Thường được gọi với những biệt danh như "Người bảo vệ dãy Himalaya" hay "Những anh hùng thầm lặng của Himalaya", người Sherpa là cái tên quen thuộc xuất hiện trong hầu hết các câu chuyện về Everest và các chuyến thám hiểm vùng núi cao. Nhưng họ là ai và vì sao họ lại trở thành biểu tượng gắn liền với dãy núi hùng vĩ này?
Người Sherpa có nguồn gốc từ vùng Kham ở Đông Tây Tạng, cái tên "Sherpa" cũng có nghĩa là "người đến từ phương Đông". Sau những biến động tôn giáo, người Sherpa đã di cư đến vùng Solu Khumbu ở Nepal, một tuyến đường giao thương quan trọng giữa Nepal và Tây Tạng, khu vực có nhiều đồng cỏ phù hợp cho các hoạt động chăn nuôi gia súc.
Làn sóng di cư được cho là diễn ra vào khoảng tử TK thứ 10 đến TK 15 SCN. Dựa vào thời điểm dư cư mà người Sherpa được phân thành 4 nhóm khác nhau là: Minyagpa, Thimmi, Sertawa và Chawa. Họ định cư ở nhiều nơi khác nhau ở Nepak như vùng Rolwaling và vùng Helambu. Tuy nhiên, nơi định cư chính của họ vẫn là vùng Everest, ngày nay là Công viên quốc gia Sagarmatha.
Người Sherpa là ai
Người Sherpa có nguồn gốc từ vùng Kham ở Đông Tây Tạng, cái tên "Sherpa" cũng có nghĩa là "người đến từ phương Đông". Sau những biến động tôn giáo, người Sherpa đã di cư đến vùng Solu Khumbu ở Nepal, một tuyến đường giao thương quan trọng giữa Nepal và Tây Tạng, khu vực có nhiều đồng cỏ phù hợp cho các hoạt động chăn nuôi gia súc.
Làn sóng di cư được cho là diễn ra vào khoảng tử TK thứ 10 đến TK 15 SCN. Dựa vào thời điểm dư cư mà người Sherpa được phân thành 4 nhóm khác nhau là: Minyagpa, Thimmi, Sertawa và Chawa. Họ định cư ở nhiều nơi khác nhau ở Nepak như vùng Rolwaling và vùng Helambu. Tuy nhiên, nơi định cư chính của họ vẫn là vùng Everest, ngày nay là Công viên quốc gia Sagarmatha.
Sau đợt di cư này, người Sherpa bắt đầu thích nghi và dần dần thích nghi với lối sống định cư hơn là lối sống du mục như xưa. Họ bắt đầu thành lập những khu định cư nhỏ gần tuyến đường giao thương, chăn nuôi kết hợp với trồng các loại cây đã khiến họ trở thành trung gian trong hoạt động thương mại vào thời đó. Người Sherpa chủ yếu kiếm sống bằng việc chăn nuôi gia súc, kéo sợi và dệt len.
Khi đến Nepal, người Sherpa cũng mang theo nền văn hoá Phật Giáo Tây Tạng đến đây, biến nó thành nền tảng cho bản sắc của họ. Người Sherpa giới thiệu khái niệm về đời sống tu viện, sau đó thành lập một số nơi tôn giáo như Tu viện Tengboche. Nhờ vậy mà hiện nay, văn hoá Phật giáo Tây Tạng có sự hiện diện mạnh mẽ trên khắp dãy Himalaya.
Người Sherpa và hoạt động leo núi
Vào thời điểm đó, người Sherpa không có thói quen leo núi cho đến những năm 1920. Sự xuất hiện của các nhà thám hiểm phương tây ở dãy Himalaya đã tạo ra một bước ngoặt lớn trong cuộc sống của người Sherpa. Người Anh, những người kiểm soát Ấn Độ khi đó đã thuê người Sherpa làm người khuân vác. Nhưng nhờ vào sự hiểu biết về địa hình khu vực, cũng như khả năng thích nghi về mặt thể chất ở các điều kiện khắc nghiệt, khả năng sinh tồn, người Sherpa đã trở thành một phần quan trọng của các chuyến thám hiểm leo núi.
Một số nhà leo núi đầu tiên đã nhận ra khả năng của người Sherpa, dẫn đến những chuyến thám hiểm lịch sử như Tenzing Norgay cùng với Edmund Hillary, đưa danh tiếng "bậc thầy leo núi" của người Sherpa nổi tiếng khắp thế giới.
Sinh ra và sống cả đời ở dãy Himalaya, người Sherpa đã phát triển khả năng thích nghi độc đáo cả về tinh thần lẫn thể chức, thậm chí cơ thể họ còn có khuynh hướng di truyền một số đặc điểm độc đáo để dễ dàng sinh tồn ở những vùng cao. Chẳng hạn như dung tích phổi lớn hơn, sản xuất nhiều erythropoietin hơn, đẩy nhanh tốc độ sản xuất hồng cầu.
Quảng cáo
Nhờ vào tất cả những yếu tố trên, người Sherpa trong các chuyến thám hiểm luôn là người lãnh đạo, hướng dẫn viên và là người ra quyết định quan trọng lựa chọn trong trường hợp khẩn cấp, như cách vượt qua các khe nứt và tuyết lở an toàn. Nhiều người Sherpa thậm chí còn có chứng chỉ về công tác cứu hộ trên núi với các kỹ thuật leo núi nâng cao.
Đối với người Sherpa, dãy Himalaya và đỉnh Everest không chỉ là ngọn núi mà ý nghĩa của nó còn sâu xa hơn như thế. Người Sherpa gọi đỉnh Everest là Chomolungma có nghĩa là "nữ thần mẹ của thế giới", điều này cũng cho thấy đỉnh núi có vai trò rất quan trọng trong đời sống tâm linh của họ.
Người dân địa phương tin rằng các vị thần sinh sống trên những đỉnh núi cao, quan sát và chăm lo cho người dân phía dưới. Cũng vì thế mà các nghi lễ truyền thống thường xuyên được thực hiện trước mỗi chuyến thám hiểm, dù đó là thám hiểm Everest hay bất kỳ chuyến đi nào khác, để tỏ lòng tôn kính với bề trên và cầu nguyện cho chuyến đi suôn sẻ, an toàn.
Người Sherpa tin rằng số phận của họ gắn liền với Everest và để bảo vệ vùng đất mà tổ tiên trao lại, nhiều người trong số họ đã trở thành người quản lý khu vực và đi đầu trong các nỗ lực bảo tồn, duy trì hệ sinh thái khu vực.
Quảng cáo
Với sự phát triển của hoạt động leo núi, lượng du khách từ khắp nơi trên thế giới đổ về đã làm thay đổi đáng kể văn hoá và lối sống của người Sherpa. Từ một cộng đồng nhỏ cô lập, cuộc sống của người Sherpa hiện nay chủ yếu xoay quanh những người leo núi nước ngoài. Nhưng nhờ vậy, cơ hội giáo dục cho trẻ em Sherpa cũng được cải thiện. Chuyển từ trường học tu viện và giáo dục không chính thức sang các trường học có chương trình giảng dạy hiện đại.
Trong khi trước đây, người Sherpa thường gặp khó khăn trong việc giao tiếp với du khách vì rào cản ngôn ngữ. Thì với hệ thống giáo dục hiện nay, trình độ ngoại ngữ của họ đã được nâng cao đáng kể, ngày càng nhiều người Sherpa trẻ có thể giao tiếp tiếng anh trôi chảy.
Chuyến leo núi lịch sử vào năm 1953 của Edmund Hillary, đã làm đỉnh núi Everest phổ biến hơn với thế giới. Nếu như trước đây chỉ những người leo núi giàu kinh nghiệm mới dám thử sức với Everest, thì giờ đây cả ngay cả những người leo núi bình thường cũng muốn trải nghiệm. Hàng năm, hàng ngàn du khách đổ xô đến quê hương của người Sherpa, học khoá huấn luyện leo núi và sau đó là cùng hướng dẫn viên người Sherpa chinh phục đỉnh núi Everest.
Người Sherpa bắt đầu học hỏi, kinh doanh thêm nhiều ngành nghề như khách sạn, cung cấp thiết bị, hướng dẫn viên và quán cà phê,… Thu nhập từ ngành công nghiệp Everest đã giúp người Sherpa trở thành một trong những dân tộc giàu có nhất ở Nepal, với mức thu nhập gấp 7 lần so với thu nhập bình quân đầu người của cả nước.
Mặc dù thu nhập tăng, nhưng việc đi lên đỉnh Everest cũng đi kèm với rất nhiều rủi ro nguy hiểm. Trong số nhiều người thiệt mạng trên đỉnh Everest, 40% là người Sherpa.
Ngày 18/4/2014, một trận lở tuyết đã xảy ra và lấy đi mạng sống của 16 người leo núi, trong đó 13 người là người Sherpa. Đây là một sự mất mát rất lớn trong một cộng đồng chỉ có khoảng 150.000 người. Trong khi hầu hết du khách phương Tây mong đợi người Sherpa sẽ chấp nhận rủi ro này thì bản thân người Sherpa ngày càng quan tâm đến tương lai của gia đình họ. Nhiều người Sherpa đã giao công việc cho những dân tộc khác, chỉ giữ lại vị trí cố vấn.
Những người Sherpa nổi bật trong hoạt động leo núi
Cái tên nổi bật nhất trong danh sách này phải kể đến huyền thoại Tenzing Norgay, người đầu tiên leo lên đỉnh Everest cùng với Sir Edmund Hillary làm nên lịch sử vào năm 1953.
Bên cạnh Norgay, cộng đồng Sherpa còn tự hào với nhiều cái tên khác như Apa Sherpa (hay còn được gọi là Super Sherpa), người được biết đến với thành tích đáng kinh ngạc khi leo 21 lần núi Everest từ năm 1981 đến năm 2011, một minh chứng hoàn hảo cho sức mạnh thể chất của người Sherpa.
Được truyền cảm hứng từ Apa, Kami Rita Sherpa cũng được chứng nhận là một cỗ máy chinh phục đỉnh Everest khi đã thành công chinh phục đỉnh núi này 30 lần và đang giữ kỷ lục về số lần leo thành công lên đỉnh núi Everest nhiều nhất.
Mingma Dorjee Sherpa - người có biệt danh là "ác quỷ tốc độ" vì đã leo lên đỉnh Everest và Lhotse trong thời gian kỷ lục là 6 giờ 1 phút, thành tích này đã giúp Mingma ghi danh vào Sách Kỷ lục Guinness Thế giới.
Một nhân vật nổi bật khác là Pasang Lhamu Sherpa, người phụ nữ Nepal đầu tiên lên đỉnh Everest, bà cũng là thành viên của đội nữ Nepal đầu tiên lên đến đỉnh K2 (Đỉnh núi cao thứ 2 trên thế giới, cao nhất Pakistan).
Nếu nhắc đến khả năng leo núi của những người phụ nữ Sherpa, không thể không nhắc đến Lhakpa Sherpa, người phụ nữ đầu tiên lên đến đỉnh Everest tổng cộng 10 lần, nhiều hơn bất kỳ người phụ nữ nào khác trên thế giới.
Theo (1), (2)
Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI 
==***==
Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp
==***==
Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
---
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!
Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP 
Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán 
Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay. 
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp 
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu 
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ 
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel 
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao 
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
Khóa học "Thiết kế bài giảng điện tử", Video, hoạt hình kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio 
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP 
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍 
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng 
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử 
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công 
==***== Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột 
Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng
KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP
Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp
Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu
Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ
Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel
Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao
Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!
kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio
Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP
HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA
Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍
GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng
Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ
Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình TUYỆT VỜI
Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử
Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học
Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công
==***==
Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com
Nguồn: Tinh Tế
Topics: Công nghệ mới
