Tại sao người có lý trí vẫn hay mê tín?

Nếu ai đã từng theo dõi môn thể thao đua xe hai bánh khi Valentino Rossi còn thi đấu chắc sẽ không lạ với việc mỗi khi lên xe để chạy, Rossi luôn thực hiện một số hành vi có thể gọi là khá kỳ lạ đối với nhiều người trong chúng ta, chẳng hạn như cúi gập người xuống, cầm vào gác chân của xe và nói gì đó, sau đó khi lên xe rồi thì tay đua huyền thoại này chỉnh bộ giáp đua của mình ở những vị trí khá nhạy cảm. Tay đua người Ý làm điều đó lặp đi lặp lại trong suốt 26 năm sự nghiệp của mình. Khi được hỏi tại sao lại làm như vậy, Rossi trả lời rằng anh là một người khá mê tín cho dù ở khía cạnh của một tay đua, Rossi là một người vô cùng lý trí và thông minh. Không chỉ với Rossi, chúng ta còn gặp rất nhiều thủ tục hay nghi thức lạ lùng của nhiều vận động viên thể thao khác. Nghi thức của Rossi chính là một ví dụ về mê tín, một thủ tục kết nối một số hành động hoặc vật thể với kết quả không liên quan mà không dựa vào bất kỳ nền tảng lý trí hoặc bằng chứng nào cả. Sự mê tín thường xoay quanh niềm tin rằng một vật, một người, hoặc một tình huống nào đó có sức mạnh ma thuật có thể khiến điều tốt hoặc điều xấu xảy ra.

Khác với suy nghĩ thông thường của nhiều người trong chúng ta, sự mê tín vẫn tồn tại cho đến ngày nay, đôi khi ngay cả ở những người có vẻ lý trí nhất, bất chấp khả năng hiểu biết mạnh mẽ về thế giới xung quanh của chúng ta. Một số ý kiến còn đi xa hơn khi cho rằng về cơ bản thì tất cả chúng ta đều mê tín.
Một nghiên cứu tâm lý học được công bố gần đây cho thấy có rất ít người hoàn toàn không có niềm tin hoặc không thực hành mê tín. Vậy tại sao chúng ta vẫn mê tín, mặc dù điều đó rõ ràng là phi lý và có thể khiến chúng ta lạc lối? Hóa ra mê tín có thể mang lại những lợi ích tâm lý nhất định.

Một lý do là việc mê tín có thể làm giảm căng thẳng. Trong một nghiên cứu năm 2018 của các nhà nghiên cứu tại Đại học Singapore, một nhóm trong số 114 người tham gia được chỉ định ngẫu nhiên để hoàn thành một nhiệm vụ căng thẳng, đó là một cuộc phỏng vấn và một bài toán tính nhẩm được thực hiện trước hai giám khảo, hoặc một nhiệm vụ không căng thẳng. Một số người tham gia nhận được một cây viết mà họ được cho biết là đã mang lại may mắn cho những người khác, trong khi những người khác nhận được một chiếc bút mà không có bất kỳ lời bình luận nào tương tự như vậy. Những người có cây viết "may mắn" ít lo lắng hơn và đánh giá hiệu suất của bản thân một cách tích cực hơn.


Lợi ích của sự mê tín có thể không chỉ là sự thoải mái về mặt cảm xúc: Năm 2010, các nhà tâm lý học tại Đại học Cologne phát hiện ra rằng việc khơi dậy những mê tín liên quan đến vận may, bằng cách nói với những người tham gia những cụm từ như "Chúc may mắn" hoặc cho họ một "lá bùa may mắn" đã cải thiện đáng kể hiệu suất trong nhiều hoạt động như chơi gôn, vận động khéo léo, trò chơi trí nhớ và câu đố đảo chữ.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những người tham gia đã làm tốt hơn khi có sự mê tín vì họ cảm thấy tự tin hơn vào năng lực bản thân, vào niềm tin vào khả năng đạt được mục tiêu của mình. Những người tham gia được nghe những lời nói mang tính mê tín cho thấy họ có cảm giác tự tin vào năng lực bản thân cao hơn so với nhóm đối chứng.


Niềm tin mê tín cũng có thể khuếch đại tác dụng của hiệu ứng giả dược. Một nghiên cứu năm 2021 đã đưa ra giả thuyết rằng những người mê tín hơn sẽ nhận được lợi ích lớn hơn từ việc điều trị bằng giả dược trong một nhiệm vụ ghi nhớ. Các tác giả đã chia 104 người tham gia thành nhóm giả dược và nhóm đối chứng. Sau khi đánh giá xu hướng mê tín của mọi người, họ đưa cho những người tham gia nhóm giả dược một loại nước màu và nói với họ rằng nó giúp tăng cường trí nhớ. Những người cực kỳ mê tín uống loại thuốc tăng cường trí nhớ này đã nhớ lại nhiều từ hơn những người ít mê tín hơn. Và điều ngược lại cũng đúng với những người trong nhóm kiểm soát, những người uống một ly nước thường. Mặc dù mê tín không có sức mạnh ma thuật, nhưng tác động tâm lý của việc tin vào chúng có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả.

Tuy nhiên, sự mê tín cũng đi kèm với cái giá của nó. Cho dù bạn tránh đi dưới dây phơi áo quần, gõ gỗ để cầu may, tránh làm bể gương, không quét nhà trong ngày Tết, tất cả những hành động đó đều cần có thời gian, suy nghĩ và nỗ lực. Và những hành động này có thể không được đền đáp. Tại sao ngay từ đầu người ta lại chấp nhận sự đánh đổi bất lợi như vậy?

Một phân tích được công bố năm 2007 trên tạp chí Human Nature cho thấy rằng mê tín là kết quả tất yếu của việc con người sử dụng cái gọi là chiến lược học tập thích ứng. Loài người chúng ta học hỏi bằng cách quan sát thế giới, xác định các mô hình và điều chỉnh niềm tin cho phù hợp. Tuy nhiên, chúng ta cần các quy tắc để phân biệt giữa mô hình có thực trên thực tại và sự ngẫu nhiên. Những quy tắc đó phải tính đến cả cái giá phải trả của việc nhận định sai lầm cái này gây ra cái kia (bản chất của mê tín) và cái giá của việc không nhận ra một mối quan hệ thực sự tồn tại.

Quảng cáo

Trong khi mê tín bao gồm những cách giải thích sai lầm và những nghi lễ lãng phí, việc không nhận ra nguyên nhân và kết quả thực sự - chẳng hạn như không nhận ra rằng một loại cây nào đó có độc hoặc một loại đám mây báo trước thời tiết nguy hiểm - có thể dẫn đến một cái giá thậm chí còn cao hơn. Khi cân bằng rủi ro của cả hai loại sai sót, mọi người đôi khi có xu hướng đánh giá sai một tình huống.

Một nghiên cứu được công bố năm 2009 tìm hiểu các điều kiện mà sự mê tín có ích cho sự sống còn. Các nhà nghiên cứu nhận thấy, khi đưa ra quyết định trong những môi trường không chắc chắn, việc hình thành các mối liên kết nguyên nhân và kết quả không chính xác có thể có lợi. Điều này đặc biệt đúng khi rủi ro từ việc bỏ qua một mối đe dọa thực sự cao hơn nhiều so với rủi ro từ việc cảnh báo sai. Ngay cả khi tiếng xào xạc của bụi cây thường là do gió, nhưng nếu đôi khi đó là tiếng sư tử thì tốt hơn nên hành động như thể mọi tiếng động đáng ngờ đều đe dọa đến tính mạng.


Mặt khác, khi hành động mê tín tương đối tốn kém thì lợi ích của việc giữ những niềm tin này có thể không còn nữa. Trong cuộc sống hiện đại, chúng ta hiếm khi phải đối mặt với những tình huống sinh tồn nguy hiểm, và khoa học và công nghệ cung cấp những phương tiện mạnh mẽ để giải thích và tác động đến các sự kiện, khiến sự mê tín không còn nhiều ý nghĩa.

Nhưng những điều mê tín có thể còn lâu mới phai nhạt nếu chúng tiếp tục mang lại sự thoải mái và giảm bớt căng thẳng cho những người thực hành chúng, ngay cả khi chúng không mang lại lợi ích rõ ràng nào. Những niềm tin này có thể tồn tại lâu dài bởi vì nhiều người học được điều gì đó từ cha mẹ mình và con cái họ học điều đó từ chính họ. Đó là một điều khó có thể biến mất trong một thời gian dài nữa.

Theo SA.

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !