Oppenheimer - cha đẻ của bom nguyên tử, một bộ óc vật lý thiên tài hay kẻ hủy diệt thế giới? Đó là câu hỏi không phải nổi lên vài ngày nay bởi bộ phim vừa công chiếu mang tên ông mà thực ra, từ sau thế chiến tới giờ, người ta đặt câu hỏi về sự thật đằng sau con người này cùng những hành động vốn đã thay đổi tiến trình lịch sử loài người của chính ông. Đâu là sự thật? Bất kể anh em có coi bộ phim đó hay là chưa, bài viết này sẽ dành cho 2 nhóm anh em này.
J. Robert Oppenheimer, cho đến nay vẫn được cho là một thiên tài bí ẩn, cả về sự nghiệp lẫn cuộc đời cá nhân ông. Oppenheimer được biết tới là một nhà vật lý lý thuyết, lãnh đạo phòng thí nghiệm Dự án Manhattan, phát triển vũ khí hạt nhân cho nước Mỹ. Từ 1946 đến nay, vô số bộ phim tài liệu, phim truyền hình, game, sách, tiểu thuyết, phim điện ảnh hay thậm chí là cả âm nhạc đã được làm ra dựa trên cuộc đời, sự nghiệp và những di sản của ông.
Những năm gần đây, người ta vẫn tiếp tục nói về ông như một thiên tài bị hành hạ, dằn vặt bởi chính phát minh của mình. Điều đó thể hiện qua chính câu nói nổi tiếng của ông trong một cuộc phỏng vấn với đài NBC năm 1965 rằng "giờ đây, tôi đã trở thành thần chết, là kẻ hủy diệt thế giới." Nhưng rồi cũng có ý kiến cho rằng "Oppenheimer vẫn thích thú với vai trò là người tạo ra bom hạt nhân và chính câu chuyện đó mới ẩn chứa bi kịch."
Những luồng ý kiến này vô hình chung lại được đưa tới đỉnh điểm thảo luận những ngày qua thêm một lần nữa với sự xuất hiện của bộ phim Oppenheimer của đạo diễn Christopher Nolan. Trong đó, nhân vật chính được thủ vai bởi Cillian Murphy (anh em nào coi Peaky Blinder là thấy anh này rất quen). Bộ phim dẫn dắt chúng ta đan xen giữa những thước phim được ghi lại hồi xưa bởi Oppenheimer, những bình luận của các nhà nghiên cứu và tất nhiên là những cảnh quay ngày nay do diễn viên đóng. Câu chuyện đưa chúng ta hiểu kỹ hơn về nhà khoa học và cả dự án tuyệt mật mà ông lãnh đạo.
J. Robert Oppenheimer, cho đến nay vẫn được cho là một thiên tài bí ẩn, cả về sự nghiệp lẫn cuộc đời cá nhân ông. Oppenheimer được biết tới là một nhà vật lý lý thuyết, lãnh đạo phòng thí nghiệm Dự án Manhattan, phát triển vũ khí hạt nhân cho nước Mỹ. Từ 1946 đến nay, vô số bộ phim tài liệu, phim truyền hình, game, sách, tiểu thuyết, phim điện ảnh hay thậm chí là cả âm nhạc đã được làm ra dựa trên cuộc đời, sự nghiệp và những di sản của ông.
Những năm gần đây, người ta vẫn tiếp tục nói về ông như một thiên tài bị hành hạ, dằn vặt bởi chính phát minh của mình. Điều đó thể hiện qua chính câu nói nổi tiếng của ông trong một cuộc phỏng vấn với đài NBC năm 1965 rằng "giờ đây, tôi đã trở thành thần chết, là kẻ hủy diệt thế giới." Nhưng rồi cũng có ý kiến cho rằng "Oppenheimer vẫn thích thú với vai trò là người tạo ra bom hạt nhân và chính câu chuyện đó mới ẩn chứa bi kịch."
Những luồng ý kiến này vô hình chung lại được đưa tới đỉnh điểm thảo luận những ngày qua thêm một lần nữa với sự xuất hiện của bộ phim Oppenheimer của đạo diễn Christopher Nolan. Trong đó, nhân vật chính được thủ vai bởi Cillian Murphy (anh em nào coi Peaky Blinder là thấy anh này rất quen). Bộ phim dẫn dắt chúng ta đan xen giữa những thước phim được ghi lại hồi xưa bởi Oppenheimer, những bình luận của các nhà nghiên cứu và tất nhiên là những cảnh quay ngày nay do diễn viên đóng. Câu chuyện đưa chúng ta hiểu kỹ hơn về nhà khoa học và cả dự án tuyệt mật mà ông lãnh đạo.
Oppenheimer là ai?
Oppenheimer được sinh ra trong một gia đình gốc Do Thái ở New York vào năm 1904, theo học tại Trường Văn hóa Đạo đức Manhattan, sau đó tốt nghiệp thủ khoa tại Đại học Harvard chỉ trong vòng ba năm. Và nếu đường học vấn dễ dàng, thì cuộc sống từ thuở thiếu niên đến trưởng thành của Oppenheimer không mấy suôn sẻ.Ông được cho là phải đối mặt với các vấn đề về sức khỏe tâm thần khi theo tiếp tục theo học tại Đại học Cambridge. Ông kể lại rằng "Tôi đã phải đối đầu với chính mình" và thậm chí đã có thơi gian bị quản thúc do đã cho quả táo vào hóa chất và để nó trên bàn giảng viên. Nhưng vào thời điểm Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra vào năm 1939, Oppenheimer đã biến mình thành một nhà vật lý đáng kính tại Đại học California, Berkeley.
Theo Kai Bird, tác giả của cuốn sách tiểu sử về cuộc đời Oppenheimer từng viết rằng "Ông ấy giống như một bức tranh biếm họa về một giáo sư lập dị."
Ảnh chụp vào khoảng năm 1950, Albert Einstein (trái) và Oppenheimer (phải)
Oppenheimer từng yêu một cô bạn gái là Jean Tatlock (do Florence Pugh thủ vai trong bộ phim của Nolan), một thành viên của Đảng Cộng sản, người đã đánh thức sự quan tâm của anh ấy đối với chính trị. Theo Tổ chức Di sản Nguyên tử phi lợi nhuận Oppenheimer, "có thể đã đồng cảm với ... các mục tiêu của chủ nghĩa cộng sản" nhưng anh ấy chưa bao giờ chính thức gia nhập. Nhiều người thân, các nhân chứng, các nhà sử học và thậm chí là cả FBI sau nhiều năm điều tra đều đưa ra kết luận rằng ông chưa bao giờ tham gia đảng.
Tuy nhiên, nhiều người bạn và gia đình thân thiết nhất của ông ấy là thành viên của Đảng CS vào những thời điểm nào đó. Có thể kể tới những cái tên như anh trai của ông, Frank Oppenheimer; bạn của ông Haakon Chevalier; và vợ tương lai của anh ấy, Kitty Oppenheimer. Những mối quan hệ này được cho là sẽ khiến chính nhà vật lý đặt dấu hỏi về sự ảnh hưởng đó tới cuộc đời sau này của ông.
Tuy nhiên tất cả vẫn không thể ngăn cản Oppenheimer được tuyển dụng cho một dự án bí mật được ủy quyền bởi Tổng thống Franklin D. Roosevelt đã thu hút các nhà khoa học từ khắp nơi trên nước mỹ từ đầu 1942. Ba năm trước đó, Albert Einstein đã từng viết một lá thư cho Roosevelt cảnh báo rằng những đột phá trong phân hạch hạt nhân hứa hẹn sẽ tạo ra "những quả bom thế hệ mới cực kỳ mạnh." Hóa ra, đó chính là đích đến mà Mỹ muốn chạy đua để đạt được trước người Đức.
Quảng cáo
Vào mùa hè năm 1942, Oppenheimer đã tổ chức một loạt các hội thảo bí mật tại Berkeley, nơi các nhà vật lý hàng đầu của Hoa Kỳ đã phác thảo sơ bộ các phiên bản về một quả bom. Cũng trong dịp này, Oppenheimer bộc lộ là một bộ óc của nhà quản lý bẩm sinh. Edward Teller, một đồng nghiệp sau này sẽ làm chứng chống lại Oppenheimer cho biết: "Tôi không biết làm thế nào anh ta có thể nắm cơ sở này để chỉ đạo mọi người. Những người biết rõ về anh ấy đã thực sự ngạc nhiên."
Oppenheimer (trái) và Tướng Leslie Groves (phải) tại bãi số 0 của địa điểm thử bom hạt nhân
Tháng 9 năm 1942, Tướng Leslie Groves (do Matt Damon thủ vai trong bộ phim), một kỹ sư Quân đội, người trước đó từng giám sát việc xây dựng Lầu Năm Góc, đã tiếp quản vị trí lãnh đạo Dự án Manhattan. Groves biết xây dựng nhưng không có kiến thức về vật lý, vì vậy nhà vật lý tại Berkeley đã lọt vào mắt xanh của ông. Bird viết trong tiểu sử của nhà khoa học rằng "Oppenheimer là nhà khoa học đầu tiên mà Groves gặp trong chuyến tham quan của mình, người đã hiểu rằng việc chế tạo một quả bom nguyên tử đòi hỏi phải tìm ra các giải pháp thiết thực cho nhiều vấn đề liên ngành".
Dù vậy không ai tin được rằng tướng Groves lại chọn Oppenheimer. Một đồng nghiệp ở Berkeley thậm chí từng nhận xét rằng "Oppenheimer còn không thể điều hành một xe bán bánh hamburger". Nhưng rồi vào tháng 10 năm 1942, Groves đã chỉ định Oppenheimer là giám đốc khoa học của dự án.
Lịch sử đôi khi kỳ lạ, mình không tìm được tài liệu nói rõ nguyên nhân vì sao tướng Groves lại chọn Oppenheimer mà không phải là những tên tuổi khác. Tất nhiên, Oppenheimer đã chứng minh khả năng quản lý các nhà khoa học khác tuyệt vời và đã đưa team đạt được mục tiêu. Tuy nhiên liệu có phải tướng Groves đã nhìn thấy được điều đó ở Oppenheimer từ sớm? Và nếu đúng là như vậy, đó mới chính là yếu tố quyết định đưa người Mỹ giành chiến thắng trong cuộc đua hạt nhân. Trong khi đó, có ý kiến nói rằng người Đức đã hoàn toàn có thể có được vũ khí hạt nhân nếu như Hitler không mắc sai lầm về chuyện sử dụng người và nguồn lực.
Dự án Manhattan đã huy động hàng trăm, và cuối cùng là hàng nghìn nhà khoa học, dân thường và nhân viên Quân đội đến một cơ sở ở Los Alamos, New Mexico. Đội ngũ đó bao gồm các tên tuổi hùng hậu như Niels Bohr, Teller, Hans Bethe, Richard Feynman, Seth Neddermeyer, Robert Serber, Kenneth Bainbridge, Enrico Fermi và nhiều người khác - những con người mà học lý từ phổ thông lên đại học thì chắc chắn mỗi học sinh đều phải nghe tới tên hoặc thậm chí thuộc công thức mang tên họ. Các nhà khoa học này phải báo cáo trực tiếp với Oppenheimer, - năm đó mới 38, đang học cách điều hành một phòng thí nghiệm.
Quảng cáo
![[IMG]](https://photo2.tinhte.vn/data/attachment-files/2023/08/7096651_los_alamos_colloquium.jpeg.jpg)
Một nhóm các nhà vật lý tại hội thảo chuyên đề Los Alamos năm 1946. Oppenheimer đứng thứ ba từ trái sang ở hàng thứ hai, mặc áo khoác đen và thắt cà vạt. Các nhà khoa học khác xuất hiện trong hình ảnh bao gồm Enrico Fermi, Edward Teller và Richard Feynman, toàn tên tuổi lớn.
Phòng thí nghiệm của Oppenheimer chỉ là một phần của Dự án Manhattan. Trung tâm được cải tạo lại từ một trường nam sinh cũ ở Los Alamos. Đây là một trong ba "thành phố bí mật" được chính phủ Hoa Kỳ quản lý phục vụ cho dự án. Hai cái còn lại ở Oak Ridge, Tennessee và Hanford, Washington - chiếm phần lớn nhân lực, chi phí và quy mô công nghiệp của dự án, ước tính đã sử dụng khoảng nửa triệu người từ năm 1942 đến năm 1945. Tại Oak Ridge, uranium được tinh chế tại nhà máy lớn nhất thế giới, vốn mới được xây dựng cho mục đích đó. Ở Hanford, một khu vực rộng lớn được giải phóng mặt bằng, nhà của người dân bị san phẳng và di tản để nhường chỗ cho các lò phản ứng sản xuất plutonium. Nhà khoa học Niels Bohr từng phát biểu "Tôi đã nói với bạn rằng dự án không thể được thực hiện mà không biến cả đất nước thành một nhà máy."
Tại Los Alamos, Oppenheimer thể hiện là một nhà lãnh đạo tài năng. Người ta kể lại rằng "Ông có một giọng nói rất đặc biệt và rất nhẹ nhàng. Bạn phải lắng nghe rất cẩn thận và anh ấy có sức hút. Chính điều đó đã giữ cho phòng thí nghiệm vẫn hoạt động hiệu quả ngay cả sau khi bản thiết kế ban đầu của quả bom, được gọi là Thin Man, đã bị loại bỏ vào tháng 7 năm 1944." Cuối cùng, các nhà khoa học đã tạo ra được hai thiết kế khả thi cho một quả bom, mà họ gọi là Fat Man và Little Boy. Vào lúc 5:29 sáng ngày 16 tháng 7 năm 1945, gần ba năm làm việc, thành quả đầu tiên đã hiển hiện: vụ nổ hạt nhân đầu tiên trong lịch sử được tiến hành thành công. Với tên gọi là "thử nghệm Trinity", vụ nổ đã thắp sáng những ngọn đồi trong sa mạc New Mexico.
Nhà khoa học nổi tiếng gầy gò Oppenheimer, trong dự án còn sút cân liên tục, cho thấy phần nào áp lực mà ông và đội ngũ phải đối mặt. Các nhân chứng kể lại trong quá trình đếm ngược, anh ấy hầu như không thở. Và không chỉ riêng ông mà cả đội đều im lặng, chờ cho tới khi chính Oppenheimer thốt lên "Nó hoạt động."
Sau bài thử nghiệm, Oppenheimer hoàn toàn nhẹ nhõm hẳn: "Tôi sẽ không bao giờ quên cách anh ấy bước ra khỏi xe," nhà khoa học Isidor Isaac Rabi của Dự án Manhattan sau đó nói. "Bước đi của anh ấy giống như High Noon ... loại thanh chống này. Anh ấy đã làm được rồi." Kể từ lúc đó, người ta mới thấy được hình ảnh nhẹ nhõm hơn, lạc quan hơn của ông.
Và rồi vào ngày 6 tháng 8 năm 1945, chiếc Boeing B-29 "Enola Gay" đã chở theo và đã thả Little Boy xuống thành phố Hiroshima ở Nhật Bản. Ba ngày sau, chiếc Bockscar thả Fat Man xuống Nagasaki. Ước tính số người chết từ hai vụ đánh bom rất khác nhau, từ con số thời bấy giờ khoảng 110.000 đến ước tính sau đó gần 210.000. Vào ngày 15 tháng 8, Hoàng đế Hirohito tuyên bố Nhật Bản đầu hàng.
Tranh cãi dai dẳng về quả bom
Trong những năm ngay sau chiến tranh, quả bom nguyên tử vẫn là chủ đề quan tâm nóng bỏng của dư luận Mỹ.Vào tháng 8 năm 1946, Oppenheimer trở thành nhân vật chính trong bộ phim tài liệu dài 18 phút "Atomic Power", một phần của loạt phim "The March of Time" do tạp chí Time sản xuất. Đây cũng đánh dấu lần đầu tiên Oppenheimer xuất hiện trên màn ảnh rộng. Trong bộ phim, Oppenheimer (một trong một số nhân vật tham gia bộ phim, cùng với các tên tuổi khác như Einstein, Groves và Rabi) đã kể lại lại một cảm giác lo lắng chờ đợi vụ nổ tại Trinity cùng với các cộng sự. Ông kể lại rằng lúc đó, Rubi, một đồng nghiệp trong nhóm nghiên cứu đã trấn an lãnh đạo của mình rằng "Nó sẽ hoạt động tốt thôi, Robert. Và tôi chắc chắn rằng chúng ta sẽ không bao giờ hối tiếc về điều đó."
Trên thực tế, Oppenheimer trước đó đã nói lời xin lỗi. Vào tháng 10 năm 1945, ông ấy đã nói với Tổng thống Harry S. Truman rằng "Ngài Tổng thống, tôi cảm thấy tay mình toàn máu."
Chính câu nói này cùng với bộ phim tài liệu đã bắt đầu thay đổi làn sóng dư luận. Người ta bắt đầu nói nhiều hơn tới sự khủng khiếp của quả bom. Ba tuần sau khi "Atomic Power" được phát hành, hàng loạt bài báo, các đoạn tin tức, rồi cả cuốn cuốn sách "Hiroshima" của John Hersey xuất hiện trên tờ New Yorker, đã lần đầu tiên đánh thức đại chúng Mỹ trước sự khủng khiếp của quả bom.
Có ý kiến cho rằng điều này khiến Truman và các quan chức lo lắng trước dư luận. Cựu Bộ trưởng Chiến tranh Henry Stimson đã phải đưa ra lập luận bảo vệ việc sử dụng bom trong một bài báo trên tạp chí Harper xuất bản vào tháng 2 năm 1947. Trong đó nói rằng quyết định sử dụng quả bom đã được cân nhắc kỹ lưỡng trong sự khôn ngoan, rằng quả bom đã ngăn chặn một cuộc xâm lược trên bộ của Đồng minh vào Nhật Bản vốn có thể gây ra "hơn một triệu thương vong chỉ riêng cho các lực lượng Mỹ."
Bird nhận định rằng "Bài báo đó thực sự đã tạo ra lịch sử cho hầu hết người Mỹ cho thế hệ tiếp theo. Và câu chuyện là, 'Ồ, đó là một quyết định khó khăn. Nó thật khủng khiếp. Nhưng nó là cần thiết, và nó có lẽ đã cứu sống một triệu người Mỹ.'"
Ba tháng sau bài báo của Stimson, bộ phim lớn đầu tiên của Hollywood về quả bom với tựa đề The Beginning or the End chính thức ra mắt khán giả. Bộ phim ban đầu được các nhà khoa học nguyên tử kỳ vọng sẽ sẽ là một cách để giáo dục công chúng về sự nguy hiểm của chiến tranh hạt nhân.
Có thông tin nói rằng bộ phim đã được kiểm duyệt và có vài đoạn phải quay lại theo lệnh của Groves và Truman. Được đạo diễn bởi Norman Taurog, bộ phim được Truman xem trọng bởi nó gần như là bộ phim đầu tiên cung cấp thông tin đầy đủ về quả bom và toàn bộ câu chuyện của nó trước công chúng. Trong phim, người ta nói rằng quân đội Mỹ đã thả tờ rơi cảnh báo về quả bom nguyên tử ở Hiroshima và Enola Gay đã bị tên lửa phòng không của Nhật Bản tấn công trong quá trình ném bom. Giống như bài báo của Stimson, nó mô tả Truman cẩn thận làm việc thông qua quyết định thả bom trước khi đến thời điểm then chốt. Cũng trong bộ phim, Oppenheimer được miêu tả là một người "không có mục tiêu và lẽ sống".
Điều trần và sụp đổ
Ảnh trong phim, Oppenheimer, đang đi qua một đám đông các ký giả. Oppenheimer bắt đầu lên tiếng công khai về sự nguy hiểm của chiến tranh hạt nhân ngay sau khi chiến tranh kết thúc.
Gần như ngay lập tức sau bộ phim trên, Oppenheimer bắt đầu lên tiếng công khai về sự nguy hiểm của chiến tranh hạt nhân ngay cả khi ông vẫn đang là nhà tư vấn vũ khí hạt nhân cho chính phủ Hoa Kỳ. Vào tháng 11 năm 1945, anh ấy đã nói với khán giả ở Philadelphia rằng quả bom là "theo tất cả các tiêu chuẩn của thế giới mà chúng ta đã trưởng thành trong đó ... một điều xấu xa." Ông đã trả lời các cuộc phỏng vấn trên truyền hình để làm sáng tỏ rõ ràng nguy cơ chiến tranh hạt nhân.
Năm 1949, với tư cách là người đứng đầu ủy ban cố vấn cho Ủy ban Năng lượng Nguyên tử (AEC) mới được thành lập, ông đã đưa ra một báo cáo cảnh báo chống lại việc phát triển bom hydro - một vũ khí nhiệt hạch mạnh hơn bom Trinity, Hiroshima hoặc Nagasaki - được khởi xướng bởi nhà khoa học từng là đồng nghiệp của ông trong Dự án Manhattan là Teller. Oppenheimer cho rằng "Đó là một siêu bom có thể trở thành vũ khí diệt chủng. Một siêu bom không bao giờ nên được sản xuất." Vào năm 1953, ông đã có một bài phát biểu, trong đó ông đưa ra hình ảnh Hoa Kỳ và Liên Xô có khả năng xung đột hạt nhân như "hai con bọ cạp trong một cái chai, con này có khả năng giết con kia, đồng thời cũng chính là khả năng kết thúc tính mạng của chính mình."
Người ta cho rằng những lời cảnh báo thẳng thắn của Oppenheimer đã khiến ông ta rơi vào tầm ngắm. Vào tháng 12 năm 1953, trong bối cảnh nghi ngờ có điệp viên Liên Xô trong cấp cao nhất của chính phủ, Chủ tịch AEC Lewis Strauss, đã gọi Oppenheimer vào văn phòng của mình và nói với anh ta rằng đặc quyền được giữ tuyệt mật thông tin của ông đã bị thu hồi. Oppenheimer tất nhiên phản đối và cuối cùng đã dẫn tới việc ông phải tham gia một phiên điều trần để giải quyết vấn đề.
Ảnh chụp 1946 của Oppenheimer
Buổi điều trần kéo dài một tháng, bắt đầu vào ngày 12 tháng 4 năm 1954, đã chụp công khai cuộc đời từ lúc trưởng thành của Oppenheimer. Mọi vi phạm lớn nhỏ đã bị mang ra ánh sáng xem xét kỹ lưỡng. Nội dung chính trong các cáo buộc chống lại Oppenheimer bao gồm tình bạn thân thiết của anh ta với Chevalier, một học giả văn học Pháp tại Berkeley, đồng thời là một người Cộng sản mà nhà vật lý đã từng bảo vệ khi người đó bị buộc tội. Một phần lớn khác của cáo buộc xoay quanh sự phản đối của Oppenheimer đối với bom hydro của Teller.
Oppenheimer bị cho là đã hoảng loạn dưới sự thẩm vấn từ luật sư Roger Robb của AEC. Thậm chí trong một câu hỏi, Oppenheimer đã giải thích lý do bao che cho Chevalier bằng cách thừa nhận rằng: "Tôi là một thằng ngốc." Khi được hỏi về các vấn đề cá nhân, bao gồm cả việc từng qua đêm với vị người tình cộng sản của mình, Tatlock, vào mùa hè năm 1943, khi anh ta đang làm việc tại Los Alamos, sáu tháng trước khi cô ấy chết vì tự tử vào năm 1944. Tại sao anh ấy phải gặp cô ấy? Ủy ban đã hỏi và câu trả lời ra "Bởi vì cô ấy vẫn còn yêu tôi,".
Vào ngày 27 tháng 5, hội đồng giám sát các phiên điều trần đã bỏ phiếu, đi tới phán quyết không phục hồi giấy phép an ninh của Oppenheimer. Một vị trong đó còn cho rằng học vị Tiến sĩ của Oppenheimer là vết nhơ của đất nước. Với phán quyết này, quan hệ của ông và chính phủ đã hoàn toàn chấm dứt. Ông trở lại Princeton, New Jersey, nơi ông từng là giám đốc của Viện Nghiên cứu Cao cấp từ năm 1947. Rabi, người cộng sự cũ kể rằng các phiên điều trần đã phá nát Oppenheimer. Có lúc, Rabi đã an ủi Oppenheimer rằng có khi ông sẽ được chào đón ở nước ngoài. Câu trả lời của ông, sau làn nước mắt rằng "Chết tiệt, tôi lỡ yêu đất nước này rồi!."
Khi nói về phiên điều trần, Oppenheimer tâm sự "Tôi nghĩ đây là một tai nạn lớn, giống như một vụ tai nạn tàu hỏa hoặc sự sụp đổ của một tòa nhà. Nó không có liên hệ nào với cuộc sống của tôi. Tôi chỉ tình cờ ở đó."
Tuy nhiên, kết quả của phiên điều trần đã thay đổi hình dung của công chúng về con người ông. Nhiều nhà báo, nhà làm phim và cả nghệ sĩ đã tiếp tục khai thác thông tin từ các phiên điều trần như một ấn phẩm của họ. Năm 1964, nhà viết kịch người Đức Heinar Kipphardt đã dựa vào các phiên điều trần để tạo ra In the Matter of J. Robert Oppenheimer - vở kịch mà trong một lần trả lời phỏng vấn với Washington Post, Oppenheimer đã nói rằng "Toàn bộ điều chết tiệt đó là một trò hề, và những người này đang cố gắng tạo ra một bi kịch từ nó."
Tổng thống Lyndon B. Johnson trao tặng Oppenheimer (trái) Giải thưởng Enrico Fermi năm 1963.
Mãi đến sau này, trong nỗ lực phục hồi hình ảnh cho Oppenheimer, Tổng thống Lyndon B. Johnson đã trao cho ông Giải thưởng Enrico Fermi, vinh dự cao nhất của AEC, vào năm 1963. Tuy nhiên, danh tiếng của ông sẽ không bao giờ còn được như ban đầu. Ông đã sống những ngày còn lại của mình ở Princeton, nơi ông giữ công việc của mình tại Viện Nghiên cứu Cao cấp cho đến năm 1966, và qua đời vì bệnh ung thư ở đó vào tháng 2 năm 1967. Như tờ New York Times đã viết trong cáo phó của mình, "Người đàn ông phức tạp khó hiểu này dù sao cũng không bao giờ hoàn toàn thành công trong việc xua tan những nghi ngờ về hành vi của mình."
Mãi tận tới đến 12/2022, Bộ Năng lượng mới quyết định hủy kết luận năm 1954 của ủy ban AEC và phục hồi lại "giấy phép bảo mật thông tin cho Oppenheimer." Bộ trưởng Năng lượng Jennifer Granholm cho biết rằng: "Oppenheimer chiếm vai trò trung tâm trong lịch sử của chúng ta trong việc lãnh đạo các nỗ lực nguyên tử của quốc gia trong Thế chiến II và gieo hạt giống cho các phòng thí nghiệm quốc gia của Bộ Năng lượng. Khi thời gian trôi qua, nhiều bằng chứng đã được đưa ra ánh sáng về sự thiên vị và không công bằng của quá trình điều trần mà Tiến sĩ. Oppenheimer đã phải chịu, trong khi bằng chứng về lòng trung thành và tình yêu đất nước của anh ấy ngày càng được khẳng định thêm."
Oppenheimer và cuộc đời mãi mãi bí ẩn
Trong hơn 50 năm kể từ khi Oppenheimer qua đời, văn hóa đại chúng luôn có vô số những cách tiếp cận tới cuộc đời của ông. Một bộ phim tài liệu đoạt giải Peabody năm 1981 mang tên The Day After Trinity đã tập trung vào sự hối tiếc của ông về vai trò của mình trong việc chế tạo quả bom. Ngược lại, bộ phim truyền hình ngắn "Oppenheimer" của BBC năm 1980 đã có một cách tiếp cận mỏng manh, lặng lẽ lôi cuốn và quan tâm nhiều hơn đến câu hỏi về mối quan hệ cộng sản của Oppenheimer và sự suy sụp hình ảnh của ông.Có ý kiến cho rằng càng về sau, chủ đề Oppenheimer ngày càng bị khai thác một cách lố bịch, thường người ta sẽ không quan tâm tới phương diện tâm lý của ông, cuộc sống của ông và gán ghép, thêu dệt thêm những tình tiết, câu thoại vốn dĩ không hề là của ông.
Điển hình như trong bộ phim về Dự án Manhattan mang tựa đề Fat Man và Little Boy của đạo diễn Roland Joffé, toàn dàn diễn viên hạng A với Paul Newman trong vai Groves, John Cusack trong vai một nhà khoa học hư cấu của Dự án Manhattan (lấy cảm hứng từ Oppenheimer), Laura Dern trong vai bạn gái của nhà khoa học nhưng cuối cùng vẫn thất bại. Trong phim có cảnh lúc Cusack cầu hôn Dern, ông đã nói "Naked, đó chẳng phải là một từ ngữ đẹp hay sao?"
Trong chương trình truyền hình khác mang tựa đề"Manhattan", kéo dài tận hai mùa vào năm 2014 và 2015, Daniel London đã đóng vai Oppenheimer khi đã biến thành một người đàn ông đã thất bại, nhưng người ta có biết rằng tài liệu tham khảo duy nhất của nam diễn viên cho nhân vật là cuộc phỏng vấn nổi tiếng "Tôi đã trở thành thần chết" của Oppenheimer. Oppenheimer trong bộ phim được xây dựng là một người chỉ lo cho bản thân hơn là thành công của dự án, trong khi Oppenheimer thực sự của những năm Los Alamos là một quả bóng năng lượng nhanh nhẹn, hướng dẫn nỗ lực phức tạp hướng tới hoàn thành nhờ cảm giác nhạy bén của anh ấy đối với những thách thức mà các nhà khoa học đồng nghiệp của anh ấy phải đối mặt.
Vậy còn Oppenheimer của Nolan này thì sao?
Mình cũng có coi qua Oppenheimer vừa được chiếu và đó cũng chính là động lực để mình ngâm cứu tìm thông tin viết bài này. Bộ phim được Bird và đạo diện cùng nhau phát triển nội dung.
Bird nói rằng "Không giống như các Oppenheimer khác gần đây, bộ phim kể lại gần như các dấu mốc trong cuộc đời của Oppenheimer và không né tránh các câu hỏi đạo đức của quả bom. Nolan bao quát một cách rất khéo léo cuộc tranh luận giữa các nhà vật lý về việc liệu quả bom có cần thiết hay không và cả việc Oppenheimer nói về Hiroshima rằng quả bom đã được sử dụng trên một kẻ thù hầu như đã bị đánh bại. Những người không biết gì về Oppenheimer sẽ nghĩ rằng họ sẽ xem một bộ phim về cha đẻ của bom nguyên tử. Tuy nhiên cái họ sẽ xem chính là nhìn thấy nhân vật bí ẩn này và một câu chuyện tiểu sử bí ẩn sâu sắc của ông."
Theo Smithsonianmag, sự hiểu biết của đại chúng về Oppenheimer và Dự án Manhattan đã không thay đổi đáng kể kể từ bài báo Harper năm 1947 của Stimson. Rốt cuộc, ý thức về lịch sử của hầu hết mọi người không đến từ bài học trong sách giao khoa hoặc những cuốn tiểu sử được nghiên cứu kỹ lưỡng mà là những bộ phim. Thật vậy, dù bất cứ bộ phim nào, tiếp cận theo hướng nào đối với Oppenheimer, thì câu chuyện của nó mà chúng ta nên rút ra có lẽ chỉ nên là sự khủng khiếp của chiến tranh, của những loại vũ khí hủy diệt và xa hơn, là tình yêu khoa học, tình yêu đất nước của mỗi người dân ở đó. Vậy thôi ha, cám ơn anh em đã đọc bài!
Tham khảo 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
CHUYÊN MỤC NGHỆ THUẬT LÀM GIÀU BỀN VỮNG
Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI 
==***==
Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP 
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán 
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay. 
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp 
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu 
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ 
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel 
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio 
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP 
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍 
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng 
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử 
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công 
==***== Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột 
Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế
Topics: Công nghệ mới
