thu phí gây khó chịu nhất

Trường hợp của Apple còn có một lời giải thích kỹ thuật đứng vững được. Các tính năng AI cho Home app, theo chính Apple, chạy trên "các mô hình máy chủ mạnh" (powerful server models), nghĩa là khi camera ghi lại một đoạn video, dữ liệu đó phải được xử lý qua các mô hình AI đặt trên máy chủ của Apple để sinh ra mô tả bằng ngôn ngữ tự nhiên, chứ không xử lý hoàn toàn ngay trên thiết bị. Xử lý trên máy chủ nghĩa là có chi phí điện toán thật, tính trên mỗi lượt yêu cầu, và chi phí đó tăng tuyến tính theo số camera, số giờ ghi hình của người dùng.

Vấn đề không nằm ở việc Apple thu phí, mà ở cách họ gắn nó vào một gói lưu trữ đám mây 2TB vốn được thiết kế cho mục đích hoàn toàn khác, vốn là nhu cầu lưu trữ. Thực tế, ai cũng hiểu logic là các tính năng AI này chỉ thực sự hữu ích với người có nhiều camera, và ngưỡng cần 2TB vốn đã tự nhiên rơi vào nhóm người dùng từ sáu camera trở lên. Nhưng với người chỉ có một hoặc hai camera, tức nhóm dùng ít, nhưng vẫn muốn trải nghiệm tính năng AI mới, Apple buộc họ phải mua một gói lưu trữ lớn hơn nhiều lần nhu cầu thực tế của mình chỉ để mở khóa một tính năng phần mềm. Đây là kiểu thu phí "được xây trên hạ tầng đã có sẵn" hơn là một mô hình định giá được thiết kế riêng cho chính tính năng đó.

Meta: khi giới hạn không đến từ chi phí máy chủ

Trường hợp Meta khó biện minh hơn nhiều. Conversation Focus là tính năng chạy hoàn toàn ngay trên chip của kính Ray-Ban, không gửi dữ liệu lên đám mây, không tốn tài nguyên máy chủ của Meta theo từng lượt sử dụng. Nói cách khác, chi phí biên để một người dùng chạy tính năng này thêm một giờ gần như bằng không, vì toàn bộ việc xử lý diễn ra trên phần cứng mà người dùng đã bỏ tiền ra mua.



Vậy giới hạn 3 giờ mỗi tháng đến từ đâu? Đại diện Meta giải thích rằng gói trả phí "chủ yếu dành cho người dùng nặng cần thêm giới hạn và hỗ trợ", nhưng cách diễn giải này không thực sự trả lời được câu hỏi tại sao một tính năng chạy offline lại cần một "giới hạn" ngay từ đầu. Khi không có chi phí vận hành thực sự đứng sau, giới hạn sử dụng chỉ còn đóng vai trò là một công cụ đánh vào phân khúc giá (price discrimination), tức là cách để Meta chia người dùng thành các nhóm sẵn sàng trả các mức giá khác nhau cho cùng một thứ, dựa trên mức độ họ cần dùng nhiều hay ít, chứ không phải dựa trên chi phí Meta thực sự phải bỏ ra để phục vụ họ. Phản ứng của cộng đồng, đặc biệt từ nhóm người dùng khiếm thính vốn phụ thuộc vào tính năng này nhiều hơn người bình thường, cho thấy sự khó chịu này không phải chỉ là cảm tính.

Phần cứng như một cánh cổng, không còn là sản phẩm cuối cùng

Nhìn xa hơn hai trường hợp cụ thể này, mình nghĩ điều đang diễn ra là một sự dịch chuyển quen thuộc trong lịch sử ngành phần cứng tiêu dùng, chỉ là lần này khoác áo AI. Ngành camera an ninh gia đình đã đi theo con đường này từ trước: gần như mọi thương hiệu camera thông minh đều bán phần cứng với giá rẻ hoặc hòa vốn, rồi thu tiền thật qua gói lưu trữ đám mây hoặc tính năng nhận diện thông minh hàng tháng. Bản thân HomeKit Secure Video của Apple từng được xem là một ngoại lệ hiếm hoi, vì lưu trữ video được tính vào gói iCloud có sẵn thay vì một dịch vụ riêng và đó chính xác là lý do khiến người dùng chọn hệ sinh thái Apple thay vì các hãng camera khác ngay từ đầu. Việc Apple giờ đây đưa tính năng AI mới nhất vào sau một bức tường thu phí bổ sung cho thấy ngay cả ngoại lệ đó cũng đang bị bào mòn dần.

Với Meta, câu chuyện còn mang tính biểu tượng hơn vì kính thông minh vẫn là một hạng mục sản phẩm còn non trẻ, nơi công ty đang cố xây dựng lòng tin với người dùng để họ chấp nhận đeo một thiết bị có camera và micro liên tục trên mặt. Đặt một tính năng cốt lõi, vốn không tốn chi phí vận hành, sau một bức tường thu phí ngay ở giai đoạn đầu này là một tín hiệu rõ ràng về việc phần cứng, kể cả khi đã bán đứt cho người dùng, vẫn chỉ được xem là cánh cổng dẫn vào một chuỗi doanh thu định kỳ, chứ không còn là sản phẩm hoàn chỉnh tự thân. Nếu xu hướng này lan rộng, câu hỏi thật sự đáng quan tâm không phải là "tính năng AI nào sẽ miễn phí tiếp theo", mà là liệu người tiêu dùng có còn phân biệt được đâu là chi phí vận hành thật sự, và đâu chỉ là một mức giá được đặt ra vì công ty biết họ có thể thu được.

Ghi chú: hình đại diện được tạo bằng AI dựa theo nội dung bài viết

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học “Thiết kế bài giảng điện tử”, Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế