Macintosh Portable: Chiếc máy Mac xách tay đầu tiên vì sao thất bại thê thảm?

Tháng 9 tới đây sẽ đánh dấu tròn 34 năm kỷ niệm ngày chiếc Macintosh Portable, chiếc máy tính Mac xách tay đầu tiên của Apple được giới thiệu. Tua nhanh ba thập kỷ rưỡi, giờ MacBook là những chiếc máy tính xách tay được đánh giá tốt nhất trên thị trường. Trải qua vài bước chuyển kiến trúc, từ Motorola 68000, sang PowerPC, rồi kế đến là Intel x86 và bây giờ là Apple Silicon, dám khẳng định khoảng thời gian hơn 3 thập kỷ qua là thời điểm Apple liên tục có những thay đổi và cải tiến cho công thức tạo ra một chiếc Macbook.

Nhưng khởi nguồn cho thành công mang tên Macbook của Apple lại là một thất bại thê thảm, đúng nghĩa đen.

Macintosh, nhưng mà xách tay

Ngày 20/9/1989, giám đốc sản phẩm của Apple khi ấy là Jean-Louis Gassée đứng trên sân khấu khán phòng tại Universal City, California, giới thiệu chiếc máy Macintosh Portable trước những quan khách là nhà đầu tư của Apple. Chiếc máy trang bị pin sạc này, theo Gassée, là sản phẩm hứa hẹn mang lại sức mạnh xử lý cũng như trải nghiệm người dùng không hề thua kém mọi mẫu máy tính Macintosh để bàn.

Nhắc lại tình hình thị trường thời ấy, ra mắt Macintosh Portable là bước đi đầy logic của Apple, mà có khi còn bị coi là chậm chân so với các đối thủ cạnh tranh. Những chiếc máy xách tay chạy hệ điều hành MS-DOS lúc ấy đang thịnh hành, còn Mac thì vẫn chỉ có những cỗ máy để bàn cồng kềnh. Từng có thời điểm các nhà sản xuất được cấp quyền cài hệ điều hành Macintosh System 6 để tạo ra những chiếc máy xách tay, nhưng bị coi là xấu xí. Người dùng đòi hỏi một chiếc máy "chính chủ" của Apple, chứ không phải một cái máy "vừa đủ xách tay" như Colby Systems WalkMac chẳng hạn.



Vậy là, lựa chọn hợp lý để giới thiệu máy Mac xách tay chính là Gassée, người được đích thân John Sculley đưa vào vị trí giám đốc quản lý phát triển Macintosh, chủ tịch mảng thiết bị của Apple, thay thế cho Steve Jobs.

Cũng phải thừa nhận, màn ra mắt Macintosh Portable của Gassée là thứ độc đáo mà không phải lúc nào thế giới công nghệ cũng dám làm. Thay vì mang một chiếc máy demo lên sân khấu trình diễn, giám đốc Gassée quyết định… lắp ráp hoàn chỉnh cả chiếc máy tính xách tay mà không cần bất kỳ công cụ nào như tua vít. Toàn bộ hệ thống phần cứng được lắp ráp cố định bên trong chassis nhựa với những ngàm cố định phức tạp, không có một con ốc vít nào cả.

Laptop thời ấy quá yếu, quá đắt, hay quá nặng?

Khi Gassée lắp chiếc máy tính xách tay Macintosh Portable trên sân khấu, càng lúc cái máy càng cồng kềnh. Base nhựa ABS kích thước 35x40cm, rồi thêm chassis nhựa rất dày, và rồi có cả chuột dạng trackball kích thước lớn, bàn phím hành trình nút giống hệt bàn phím fullsize máy bàn, module màn hình LCD nặng hơn 1.3 cân. Tất cả những thứ đó còn chưa tính đến cục pin chì-axit nặng 1.3 cân nữa. Tổng cộng, chiếc máy dày 10cm.

Kết quả? Chiếc máy "xách tay" nặng gần bằng chiếc Macintosh SE đời 1987, tức là 7.2 so với 7.7 cân.



Đương nhiên so sánh như thế này là bất công, vì Macintosh SE làm gì có bàn phím và chuột như chiếc máy xách tay. Nhưng vấn đề thì vẫn tồn tại. Điều gì đã khiến những kỹ sư của Apple tạo ra một chiếc máy tính xách tay nhìn thì giống laptop nhưng nặng ngang ngửa máy bàn? Để trả lời câu hỏi này, cũng nên nhìn vào xu hướng máy tính xách tay những năm cuối thập niên 1980.

Quảng cáo

Khi ấy có ba lựa chọn cho các "doanh nhân" và những người mê máy tính cá nhân. Một là những chiếc máy cũng gập được màn hình nhưng to như cái cặp táp đựng tài liệu, lúc nào cũng phải cắm nguồn, với sức mạnh gần tiệm cận máy bàn. Thứ hai là những chiếc máy chạy pin, gọi là gọn gàng hơn nhưng cả công năng lẫn hiệu năng đều bị ảnh hưởng vì thiết kế. Thứ ba là những chiếc máy "xách tay" đúng nghĩa, mỏng nhẹ gọn gàng, đương nhiên hiệu năng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ví dụ hình minh họa của một tạp chí thời ấy mô tả hoàn hảo ba lựa chọn này:



Đối với người dùng thời điểm ấy, lựa chọn thứ hai gần như là ổn nhất, cân bằng tốt giữa cả kích thước lẫn khả năng di động. Công nghệ thời ấy chưa đủ chín để tạo ra một chiếc máy đủ gọn nhẹ nhưng lại có công năng ngang ngửa máy tính để bàn, đặc biệt là những chi tiết như ổ đĩa mềm, ổ cứng lưu trữ, và hiệu năng CPU. Cũng phải tới năm 1992, ước mơ máy tính xách tay của con người mới được thỏa mãn, và chiếc máy hiện thực hóa ước mơ ấy chính là của IBM, ThinkPad 700c.

Về phần Macintosh Portable, thứ thu hút nhất trên chiếc máy này chính là màn hình 9.8", lớn hơn cả chiếc máy Mac để bàn. Công nghệ LCD monochrome active-matrix khiến màn hình thực sự rất dễ nhìn, dù phiên bản đầu tiên hoàn toàn không có đèn nền màn hình. Và bản thân công nghệ pin axit chì, theo Apple, cũng giúp chiếc máy có thời lượng pin lên tới 10 tiếng đồng hồ, so với mặt bằng chung 2 đến 3 tiếng như những sản phẩm khác có trên thị trường.



Cũng cần nhắc lại mục tiêu của Steve Jobs trước khi chiếc máy Macintosh đầu tiên bán ra thị trường năm 1984: Đến năm 1986 phải có máy Mac bé như cuốn sách. Và dù cộng đồng thực sự hưởng ứng và theo dõi nhất cử nhất động của nhóm kỹ sư phát triển, khi chiếc máy ra mắt, nó vẫn là một thất bại về mặt doanh số.

Quảng cáo

Chỉ tồn tại trên thị trường đúng 2 năm

Chiếc máy "xách tay" nặng hơn 7 cân bán ra thị trường với giá 5.800 USD cho phiên bản không có ổ cứng lưu trữ. Có ổ cứng thì giá lên tới 7.499 USD. Chiếc máy Macintosh ra mắt năm 1984 cũng chỉ có gái 2.495 USD. Phản hồi của giới phê bình và đánh giá thiết bị công nghệ và máy tính cá nhân thời ấy thực tế cũng không tới nỗi nào.

Bruce F. Webster của tạp chí Macworld viết: "Rõ ràng nó không phải một thất bại. Trái ngược hoàn toàn, về mặt mục tiêu thiết kế, tức là tạo ra một chiếc máy Macintosh chạy pin nhỏ gọn, đấy là một thành công vang dội." Larry Magid của tờ Los Angeles Times thì cho rằng chiếc máy dùng rất thoải mái.

Vấn đề lại nằm ở chỗ, Apple tập trung chiến dịch marketing với thông điệp nhấn mạnh Macintosh Portable là một chiếc máy tính Mac thực thụ, chứ không nhấn mạnh vào khả năng di động của nó. Đến cả quảng cáo lấy bối cảnh ở sân bay cũng để hai diễn viên diễn cảnh dùng Mac Portable và laptop MS-DOS, với thông điệp tập trung vào sự dễ dàng trong thao tác và tiện lợi trong sử dụng của Macintosh Portable.

Để công bằng cho Apple, ý tưởng này thậm chí còn tham vọng hơn cả ý tưởng nhấn mạnh vào tính di động của chiếc laptop. Họ không chỉ thuyết phục người dùng chọn Mac Portable, mà còn thuyết phục người dùng mua máy tính xách tay nói chung. Và trong số những chiếc máy tính xách tay ấy, theo Apple, Mac Portable là tốt nhất cho người mới bắt đầu.

Tiếc thay tham vọng ấy không hoán đổi thành doanh số và doanh thu. Gần nửa năm sau, mùa xuân năm 1990, đã bắt đầu có những dấu hiệu chứng minh Macintosh Portable hụt hơi, và người dùng không mấy mặn mà với việc mang theo người một chiếc máy Mac nặng hơn 7 cân. Apple phải giảm giá máy từ 5.800 xuống 5.499 USD.

Một nhà phân phối máy Apple năm 1990 trả lời phỏng vấn tờ San Francisco Chronicle: "Mọi người cần một chiếc máy Mac mà họ có thể đem đi dùng mọi lúc mọi nơi. Mac Portable quá nặng để phục vụ nhu cầu đó. Tôi không bán được nhiều, và cũng chẳng mấy ai hỏi mua cái máy này." Cũng trong bài viết năm ấy của SFC, thống kê của Dataquest chỉ ra, quý đầu tiên ra mắt, Macintosh Portable chỉ bán được từ 8 đến 10 nghìn máy. Vài tháng sau, một đơn vị khảo sát thị trường khác đưa ra số liệu, mỗi tháng Apple chỉ bán được cỡ một nghìn chiếc máy Mac xách tay.



Tháng 2/1991, Macintosh Portable có bản nâng cấp màn hình có đèn nền, và được giảm giá lần nữa. Nhưng chiến lược này chỉ là bước đệm để xả kho, vì đến tháng 10 năm ấy, Macintosh Portable được cho nghỉ hưu. Thay thế cho nó không phải 1, mà là 3 chiếc máy mới: PowerBook 100, 140 và 170, được giới thiệu tại sự kiện COMDEX tổ chức ở Las Vegas. Khi ấy, COMDEX là hội chợ máy tính cá nhân lớn nhất hành tinh.

PowerBook: Sửa lại mọi sai lầm trước đó của Macintosh Portable

Thay vì làm ra một thiết kế máy tính xách tay không thỏa hiệp bất kỳ chi tiết nào, để rồi biến thành một cục tạ đúng nghĩa đen, PowerBook được các kỹ sư thiết kế theo hướng tạo ra một chiếc máy đủ dùng mọi lúc mọi nơi, mang đi đâu cũng được.

Galen Gruman của Macworld khi ấy viết: "Những chiếc máy tính notebook này không hoàn hảo, và nó sẽ không thay thế cho chiếc máy Mac để bàn. Những người dùng PowerBook sẽ phải làm quen với màn hình nhòe, phím gõ không đanh, đã thế nút còn sát lại với nhau, thời lượng pin thấp, và phải làm quen với trackball mới nữa. Nhưng mỗi chiếc PowerBook đều nặng chưa đầy 3kg, cất vừa chiếc cặp táp đựng tài liệu."



Quan trọng hơn, với cái giá 2.500 USD, PowerBook rõ ràng có cơ hội tiếp cận được nhiều người dùng tiềm năng hơn. Mọi chi tiết công năng của PowerBook đều đáp ứng tính di động và tiện dụng tốt hơn Mac Portable. Thay vì trackball đặt cạnh bàn phím, giờ nó nằm dưới bàn phím, tạo ra chỗ nghỉ cho cổ tay người dùng. Chính thiết kế này về sau được các hãng sản xuất laptop Windows học tập theo.

Kết hợp với công năng, là chiến dịch marketing tuyệt vời mang tên "What's On Your PowerBook?", định hướng chiếc laptop này tới mọi đối tượng người dùng.



Nhờ đó, chỉ trong một năm, Apple bán được 400 nghìn chiếc PowerBook, đem về cả tỷ USD doanh thu.

Lần lượt, những phiên bản PowerBook thế hệ sau được cập nhật những công nghệ đã trở thành tiêu chuẩn của thời đại, từ trackpad thay trackball, rồi cả kết nối WiFi. Dù không phải chiếc máy duy nhất tái định hướng thói quen sử dụng máy tính cá nhân từ máy bàn sang laptop, nhưng bên cạnh những cái tên kinh điển của lịch sử máy tính như ThinkPad, PowerBook cũng xứng đáng được nêu tên.



Rồi từ năm 2006, MacBook bắt đầu thay thế cho PowerBook, tiếp tục tạo ra một thương hiệu máy tính xách tay bán chạy nhất nhì thị trường cho Apple.

Thất bại của Mac Portable, biết đổ lỗi cho ai?

Đồng ý một điều, không có Macintosh Portable, thì cũng không có bước đệm và những bài học kinh nghiệm để chúng ta có MacBook ngày hôm nay. Nhưng nhìn kiểu gì thì cũng phải thừa nhận, đó là thất bại chứa đầy những bài học cho Apple. Để công bằng với Apple và các kỹ sư phát triển sản phẩm, Macintosh Portable là một chiếc máy được tạo ra đúng như định hình ban đầu, đấy là một chiếc máy tính cho mọi người làm việc mọi lúc mọi nơi, không phải đánh đổi hiệu năng chip xử lý và trải nghiệm người dùng. Tiếc thay, thời điểm ấy thị trường cần một thứ khác hẳn so với những gì Mac Portable thể hiện.



Năm 2018, cựu giám đốc Jean-Louis Gassée có một bài viết nhìn lại lịch sử của chiếc Macintosh Portable. Chính bản thân ông nói rằng, sát thời điểm chiếc máy này ra mắt, ông cho rằng nó quá cồng kềnh, và muốn hoãn ra mắt để nhờ sự trợ giúp của một tập đoàn, những nhà vô địch trong việc thu nhỏ công nghệ thiết bị điện tử, Sony:

"Tôi muốn tạm ngưng vị trí của trưởng dự án, rồi nhờ Sony hợp tác để tạo ra một chiếc máy Mac nhỏ gọn hơn rất nhiều. Nếu làm được thế thì quá là hoàn hảo. Sony vốn đã là một đối tác được Apple yêu mến, kỹ năng và tài năng thu nhỏ thiết bị công nghệ của họ, thiết kế mỹ thuật công nghiệp và chất lượng gia công là những thứ không cần phải tranh cãi. Ý tưởng này của tôi bị phản đối dữ dội, rồi có người cáo buộc ý tưởng này là chống lại người Mỹ. Lúc đấy tôi thực sự rất cáu."



Ai phản đối, Gassée không đề cập cụ thể. Nhưng có nhiều ẩn ý trong bài viết của ông nói rằng đó chính là John Scully. Đương nhiên đây chỉ là góc nhìn cá nhân của Gassée, không thể coi là 100% sự thật được. Mà cũng chưa kể, Gassée đã nổi tiếng là một vị giám đốc dành sự quan tâm đặc biệt tới cái chất mỹ thuật trong thiết kế sản phẩm, đầu óc cũng hơi nghệ sĩ. Không loại trừ khả năng ông tin rằng, một thiết kế laptop nhỏ gọn sẽ khiến "trải nghiệm Macintosh" bị ảnh hưởng nặng nề.

Dù sao đó cũng chỉ là suy đoán mà thôi. Nhưng có một điều rõ ràng là logic. Các fan của Apple, dù là ở năm 2023 hay 1989, họ cũng tạo ra cảm giác rằng Apple cứ ra món đồ gì là họ sẽ mua bằng được. Hoàn toàn có khả năng Apple cũng tin vào điều đó, hệ quả là họ tạo ra một sản phẩm không hề hợp lý ở cả kích thước lẫn trọng lượng, còn mức độ sáng tạo đột phá thì không đủ.

Tổng hợp

CHUYÊN MỤC NGHỆ THUẬT LÀM GIÀU BỀN VỮNG

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !