Giấc ngủ không đối xứng là gì? Con người có thể thức và ngủ cùng một lúc không?

Nhiều loài động vật cần ngủ, ngay cả những loài sứa không có não cũng đi vào trạng thái giống như ngủ, khi mà chúng bơi và phản ứng chậm hơn với các chuyển động xung quanh. Những mối đe dọa mà động vật phải đối mặt không mất đi khi chúng ngủ. Đó là lý do tại sao một loạt loài chim và động vật có vú sở hữu giấc ngủ không đối xứng, nơi một số bộ phận của não thay phiên nghỉ ngơi trong khi phần còn lại vẫn trong trạng thái hoạt động. Và con người cũng không ngoại lệ.

Cơ chế hoạt động của giấc ngủ không đối xứng như thế nào?

Tất cả các bộ não của động vật có xương sống đều bao gồm hai bán cầu: bán cầu não phải và bán cầu não trái. Hoạt động của 2 bán cầu não thường giống nhau trong giấc ngủ toàn phần. Nhưng trong giấc ngủ không đối xứng, một bán cầu não có thể ở trạng thái ngủ sâu trong khi bán cầu còn lại ở trạng thái ngủ nhẹ hơn. Thậm chí với phiên bản giấc ngủ đơn bán cầu, một bán cầu có thể hoàn toàn tỉnh táo trong khi bán cầu kia đang chìm trong giấc ngủ sâu.

Một số ví dụ trong thế giới động vật

Ở loài cá heo mũi chai, vì là loài động vật có vú sống dưới nước nên nhịp thở của chúng được kiểm soát một cách có ý thức, chúng phải lấy không khí trên mặt biển vài phút một lần nếu không sẽ chết đuối. Khi có một chú cá heo con mới sinh, chúng phải bơi theo bầy đàn liên tục trong nhiều tuần để tránh xa các mối nguy hiểm. Vì vậy, cá heo ngủ đơn bán cầu. Điều này cho phép chúng tiếp tục bơi và thở trong khi bộ não đang nghỉ ngơi.

Quảng cáo

Tương tự, Hải cẩu có thể mất hàng tuần để kết thúc cuộc di cư trên biển. Chúng chìm vào giấc ngủ đơn bán cầu trong khi lơ lửng theo chiều ngang, giữ lỗ mũi trên mặt nước, nhắm một mắt phía trên và mở một mắt dưới nước. Điều này có thể giúp chúng cảnh giác với các mối đe dọa từ kẻ săn mồi.



Một số loài chim cũng sở hữu khả năng ngủ không đối xứng. Vịt trời ngủ thành đàn và một số con ở nằm ở ngoài rìa thường ngủ trong tư thế cảnh giác. Với đôi mắt hướng ra ngoài mở để đề phòng các mối nguy hiểm và bán cầu não tương ứng của chúng cũng hoạt động nhiều hơn.

Các loài chim khác sử dụng khả năng này khi di cư giữa không trung. Trong khi thực hiện các chuyến bay xuyên đại dương không ngừng nghỉ kéo dài tới 10 ngày, các loài chim nhỏ có thể ngủ bằng một hoặc cả hai bán cầu cùng một lúc. Nhưng sự thật chúng vẫn ngủ ít hơn 8% so với giấc ngủ khi ở trên cạn, cho thấy sức chịu đựng tuyệt vời đối với tình trạng thiếu ngủ.

So sánh giấc ngủ không đối xứng và giấc ngủ toàn phần

Hiện vẫn chưa rõ liệu giấc ngủ không đối xứng có mang lại những lợi ích giống như giấc ngủ ở cả hai bán cầu hay không và điều này khác nhau như thế nào giữa các loài. Trong một thí nghiệm, hải cẩu dựa vào giấc ngủ không đối xứng trong những trường hợp cần cảnh giác. Nhưng khi đến nơi an toàn như lên bờ, chúng chìm vào giấc ngủ toàn phần cả 2 bán cầu, điều này cho thấy giấc ngủ toàn phần giúp chúng phục hồi tốt hơn.

Quảng cáo

Trong khi đó, một số nghiên cứu cho thấy loài cá heo có thể duy trì mức độ tỉnh táo cao trong ít nhất năm ngày. Bằng cách chuyển đổi luân phiên thời gian nghỉ ngơi giữa 2 bán cầu, chúng sẽ có được vài giờ ngủ sâu ở mỗi bán cầu trong ngày. Đây có thể là lý do tại sao chỉ cần giấc ngủ đơn bán cầu đã đáp ứng đủ nhu cầu nghỉ ngơi của cá heo.

Giấc ngủ không đối xứng ở người

Đã bao giờ bạn thức dậy lờ đờ sau đêm đầu tiên ở một nơi ở mới? Một phần bộ não của bạn có thể đã ngủ qua đêm. Những cuộc nghiên cứu đã cho thấy rằng nhiều tình nguyện viên ngủ không ngon giấc trong đêm đầu tiên ở phòng thí nghiệm. Vào năm 2016, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng "hiệu ứng đêm đầu tiên" này là một phiên bản của giấc ngủ không đối xứng ở người.



Họ thấy rằng, trong đêm đầu tiên, những người tham gia trải nghiệm giấc ngủ sâu hơn ở bán cầu não phải và giấc ngủ nhẹ hơn ở bán cầu trái của họ. Khi tiếp xúc với âm thanh không thường xuyên, bán cầu não trái dễ bị kích thích hơn và tạo ra những tín hiệu cảm nhận từ môi trường. Những người tham gia thí nghiệm cũng dễ bị đánh thức hơn trong đêm đầu tiên so với khi trải qua giấc ngủ sâu ở cả hai bán cầu trong những đêm tiếp theo.

Điều này cho thấy rằng, giống như các loài động vật khác, con người cũng sử dụng giấc ngủ không đối xứng để cảnh giác, đặc biệt là trong những môi trường xa lạ. Tuy là không có nguy hiểm như các loài động vật khác nhưng dù sao đó vẫn là một cơ chế tuyệt vời.

Quảng cáo

Nguồn: TED-Ed

CHUYÊN MỤC NGHỆ THUẬT LÀM GIÀU BỀN VỮNG

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !