Thêm 1 bước tiến trong việc giải mã Aphantasia - chứng 'không tưởng tượng ra hình ảnh'

Hai năm trước khi đi tham dự 1 buổi hội thảo khoa học, bà Sarah Shomstein, giáo sư khoa Thần kinh nhận thức, công tác tại Viện khoa học thần kinh và Viện trí não của trường ĐH Khoa học & Nghệ thuật Columbian (Washington DC, Mỹ) mới biết là mình bị mắc một đặc điểm hiếm gặp, gọi là Aphantasia - chứng thiếu khả năng tưởng tượng ra hình ảnh.

Trong buổi hội thảo đó, người diễn thuyết mời mọi người tham gia cùng nhắm mắt lại, rồi tưởng tượng ra một trái táo (trái pom). Sau khi tưởng tượng xong, người diễn thuyế yêu cầu mọi người mở mắt ra và mô tả lại mức độ rõ ràng của trái táo mà họ nhìn thấy được trong đầu mình.

"Nhìn thấy ư?" Sarah Shomstein nói là bà không nhìn thấy trái táo nào hết. Bà có thể tưởng tượng ra màu sắc, mùi vị, mùi thơm, những đặc điểm của 1 trái táo, nhưng bà không thể thấy một trái táo nào trong đầu khi tưởng tượng về nó, "Tất cả chỉ là một màu đen", bà nói. Trong khi đó mọi người xung quanh đều nhìn thấy trái táo mà họ tưởng tượng ra, có người thấy mờ mờ, có người thấy rất rõ ràng.

Kể từ đó, Sarah Shomstein mới biết rằng bà bị aphantasia - sự thiếu hụt khả năng tưởng tượng ra hình ảnh trong não bộ. Chứng này đã được mô tả từ 140 năm trước, nhưng thuật ngữ Aphantasia chỉ mới được đưa ra từ năm 2015 tới nay. Ước tính, trên thế giới chỉ có khoảng 1 - 4% bị mắc chứng thiếu khả năng tưởng tượng này.

Hiện tại, các nhà khoa học nói rằng aphantasia không phải là một chứng rối loạn, cũng không phải là bệnh lý hoặc khuyết tật, mà họ gọi aphantasia là đặc điểm cá nhân, giống như bạn thuận tay trái hay tay phải. Aphantasia tạo ra sự khác biệt khi bạn tưởng tượng thế giới bên ngoài.

Những nghiên cứu khoa học ban đầu cho thấy người bị aphantasia có sự khác biệt trong cách kết nối các vùng não chịu trách nhiệm thị giác và trí nhớ. Những người bị aphantasia vẫn ngủ nằm mơ bình thường, vẫn nhớ được gương mặt của người khác, tức là não bộ của họ lưu trữ thông tin bình thường, chỉ là họ không thể chủ động trích xuất các dữ liệu đó khi cần hình dung ra một vật cụ thể.

Trái ngược với chứng aphantasia là hyperphantasia, chứng siêu tưởng. Người hyperphantasia có khả năng siêu tưởng, họ có thể hình dung trong đầu ra một vật thể hết sức chân thực, hệt như đang nhìn thứ đó bằng 2 mắt.

Bà Nadine Dijkstra, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ngành thần kinh nhận thức tại trường ĐH London, nói rằng khi thực sự đào sâu nghiên cứu các chứng aphantasia, hyperphantasia, và nhiều chứng (về sự tưởng tượng) khác, mới thấy là những gì mà họ cảm thấy (người bị các chứng đó) khác xa những gì chúng ta cảm nhận.

Nadine Dijkstra nói: Khi chúng ta nhìn thấy một vật trước mặt, chúng ta nhìn thấy hình ảnh của nó. Sóng điện sẽ đi vào 2 mắt, chuyển thành tín hiệu thần kinh và truyền tới sau não, nơi vỏ não thị giác xử lý hình ảnh. Sau đó, thông tin tiếp tục được đưa ra trước não, đối chiếu với vùng trí nhớ, nơi lưu trữ những gì chúng ta đã biết. Kết quả là não bộ sẽ báo cho chúng ta biết đang nhìn thấy 1 con mèo hay là 1 ly cà phê.

Trong khi đó tưởng tượng là làm ngược lại quá trình trên. Bạn đã biết thứ bạn muốn tưởng tượng ra là gì, ví dụ 1 con mèo. Não sẽ dò tìm hình ảnh con mèo đã lưu trong bộ nhớ, sau khi chuyển tín hiệu cho võ não thị giá, nơi hình ảnh con mèo sẽ được phác thảo ra.

Đầu những năm 2000, nhà thần kinh học Adam Zeman, làm việc tại trường ĐH Exeter, từng khám cho 1 bệnh nhân 65 tuổi. Người bệnh kể rằng ông mới được phẫu thuật tim, tuy nhiên sau khi mổ xong, ông ta mất đi khả năng tưởng tượng hình ảnh trong đầu. Trước khi mổ tim, ông ấy có thể hình dung ra nhân vật và khung ảnh khi đọc tiểu thuyết, nhưng giờ thì không. Thậm chí, ông ấy không thể tìm được đồ vật bị thất lạc vì không thể tưởng tượng ra hình dáng của nó.

Adam Zeman cho bệnh nhân chụp fMRI (chụp cộng hưởng từ chức năng). Adam cho bệnh nhân coi hình các diễn viên nổi tiếng, rồi yêu cầu ông ta liên tưởng lại. Kết quả fMRI cho thấy vùng vỏ não thị giác của bệnh nhân chỉ sáng lên khi coi hình ảnh, còn lúc tưởng tượng thì không có phản ứng. Tức là bệnh nhân đã bị mất khi khả năng liên tưởng hình ảnh sau ca phẫu thuật tim.

Sau khi giáo sư Adam Zeman đăng tải "ca bệnh" hiếm gặp đó trên tạp chí Discover, có hơn 20 người đã liên hệ với ông, nói rằng họ cũng bị mắc chứng tương tự bệnh nhân 65t kia. Chỉ khác là họ không bị mất khả năng tưởng tượng sau khi mổ tim, mà bẩm sinh là họ không có khả năng tưởng tượng ra hình ảnh.

Quảng cáo

Năm 2015, giáo sư Adam Zeman đã tham khảo ý kiến của một người bạn để tìm ra thuật ngữ nhằm đặt tên cho đặc điểm kể trên. Người bạn của ông đề xuất dùng từ Phantasia trong tiếng Hy Lạp cổ đại, nghĩa là "con mắt của tâm trí". Từ đó thuật ngữ Aphantasia ra đời để chỉ chứng thiếu hụt khả năng tưởng tượng ra hình ảnh. Sau khi tờ The New York Times đăng bài về chứng aphantasia, có tới hơn 17.000 người liên hệ giáo sư Adam Zeman, nói là họ đang bị chứng đó.

Tuy biết rằng chứng aphantasia có tồn tại, nhưng rất khó khăn để các nhà khoa học có thể mô tả chính xác làm sao người bị chứng này cảm nhận thế giới khi họ gặp hạn chế tưởng tượng sự vật. Nhiều năm trước, các nghiên cứu tập trung chứng minh Aphantasia có tồn tại.

Năm 2015, sau khi thuật ngữ aphantasia ra đời, các nhà khoa học ở trường ĐH New South Wales (Úc), đã thiết kế ra các bài kiểm tra nhằm chứng minh chứng aphantasia có tồn tại. Bài kiểm tra gồm 1 bài thử để kiểm tra khả năng ghi nhớ hình ảnh của não bộ, 1 bài thử khác đo mồ hôi và phản ứng của đồng tử khi não bộ tưởng tượng hình ảnh trong đầu. Báo cáo cho thấy dường như có khác biệt trong sự trải nghiệm của các tình nguyện viên.

Cornelia McCormick, giáo sư nghiên cứu trí nhớ tại trường ĐH Bonn của Đức, từng thử nghiệm quét não bộ của các tình nguyện viên, một nhóm bị aphantasia và một nhóm không bị.

Kết quả cho thấy những người bị aphantasia có vùng "kí ức tự truyện" (nằm trong hồi hải mã) nhỏ hơn và hoạt động yếu hơn những người bình thường. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy vùng vỏ não thị giác của những người bị aphantasia hoạt động mạnh hơn người bình thường. McCormick suy luận rằng vỏ não thị giác hoạt động mạnh hơn làm ức chế khả năng truy xuất hình ảnh trong bộ nhớ khi não họ cần tưởng tượng ra sự vật.

Paolo Bartolomeo, nhà thần kinh học tại Viện Não Paris, Pháp, cho biết: Não của họ vẫn truy cập được thông tin hình ảnh, nhưng bằng cách nào đó, họ không thể chủ động truy xuất thông tin đó khi cần. Giả thiết đó phù hợp để giải thích vì sao những người bị chứng aphantasia vẫn có thể nhớ được gương mặt và hình dạng đồ vật, nhiều người vẫn ngủ thấy mơ bình thường.

Quảng cáo

Giáo sư Adam Zeman nói: Họ biết hình ảnh khi mơ thấy như thế nào. Nhưng bằng cách nào đó, họ không thể chủ động hình dung lại hình ảnh đó khi muốn.

Các nghiên cứu cho thấy những người bị aphantasia cũng có cảm nhận cá nhân khác nhau. Có người không thể tưởng tượng ra hình ảnh và âm thanh, có người thì lại có trí nhớ rất tốt. Có thường thường thấy các hình ảnh vô tình lóe lên. Có người mơ thấy rõ ràng, nhưng có người không thể. Đa số là những ca bị aphantasia bẩm sinh.

Các nhà khoa học đều đồng ý rằng aphantasia không phải là bệnh lý. Những người bị aphantasia không hề bị khó khăn khi đi lại, không mất khả năng xác định phương hướng. Khi Paolo Bartolomeo hỏi một người làm sao mô tả chính xác một đồ vật hoặc gương mặt một người khi bị chứng aphantasia, họ trả lời rằng "Tôi chỉ biết thôi". Có nghĩa aphantasia chỉ là một biến thể của bộ não bình thường, không phải là chứng bệnh.

Mặt khác, aphantasia không ảnh hưởng tới khả năng sáng tạo. Nhiều người bị aphantasia vẫn làm rất giỏi lĩnh vực nghệ thuật, ví dụ như họa sĩ, nhạc sĩ. Thậm chí giáo sư Sarah Shomstein ở đầu bài viết còn là một chuyên gia về lĩnh vực thần kinh học. Tiểu thuyết gia Mark Lawrence thể loại thần thoại, lập trình viên Blake Ross, người viết ra trình duyệt web Firefox, đều là người bị chứng aphantasia.

Bị aphantasia, giáo sư Sarah Shomstein vẫn chưa hình dung được làm sao người ta có thể tưởng tượng ra một trái nho khi không nhìn thấy nó, nhưng đối với bà nó không ảnh hưởng tới cuộc sống. Bà nói: Thế giới - khi chúng ta nhìn thấy, ngửi thấy, nghe thấy, nghĩ về nó - được cấu trúc lại. Những trải nghiệm đó, một ý nghĩ, một kí ức, hoặc hình ảnh đơn giản của một trái táo cũng có thể có sự khác biệt kinh ngạc ở cấp độ tâm trí.


Theo TheAtlantic

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !