Giới thiên văn ước tính Dải Ngân Hà đã tạo ra hơn 10 triệu hố đen trong khoảng 13 tỷ năm tồn tại. Vậy mà tới giờ con người mới tìm được khoảng 70 cái. Để rút ngắn khoảng cách đó, một nhóm nhà khoa học ở Đại học Southampton (Anh) quyết định nhờ người ngoài giới chuyên môn phụ một tay.
Dự án tên là Black Hole Hunters, chạy trên nền tảng khoa học cộng đồng Zooniverse. Việc của tình nguyện viên khá đơn giản: xem các biểu đồ độ sáng của sao lấy từ dữ liệu kính viễn vọng TESS của NASA, rồi đánh dấu những tín hiệu có thể là dấu vết của một hố đen đang "trốn". Mình thấy cái hay là không cần kính thiên văn hay bằng cấp gì, chỉ cần một cái điện thoại, máy tính bảng hoặc laptop là tham gia được.
"Bạn sẽ giúp khoanh vùng chính xác nơi chúng tôi cần chĩa kính viễn vọng tới tiếp theo, và biết đâu chính bạn là người phát hiện ra một hố đen", Adam McMaster, nhà thiên văn ở Đại học Southampton và là đồng trưởng dự án, nói trong thông cáo.
Hình minh hoạ một ngôi sao giống Mặt Trời quay quanh hố đen. Ảnh: Robert Lea (tạo bằng Canva) / Space.com
Dự án tên là Black Hole Hunters, chạy trên nền tảng khoa học cộng đồng Zooniverse. Việc của tình nguyện viên khá đơn giản: xem các biểu đồ độ sáng của sao lấy từ dữ liệu kính viễn vọng TESS của NASA, rồi đánh dấu những tín hiệu có thể là dấu vết của một hố đen đang "trốn". Mình thấy cái hay là không cần kính thiên văn hay bằng cấp gì, chỉ cần một cái điện thoại, máy tính bảng hoặc laptop là tham gia được.
"Bạn sẽ giúp khoanh vùng chính xác nơi chúng tôi cần chĩa kính viễn vọng tới tiếp theo, và biết đâu chính bạn là người phát hiện ra một hố đen", Adam McMaster, nhà thiên văn ở Đại học Southampton và là đồng trưởng dự án, nói trong thông cáo.
Hình minh hoạ một ngôi sao giống Mặt Trời quay quanh hố đen. Ảnh: Robert Lea (tạo bằng Canva) / Space.com
Hố đen vô hình nhưng vẫn để lại dấu vết
Hố đen hình thành khi những ngôi sao nặng khoảng 20 lần Mặt Trời cạn nhiên liệu và sụp đổ. Nó không nhìn thấy được, nhưng có thể làm cong ánh sáng của vật thể ở gần.Sao khối lượng lớn thường hình thành theo cặp, và đôi khi một ngôi sao sống sót sau vụ nổ siêu tân tinh biến bạn đồng hành của nó thành hố đen, hai bên vẫn tiếp tục quay quanh nhau. Nếu cặp này nằm đúng góc, hố đen sẽ định kỳ đi ngang giữa ngôi sao và Trái Đất, lực hấp dẫn của nó như một cái kính lúp làm sao sáng lên trong chốc lát. Hiện tượng này gọi là gravitational self-lensing.
Hình minh hoạ kính viễn vọng không gian TESS của NASA. Ảnh: NASA
TESS lên quỹ đạo từ năm 2018 để săn hành tinh ngoài hệ Mặt Trời bằng cách theo dõi liên tục độ sáng của sao, cũng là kiểu dữ liệu phù hợp để bắt các cú sáng lên do hố đen gây ra.
Máy lọc trước, người kiểm tra sau
Thuật toán tự động đã quét trước dữ liệu TESS, sàng lọc hàng triệu ngôi sao. Nhưng AI hay bị đánh lừa bởi các đợt bùng sáng hay nhịp co giãn tự nhiên của sao, dẫn tới báo động giả, nên vẫn cần tới con mắt của người:- Dữ liệu được chuyển thành biểu đồ và ảnh động đơn giản, kèm ví dụ mẫu.
- Mỗi biểu đồ được đưa cho nhiều người cùng xem, sau đó gộp kết quả lại để lỗi của từng cá nhân tự triệt tiêu.
- Danh sách tín hiệu được chọn giúp nhóm dồn thời gian kính viễn vọng, vốn tốn kém, vào đúng những ngôi sao đáng quan sát tiếp.
"Việc này đơn giản, không cần chuyên môn", McMaster nói. Grace Clarke, sinh viên 20 tuổi ngành vật lý và thiên văn ở Southampton, kể rằng cô có thể "tìm hố đen trên laptop ngay trong phòng ngủ" và dữ liệu thì "dễ hiểu, chỉ là nhận diện hình mẫu, không cần bằng thiên văn học để đọc".
Nhóm Southampton cho rằng còn hàng nghìn hố đen đang ẩn trong Dải Ngân Hà. Ảnh: University of Southampton
Quảng cáo
Đã có gần 23.000 người tham gia
Black Hole Hunters lên Zooniverse từ tháng 10/2021, và tính tới nay đã thu hút gần 23.000 tình nguyện viên với hơn 12 triệu lượt phân loại. Trước khi chuyển qua TESS, nhóm từng làm một đợt tìm kiếm tương tự với dữ liệu của SuperWASP, một khảo sát mặt đất săn hành tinh chạy từ 2004 đến 2016. Kết quả đợt đó dự kiến sớm được công bố.Sắp tới, nhóm muốn mở rộng sang dữ liệu của kính Euclid (ESA) và kính Nancy Grace Roman mới phóng của NASA. "Với khả năng có hàng nghìn phát hiện mới, chúng tôi cần mọi sự trợ giúp có thể", McMaster nói.
Grace Clarke, sinh viên Đại học Southampton tham gia dự án. Ảnh: University of Southampton
Anh em nào thích thiên văn mà có vài phút rảnh thì vào trang Black Hole Hunters trên Zooniverse, xem hướng dẫn rồi bắt đầu phân loại luôn. Biết đâu một trong những hố đen tiếp theo lại được tìm ra từ một chiếc laptop ở Việt Nam.
Nguồn: Space.com, University of Southampton, Zooniverse
Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI
==***==
Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay
Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
Khóa học “Thiết kế bài giảng điện tử”, Video, hoạt hình
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế
