Những điều kỳ diệu về loài chim cánh cụt: không ngừng vượt lên nghịch cảnh để thích nghi

Tuần vừa rồi mình đọc được một bài viết khá hay trên National Geographic, tên là "Secrets of the Penguins" và thiệt là mình không nghĩ rằng chim cánh cụt lại có một hành trình sinh tồn kỳ vĩ đến như vậy. Từ việc tự thiết lập những khu sinh sản mới giữa bãi rác, đến khả năng tồn tại ở xích đạo, và cả những cú nhảy liều lĩnh từ vách băng cao chót vót – bài viết đưa mình đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Mình muốn kể lại trọn vẹn ba phần chính của bài viết này theo phong cách dễ tiếp cận hơn cho anh em cùng đọc.

Cách loài chim cánh cụt luôn theo đuổi hành trình khám phá

Ít ai ngờ rằng giữa một bãi biển đầy rác, kính vỡ, xe cũ bỏ hoang và những đống tro tàn ở vùng bờ biển hẻo lánh phía đông Patagonia, lại có thể xuất hiện một nhóm chim cánh cụt sinh sống và sinh sản. Năm 2008, nhà sinh vật học Pablo "Popi" Borboroglu – người sau này sáng lập tổ chức Bảo tồn Chim Cánh Cụt Toàn cầu, đã đến đây và chứng kiến một khung cảnh hoang tàn, nhưng kỳ diệu: 12 chú chim cánh cụt Magellanic nhỏ bé, cao chừng 45 cm, đang xây tổ và bắt đầu một vòng đời mới giữa đống hỗn độn.


Cánh cụt vua con với bộ lông tơ màu nâu, tại Vịnh Good Hope trên Đảo Marion

Bãi biển này cách xa khu vực sinh sản quen thuộc của chúng đến hơn 130 km, nhưng những chú chim gan lì này vẫn chọn đây làm nơi lập nghiệp. Borboroglu lập tức bắt tay dọn sạch khu vực, giải cứu một số cá thể bị mắc kẹt trong rác thải nhựa, và từng bước biến nơi này thành khu bảo tồn thiên nhiên rộng hơn 35.000 mẫu Anh. Và từ một nhóm nhỏ ban đầu, giờ đây đã có hơn 8.000 chim cánh cụt về đây sinh sống mỗi năm.

Thật ra, khả năng phi thường này không phải là điều gì mới mẻ với loài chim cánh cụt. Chúng đã tồn tại và tiến hóa suốt hơn 60 triệu năm và tổ tiên đầu tiên của chúng xuất hiện là New Zealand. Do không có kẻ săn mồi, cánh cụt dần mất khả năng bay và chuyển sang trở thành những tay bơi siêu đẳng. Bộ lông dày không thấm nước, lớp mỡ dày giữ nhiệt, cùng đôi cánh biến thành mái chèo là những yếu tố giúp chúng thích nghi hoàn hảo với cuộc sống dưới nước.

Sau đó, khi bắt đầu lan rộng ra khắp Nam bán cầu, cánh cụt tiếp tục thích nghi với nhiều môi trường khác nhau. Chim hoàng đế và Adélie phát triển lớp mỡ dày, lông như vảy và bàn chân móng vuốt để bám băng ở Nam Cực. Còn chim cánh cụt Galápagos thì có thân hình nhỏ nhắn, lớp lông mỏng hơn, phù hợp với khí hậu xích đạo nóng ẩm. Cánh cụt Magellanic ban đầu sống chủ yếu ở các đảo ngoài khơi Nam Mỹ, nhưng sau khi các loài săn mồi trên đất liền như báo sư tử và cáo bị tiêu diệt, chúng bắt đầu di cư lên đất liền.


Cánh cụt hoàng đế, được đặt tên theo phần lông màu vàng nhìn như vương miệng, có nguồn gốc tại đảo Macquaire

Tuy nhiên, hành trình sinh tồn của chim cánh cụt chưa bao giờ dễ dàng. Hiện tại, khoảng một nửa số loài cánh cụt trên thế giới đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Đặc biệt, chim cánh cụt châu Phi vừa được xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp trong năm ngoái. Từ biển đến đất liền, chúng phải đối mặt với hàng loạt mối đe dọa: tràn dầu, lưới đánh cá, ô nhiễm nhựa, nước biển ấm lên khiến nguồn thức ăn cạn kiệt, cùng tình trạng phát triển ven biển và sự trở lại của các loài săn mồi.

Hiện tại , mặc dù có nhiều nỗ lực bảo tồn như cấm khai thác trứng, lập khu bảo vệ, điều chỉnh lộ trình tàu thuyền, các nhà khoa học vẫn lo ngại vì tốc độ tiến hóa của chim cánh cụt hiện nay đang chậm nhất trong tất cả các loài chim, theo một nghiên cứu mới đây. Điều đó có thể khiến chúng khó thích nghi kịp với biến đổi nhanh chóng của môi trường. Tuy nhiên, điều này không ngăn cản một số loài cánh cụt trong việc mở rộng lãnh thổ, thiết lập các đàn mới ở những nơi trước đây không có. Đó là bằng chứng cho thấy bản lĩnh và sức bền đáng kinh ngạc của chúng vẫn đang tiếp tục.

Cách chim cánh cụt học cách sống bên bờ sinh tồn

Giữa vùng biển xanh thẳm cách đất liền Ecuador khoảng 1.000 km, những chú chim cánh cụt Galápagos, nhỏ nhắn, và gan lì, đang kiên cường sinh sống ở nơi mà hiếm có loài cánh cụt nào tồn tại: ngay trên đường xích đạo. Nhà sinh vật học Dee Boersma, người đã gắn bó với loài chim này hơn nửa thế kỷ, thường xuyên cùng các đồng nghiệp tới khảo sát chúng ở quần đảo Galápagos. Trong những chuyến đi trên chiếc xuồng bơm hơi, họ lần theo những vách đá núi lửa để tìm những chú chim nhỏ, cao chỉ khoảng 45 cm, đang len lỏi trong các khe đá râm mát.

Quảng cáo

Cánh cụt Galápagos bơi cùng một chú rùa biển và kỳ nhông biển

Boersma cùng cộng sự của mình đo kích thước, cân nặng và kiểm tra sức khỏe từng cá thể chim. Những dữ liệu quý báu này giúp theo dõi tình hình sức khỏe và dân số của loài cánh cụt hiếm nhất thế giới: loài duy nhất sống ở vùng nhiệt đới, và cũng là một trong những loài dễ tổn thương nhất.

Sự tồn tại của chim cánh cụt Galápagos là bằng chứng cho khả năng thích nghi kỳ diệu. Do sinh sống trong môi trường nóng, chúng tiến hóa theo hướng khác biệt: thân hình nhỏ gọn, lớp mỡ và lông mỏng hơn các loài cánh cụt khác. Ngoài ra, chúng thường xuyên giang rộng cánh để tản nhiệt, thở dốc như chó để hạ nhiệt, và nhờ vào đôi chân trần cùng vùng lông trắng quanh mặt giúp thoát bớt hơi nóng. Nơi làm tổ của chúng cũng rất đặc biệt: nơi râm mát và đủ an toàn để nuôi con như khe đá, hang núi lửa.


Cánh cụt Galápagos trên đảo Isabela cùng với kỳ nhông biển

Điểm độc đáo nhất ở loài chim này là sự linh hoạt trong thời gian rụng lông và sinh sản. Thay vì tuân theo lịch cố định như nhiều loài khác, chúng chỉ bắt đầu rụng lông hoặc đẻ trứng khi dòng hải lưu lạnh – như dòng Humboldt và Cromwell – mang đủ chất dinh dưỡng về, đảm bảo cơ thể có đủ năng lượng để thay lông và nuôi con. Có năm, chúng có thể rụng lông hai lần, có năm thì trì hoãn hoàn toàn. Điều đó giúp chúng tránh được những đợt thiếu thức ăn nghiêm trọng.

Tuy nhiên, chính lối sống phụ thuộc vào hải lưu cũng khiến chúng dễ tổn thương trước các hiện tượng thời tiết cực đoan như El Niño và La Niña. Khi La Niña mang về dòng nước lạnh giàu dinh dưỡng, đàn chim sẽ sinh sản mạnh mẽ. Nhưng khi El Niño xuất hiện, dòng nước ấm làm sụt giảm lượng cá, mực. Điều này sẽ khiến chúng đói lả, bỏ tổ, và không sinh sản. Trong đợt El Niño nghiêm trọng đầu những năm 1980, số lượng chim cánh cụt Galápagos đã giảm hơn một nửa. Hiện nay, chỉ còn khoảng 2.000 cá thể, bằng một nửa so với khi Boersma bắt đầu nghiên cứu chúng 50 năm trước.

Quảng cáo

Cánh cụt Galápagos săn mồi

Để giúp loài chim này tồn tại, các nhà bảo tồn đang cố gắng xử lý hai mối đe dọa lớn nhất: thú săn mồi ngoại lai và nơi làm tổ bị thu hẹp. Những loài như chuột và mèo vốn được thủy thủ mang đến đảo từ hàng trăm năm trước đnag là hiểm họa đối với trứng và chim con. Gần đây, Công viên Quốc gia Galápagos và tổ chức Jocotoco đã hợp tác để tiêu diệt các loài săn mồi này, thậm chí dùng máy bay không người lái để rải bả diệt chuột trên đảo Floreana.

Bên cạnh đó, Boersma còn đi đầu trong sáng kiến tạo tổ nhân tạo – từ những hốc đá xếp tay đến việc khoét hang vào lớp đá núi lửa, mô phỏng tổ tự nhiên nhưng chống nóng tốt hơn. Và hiệu quả thực sự khả quan: những chiếc tổ nhân tạo đó đã được chim chọn làm tổ và đẻ trứng.

Một ý tưởng khác cũng rất thú vị là sử dụng ảnh chụp để nhận diện cá thể chim qua các đốm lông đặc trưng. Nhà nghiên cứu địa phương Aura Banda Cruz đã chụp ảnh chim suốt nhiều năm trên tàu du lịch, nhờ vậy có thể xác định con nào là trưởng thành, con nào là chim non, và cả tình trạng sức khỏe qua độ bóng, màu lông, hay thậm chí cả lớp rêu bám khi chúng không có thời gian làm sạch. Khi những chú chim chuyển sang màu xanh rêu, đó là dấu hiệu chúng đang phải vật lộn để kiếm ăn.

Hiện tại tuy vẫn còn nhiều thách thức, Boersma tin rằng nhờ vào kiến thức tích lũy qua nhiều thập kỷ cùng sự tiếp nối từ thế hệ nghiên cứu mới, loài chim cánh cụt Galápagos vẫn còn cơ hội tồn tại khi điều kiện biển thuận lợi, dòng nước lạnh và thức ăn dồi dào vẫn hiện diện để chúng bám trụ ở đây thêm nhiều năm nữa

Khi chim cánh cụt vượt qua mọi giới hạn

Trong một lần khảo sát tại vịnh Atka, Nam Cực, các nhà quay phim và nhà nghiên cứu đã ghi nhận một hành vi chưa từng thấy ở loài chim cánh cụt hoàng đế non: chúng lao thẳng từ một vách băng cao gần 15 mét xuống đại dương lạnh giá phía dưới. Đây không phải là cú nhảy đơn lẻ, mà là hàng trăm cá thể non trong đàn lần lượt rời khỏi mép băng bằng cách lao mình xuống nước. Mặc dù độ cao và địa hình nguy hiểm khiến cảnh tượng trở nên đầy kịch tính, hầu hết những chú chim đều sống sót và tiếp tục hành trình ra biển lớn.


Hàng trăm con cánh cụt hoàng đế con đã sống sót sau khi nhảy từ tảng băng cao 15 mét

Điểm quan trọng là các nhà khoa học vẫn chưa xác định chắc chắn liệu hành vi này có liên quan trực tiếp đến biến đổi khí hậu hay chỉ là kết quả của việc đàn chim non lớn lên trên các tảng băng vĩnh cửu (ice shelf) thay vì băng biển thấp như thông thường. Khi đến giai đoạn rời tổ, bản năng sinh tồn cùng sự thôi thúc từ nguồn thức ăn dưới biển đã buộc chúng phải thực hiện cú nhảy mạo hiểm.


Cánh cụt hoàng đế có thể được phân biệt bằng tiếng kêu của chúng

Chim cánh cụt hoàng đế là loài cánh cụt lớn nhất và cũng là một trong những sinh vật thích nghi tốt nhất với điều kiện khắc nghiệt ở Nam Cực. Bộ lông dày nhiều lớp cùng lớp mỡ dày giúp chúng giữ ấm trong nhiệt độ có thể xuống đến -50°C. Trong mùa sinh sản, chim đực giữ trứng trên chân, ủ trong túi da ở bụng suốt hai tháng liền mà không ăn uống, trong khi chim cái bơi hàng trăm cây số để tìm thức ăn. Khi chim con nở, cả cha lẫn mẹ thay nhau chăm sóc cho đến khi chúng đủ lông chống nước và có thể ra biển tự kiếm sống. Trung bình, chim non sẽ sống ngoài biển khoảng 5 năm trước khi quay lại sinh sản.


Cánh cụt hoàng đế có thể lặn sâu hơn bất kỳ loài nào khác tại đại dương

Hành vi nhảy khỏi vách băng không phải là điều thường thấy trong tập tính tự nhiên của chim cánh cụt hoàng đế. Tuy nhiên, với những biến đổi ngày càng rõ nét của môi trường sống, như băng biển tan sớm, băng vĩnh cửu chiếm ưu thế, các đàn chim có thể phải thích nghi bằng cách sinh sản ở những khu vực cao hơn. Điều đó làm gia tăng nguy cơ những lần "ra khơi đầu đời" trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết.


Khi phải quay lại đất liền, chúng giải phóng các bong bóng khí từ chân của mình

Mối đe dọa lớn hơn vẫn là biến đổi khí hậu. Nếu xu hướng ấm lên toàn cầu tiếp tục, các mô hình dự đoán rằng đến cuối thế kỷ này, có thể đến 80% số đàn chim cánh cụt hoàng đế sẽ biến mất. Dù chúng đã tồn tại suốt hàng triệu năm và từng vượt qua không ít thay đổi môi trường, tốc độ biến đổi hiện tại có thể vượt quá khả năng thích nghi của loài chim này.


Bộ lông dày, chồng lên nhau và lớp mỡ cách nhiệt dày bảo vệ chim cánh cụt hoàng đế khỏi cái lạnh cắt da cắt thịt của Nam Cực.

Tuy vậy, sự kiện ghi nhận những cú nhảy táo bạo vừa qua cũng phản ánh khả năng chịu đựng và tính linh hoạt đáng kinh ngạc của chim cánh cụt. Trong khi những nguy cơ phía trước vẫn còn, chúng tiếp tục cho thấy rằng bản năng sinh tồn và khả năng vượt qua nghịch cảnh vẫn là phần cốt lõi trong hành trình tiến hóa của mình.

Nguồn: National Geographic

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế

Share !