MacBook mắc lên vì AI: Chip nhớ, trung tâm dữ liệu, và cái giá mà người dùng phổ thông đang trả

Khi Apple thông báo tăng giá MacBook và iPad hôm 25/6, Tim Cook giải thích bằng một câu ngắn gọn: không phải thuế quan, mà là thiếu chip nhớ.

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng nếu dừng lại mà nghĩ, câu chuyện phía sau khá thú vị. Tại sao chip nhớ lại thiếu? Ai đang mua hết? Và tại sao người mua chiếc laptop cá nhân phải gánh hậu quả của thứ gì đó đang xảy ra bên trong các trung tâm dữ liệu của OpenAI, Google hay Microsoft?

Chip nhớ đang biến mất đi đâu

Có hai loại chip nhớ phổ biến nhất trong thiết bị điện tử: bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM — Dynamic Random Access Memory) dùng để xử lý tác vụ tạm thời khi thiết bị đang chạy, và bộ nhớ flash NAND dùng để lưu trữ lâu dài như ổ cứng SSD, bộ nhớ trong điện thoại, MacBook. Cả hai đều đang trong tình trạng cung không đủ cầu ở mức kỷ lục.


Chip nhớ đang trở thành món hàng khan hiếm ở thời điểm này

Nguyên nhân là các trung tâm dữ liệu AI. Khi anh em dùng ChatGPT, Gemini, Claude hay bất kỳ công cụ AI nào, yêu cầu của anh em được xử lý bởi một cụm server khổng lồ với hàng chục nghìn GPU. Và những GPU đó cần chip nhớ. Không chỉ nhiều hơn mà còn cần một loại chip nhớ đặc biệt có băng thông cực cao, gọi là bộ nhớ băng thông cao (HBM — High Bandwidth Memory). HBM được tích hợp trực tiếp vào các GPU như NVIDIA H100, H200 hay Blackwell để dữ liệu có thể truyền với tốc độ hàng terabyte mỗi giây.

Vấn đề là HBM và DRAM thông thường được sản xuất trên cùng loại dây chuyền. Khi các nhà máy của Samsung, SK Hynix và Micron chuyển hướng sang sản xuất HBM vì lợi nhuận cao hơn, họ không có nhà máy dư để sản xuất DRAM tiêu dùng với số lượng cũ nữa. Theo ước tính năm 2026, HBM chiếm khoảng 23% toàn bộ wafer DRAM trên toàn cầu, một mức chưa từng có so với chỉ vài năm trước.

Những con số biết nói

Hậu quả trên thị trường rất rõ ràng qua số liệu giá hợp đồng. Trong quý 1 năm 2026, giá DRAM hợp đồng tăng khoảng 90 đến 95% so với quý trước, theo dữ liệu của TrendForce. Giá flash NAND dự kiến tiếp tục tăng 70 đến 75% trong quý 2. Tính chung nửa đầu năm 2026, giá chip nhớ đã tăng từ 50% đến 200% tùy chủng loại, đẩy chi phí server lên hơn 125%.


Samsung là một trong những nhà sản xuất HBM hàng đầu hiện tại

Các nhà sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng đã cố gánh phần tăng giá này trong nhiều tháng, hy vọng tình hình sẽ dịu lại. Nhưng khi xu hướng kéo dài, họ không còn lựa chọn nào khác ngoài chuyển chi phí sang người mua. Apple là công ty đủ mạnh để trì hoãn quyết định này lâu hơn hầu hết, nhưng đến một lúc nào đó, bức tường cũng phải vỡ.

Ai đang thắng trong cuộc chơi này

Điều thú vị là cuộc khủng hoảng chip nhớ không tệ cho tất cả mọi người. Samsung, SK Hynix và Micron, ba nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, đang hưởng lợi trực tiếp. Giá bán ra cao hơn, lợi nhuận tăng mạnh và các hợp đồng dài hạn với các nhà khai thác trung tâm dữ liệu AI đảm bảo doanh thu ổn định trong nhiều năm tới.

Quảng cáo

Trong số ba công ty này, SK Hynix đang ở vị trí tốt nhất vì họ đi trước trong việc sản xuất HBM thế hệ mới nhất (HBM3E và HBM4) và chiếm thị phần lớn trong chuỗi cung ứng GPU của NVIDIA. Samsung đang bị áp lực bắt kịp. Micron thì đang chạy đua ở phía sau nhưng cũng hưởng lợi từ xu hướng chung.
Người thua rõ nhất là người mua thiết bị điện tử tiêu dùng như điện thoại, laptop, máy tính bảng, đang phải trả thêm tiền cho một phần linh kiện mà họ không được hưởng lợi gì từ cuộc đua AI phía sau.

Việc này tới khi nào mới kết thúc

Câu trả lời không khả quan lắm. Để tăng cung chip nhớ, cần xây thêm nhà máy. Xây một nhà máy chip mất từ ba đến bốn năm và chi phí hàng chục tỷ đô. Samsung, SK Hynix và Micron đang mở rộng công suất nhưng quy trình này không thể tăng tốc theo ý muốn. Theo phần lớn nhận định của giới phân tích, tình trạng cung thiếu và giá cao có thể kéo dài đến ít nhất là cuối năm 2027.


Và người dùng sẽ là người gánh cái hậu quả của việc thiếu hụt chip nhớ

Điều thú vị là chúng ta đã từng thấy kịch bản tương tự một lần, dù với quy mô nhỏ hơn nhiều. Vào khoảng năm 2020 đến 2022, làn sóng đào tiền điện tử đã mua vét GPU trên toàn thế giới, đẩy giá card đồ họa lên gấp hai đến ba lần giá gốc. Nhiều người muốn mua GPU để chơi game hay làm đồ họa không thể mua được vì thợ đào coin đã mua hết. Cuối cùng, khi làn sóng đó qua đi, thị trường hồi phục.

Với AI, câu hỏi là làn sóng này có "qua đi" không, hay nó là một sự thay đổi cơ cấu vĩnh viễn.

Quảng cáo

Mình có xu hướng tin đây là thay đổi cơ cấu. Nhu cầu AI sẽ không giảm trong ngắn hạn. Điều đó có nghĩa là một phần chi phí của cuộc cách mạng AI sẽ được người dùng phổ thông gánh chịu theo những cách không ai nói thẳng ra: không phải qua hóa đơn dịch vụ AI, mà qua giá của chiếc MacBook hay iPad tiếp theo anh em muốn mua.

Khóa học Machine Learning cơ bản- Khoa học dữ liệu - AI

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Khoá học Quản trị Chiến lược Dành cho Lãnh đạo Doanh nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Nơi hội tụ Tinh Hoa Tri Thức - Khơi nguồn Sáng tạo

Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com

Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

--- 

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên ZALO!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Hacker và Marketing từ A-Z trên Facebook!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa đào tạo Power BI phân tích báo cáo để bán hàng thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Bảo mật và tấn công Website - Hacker mũ trắng

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học ​

KHÓA HỌC LẬP TRÌNH PYTHON TỪ CƠ BẢN ĐẾN CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình Visual Foxpro 9 - Dành cho nhà quản lý và kế toán

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn về Moodle chuyên nghiệp và hay

Xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến chuyên nghiệp tốt nhất hiện nay.

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

KHÓA EXCEL CHUYÊN NGHIỆP

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học AutoIt dành cho dân IT và Marketing chuyên nghiệp

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khoá học Word từ cơ bản tới nâng cao, học nhanh, hiểu sâu

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học hướng dẫn sử dụng Powerpoint từ đơn giản đến phức tạp HIỆU QUẢ

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Thiết kế, quản lý dữ liệu dự án chuyên nghiệp cho doanh nghiệp bằng Bizagi

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng Power Query trong Excel

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Lập trình WEB bằng PHP từ cơ bản đến nâng cao

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng TableAU - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học Phân tích dữ liệu sử dụng SPSS - Chìa khóa thành công!

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học “Thiết kế bài giảng điện tử”, Video, hoạt hình 

kiếm tiền Youtube bằng phần mềm Camtasia Studio

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

Khóa học HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ VIDEO CLIP CHO DÂN MARKETING CHUYÊN NGHIỆP

​​​​​

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ QUẢNG CÁO VÀ ĐỒ HỌA CHUYÊN NGHIỆP VỚI CANVA

Hãy tham gia khóa học để trở thành người chuyên nghiệp. Tuyệt HAY!😲👍

 KHÓA HỌC VIDEO- XÂY DỰNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ BẰNG MICROSOFT ACCESS

GOOGLE SPREADSHEETS phê không tưởng

Khóa hoc lập trình bằng Python tại đây

Hãy tham gia khóa học để biết mọi thứ

Để tham gia tất cả các bài học, Bạn nhấn vào đây 

Khóa học lập trình cho bé MSWLogo

Nhấn vào đây để bắt đầu học

Khóa học Ba, Mẹ và Bé - Cùng bé lập trình  TUYỆT VỜI

Khóa học sử dụng Adobe Presenter-Tạo bài giảng điện tử

Khóa học vẽ tạo giao diện demo cho website

Để thành thạo Wordpress bạn hãy tham gia khóa học 

Tham gia khóa học tại đây

Khóa học sử dụng Edmodo để dạy và học hiện đại để thành công

Nhấn vào đây để bắt đầu khóa học

==***==

Bảo hiểm nhân thọ - Bảo vệ người trụ cột

Cập nhật công nghệ từ Youtube tại link: congnghe.hocviendaotao.com
Tham gia nhóm Facebook
Để tham gia khóa học công nghệ truy cập link: http://thuvien.hocviendaotao.com
Mọi hỗ trợ về công nghệ email: dinhanhtuan68@gmail.com

Nguồn: Tinh Tế